Tin tứcBộ Tư lệnh TPHCM cho biết đang vận động cung cấp thêm các tài liệu, hình ảnh, sơ đồ tác chiến, bản đồ quân sự và những dữ liệu lưu trữ còn lại để phục vụ công tác xác minh, làm rõ các địa điểm nghi chôn cất liệt sĩ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có khu vực sân bay Tân Sơn Nhất - một trong những chiến trường ác liệt nhất trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia 515 cho biết, qua hơn 50 năm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã có hơn 1 triệu hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập và an táng tại hơn 3.000 nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước. Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn gặp không ít khó khăn. Hiện nay, theo số liệu thống kê còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa tìm kiếm, quy tập được; khoảng 300.000 mộ liệt sĩ trong nghĩa trang liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
“Theo kết quả kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, hiện nay trên địa bàn Quân khu 7 còn 3 khu mộ và 5 thông tin nơi án táng hài cốt liệt sĩ cần tìm kiếm, quy tập. Trong đó, TPHCM còn 3 thông tin, đặc biệt các khu vực mộ tập thể ngoài khu vực Công viên Lê Thị Riêng, còn khu vực sân bay Tân Sơn Nhất và khu vực Dầu Tiếng (tỉnh Bình Dương cũ), khu vực Xuyên Mộc (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ), đề nghị Ban Chỉ đạo Quân khu 7 và Thành phố Hồ Chí Minh cần lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, xác minh, tổ chức hội thảo bảo đảm chặt chẽ, xây dựng kế hoạch tìm kiếm, quy tập”, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nêu rõ.
Theo Bộ Tư lệnh TPHCM - cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 515 Thành phố, trong quá trình rà soát, xác minh vị trí nghi hố chôn tập thể các liệt sĩ tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh Thành phố không chỉ tập trung làm rõ các thông tin liên quan đến Nghĩa địa Đô Thành trước đây mà còn đang chủ động mở rộng phạm vi nghiên cứu, truy vết các địa điểm có khả năng liên quan đến việc chôn cất cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 trên địa bàn Thành phố.
Từ những thông tin thu thập được trong quá trình xác minh tại Công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh Thành phố tiếp tục mở rộng hướng nghiên cứu đối với khu vực sân bay Tân Sơn Nhất - một trong những chiến trường ác liệt nhất trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, nơi nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh Thành phố, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 Thành phố đã trực tiếp trao đổi, làm việc với ông Robert Ambrose Connor (Bob Connor), cựu quân nhân Không quân Hoa Kỳ từng tham gia chiến tranh tại Việt Nam và là người nhiều năm qua tích cực hỗ trợ các cơ quan chức năng Việt Nam tìm kiếm, xác minh thông tin về các hố chôn tập thể liệt sĩ.
Tại buổi làm việc, hai bên đã trao đổi nhiều thông tin liên quan đến các trận đánh tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất trong dịp Tết Mậu Thân năm 1968; đồng thời rà soát các nguồn tài liệu, bản đồ quân sự, tọa độ, hồ sơ lưu trữ và những thông tin do các cựu binh Hoa Kỳ cung cấp. Với những trải nghiệm trực tiếp trong chiến tranh cùng mạng lưới kết nối rộng rãi với các cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, ông Bob Connor đã chia sẻ nhiều thông tin có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, xác minh.
Ông Bob Connor cũng được đề nghị tiếp tục hỗ trợ kết nối với các cựu binh Hoa Kỳ, các nhân chứng từng chứng kiến hoặc tham gia các sự kiện liên quan; đồng thời vận động cung cấp thêm các tài liệu, hình ảnh, sơ đồ tác chiến, bản đồ quân sự và những dữ liệu lưu trữ còn lại để phục vụ công tác xác minh, làm rõ các địa điểm nghi chôn cất liệt sĩ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung đánh giá: “Tôi cho rằng đây là những tư liệu rất quý, bởi vì đây là một trong những dữ liệu đã có sự thẩm định về mặt khoa học. Nếu chúng ta có được kho dữ liệu này thì sẽ góp phần giúp chúng ta giải mã được những trận đánh, giải mã được vị trí chôn cất của các liệt sĩ mà phía cựu chiến binh nước ngoài đã từng chôn. Và tôi nghĩ rằng đây là một cơ sở rất quan trọng. Nếu chúng ta tiếp cận được các kho dữ liệu này thì công việc tìm kiếm quy tập của chúng ta sẽ dễ dàng hơn.”
Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban chỉ đạo 515 Quân khu cũng cho rằng thực tiễn hiện nay nguồn tư liệu, hình ảnh, hồ sơ chiến tranh và nhân chứng có giá trị đang được lưu giữ tại các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài, bao gồm các cựu quân nhân của các bên tham chiến, các nhà nghiên cứu lịch sử, tổ chức nhân đạo và thân nhân những người có liên quan chiến tranh còn ở trong nước.
“Vì vậy, Ban chỉ đạo Quân khu đề nghị Ban chỉ đạo Quốc gia nghiên cứu cho phép có cơ chế để các Ban chỉ đạo của các quân khu, các tỉnh, thành phố được trực tiếp tiếp cận, trao đổi và làm việc với các tổ chức ở nước ngoài. Hiện nay chúng tôi phải báo cáo về Ban chỉ đạo quốc gia, Ban chỉ đạo quốc gia phải qua phần thẩm định cho nên rất mất thời gian. Nếu được cho phép trong nghị định, trong thông tư của Chính phủ thì Ban chỉ đạo Quân khu và các tỉnh, thành phố sẽ chịu trách nhiệm vấn đề này để đẩy nhanh tiến độ”, Thiếu tướng Trần Chí Tâm kiến nghị.
Mới đây, tại Hội thảo xác minh, kết luận thông tin mộ liệt sĩ tập thể, hy sinh tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM, bà Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cũng chỉ rõ: “Tiếp cận các nguồn thông tin một cách nhanh nhất, tổ chức một bộ phận chuyên sâu, vừa nghiên cứu, vừa giải mã. Kết hợp với hệ thống thông tin cung cấp hồ sơ, bản đồ từ phía Mỹ đã giải mã cho chúng ta, để chúng ta làm ngay, quyết tâm đến hết năm 2026 này hoàn thành được toàn bộ các hồ sơ với những trận đánh lớn và những vị trí mộ liệt sĩ tập thể, để chúng ta tiến hành tìm kiếm, khai quật và quy tập.”
Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được 1.082 hài cốt liệt sĩ. Những nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc kết nối nhân chứng, truy vết tư liệu và xác minh lịch sử không chỉ góp phần làm sáng tỏ những dấu tích còn lại sau gần sáu thập kỷ, mà còn thể hiện trách nhiệm, nghĩa tình và sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
