Đổi bộ máy chưa đủ, phải đổi cách làm

00:00
00:00
00:00
Có một nghịch lý mà không ít tổ chức từng gặp: Bộ máy đã thay đổi, nhưng cách làm vẫn như cũ.

Nhân sự đã tinh gọn. Sơ đồ tổ chức thay đổi. Chức danh thay đổi. Nhưng nếu một việc vẫn phải đi qua quá nhiều tầng, một quyết định vẫn phải xin quá nhiều ý kiến, một cán bộ vẫn sợ trách nhiệm, một doanh nghiệp vẫn phải chờ đợi… thì sự thay đổi đó mới chỉ là thay đổi hình thức.

Thông điệp đáng chú ý từ Hội nghị Trung ương 4 mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trong phiên khai mạc: Không thể chỉ sắp xếp lại bộ máy mà giữ nguyên cách làm việc không còn phù hợp.

bai-2

Tôi cho rằng đây là một bài toán rất lớn của thời đại. Bởi thế giới đang thay đổi với tốc độ mà bộ máy hành chính, doanh nghiệp và cả mỗi cá nhân không thể đứng yên.

AI có thể xử lý một khối lượng công việc khổng lồ. Dữ liệu có thể giúp dự báo thị trường. Công nghệ có thể rút ngắn thời gian giao dịch. Nhưng nếu con người vẫn làm việc theo tư duy cũ, thì công nghệ càng hiện đại, chúng ta càng có nguy cơ tạo ra… một bộ máy cũ chạy bằng công nghệ mới. Đó mới là điều đáng lo.

Đổi mới thật sự không bắt đầu bằng việc mua thêm một phần mềm. Nó bắt đầu bằng câu hỏi: Cách làm này còn phù hợp không?

Một doanh nghiệp muốn tồn tại phải dám hỏi: Khách hàng còn cần sản phẩm này không? Quy trình này có còn cần năm bước không? Cuộc họp này có nhất thiết phải tổ chức không? Công việc này con người làm tốt hơn hay máy làm tốt hơn?

Một cơ quan cũng cần phải hỏi: Việc này thuộc thẩm quyền của ai? Ai là người quyết định? Ai chịu trách nhiệm? Có cần xin thêm một vòng ý kiến nữa không?

Tư duy đổi mới không phải là phá bỏ tất cả những gì cũ. Truyền thống tốt thì phải giữ. Nguyên tắc đúng thì phải giữ. Nhưng cách làm không còn tạo ra hiệu quả thì phải thay đổi.

Đó chính là khác biệt giữa bảo thủ và bản lĩnh. Bảo thủ là giữ cái cũ vì sợ thay đổi. Bản lĩnh là giữ cái đúng nhưng dám thay cái không còn phù hợp.

Tôi nghĩ đây cũng là một lời nhắc rất quan trọng đối với thế hệ cán bộ, doanh nhân và người lao động hôm nay: Đừng chỉ biết hỏi rằng mình đang ở vị trí nào, mà hãy hỏi mình đang tạo ra giá trị gì?

Chức danh có thể thay đổi. Cơ cấu có thể thay đổi. Công nghệ chắc chắn sẽ thay đổi… nhưng năng lực thích ứng mới là thứ quyết định chúng ta có thể đi được bao xa.

Và có lẽ, một tổ chức mạnh không phải là tổ chức có bộ máy lớn, mà là tổ chức có khả năng: ra quyết định nhanh hơn, phối hợp tốt hơn, chịu trách nhiệm rõ hơn và tạo ra kết quả tốt hơn.

Đổi mới bộ máy là việc của tổ chức, nhưng đổi mới tư duy và cách làm là trách nhiệm của từng con người.

Và đôi khi, cuộc cải cách lớn nhất không bắt đầu từ một văn bản. Nó bắt đầu từ chính câu hỏi: Tại sao chúng ta vẫn làm việc này theo cách cũ?.