Tin tứcSáng 25/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan để đánh giá kết quả một năm triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo - Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Sau khi nghe báo cáo của Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các ý kiến trao đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cơ bản thống nhất với những đánh giá về kết quả sau một năm thực hiện Nghị quyết 71; ghi nhận nỗ lực của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các ban, bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục và đội ngũ nhà giáo.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thẳng thắn chỉ rõ, một năm qua chủ yếu mới tạo nền tảng, mở đường và tạo điều kiện cho đột phá.
Những chuyển biến về chất lượng giáo dục, người thầy, người học và chất lượng nguồn nhân lực chưa thật sự rõ nét; nhiều tồn tại, hạn chế chưa được khắc phục.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Nghị quyết 71 không chỉ đặt yêu cầu tiếp tục “đổi mới căn bản, toàn diện” mà phải tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả thực chất.
Chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát toàn bộ Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71; bổ sung những nhiệm vụ còn thiếu, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn mới phát sinh. Trọng tâm từ nay phải chuyển mạnh sang thực thi.
Không nên tiếp tục xây dựng quá nhiều chương trình, đề án nếu không thật sự cần thiết, mà phải lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm có khả năng tạo chuyển biến lớn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo - Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Trước hết, cần bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trong đó tập trung thực hiện mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”.
Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương phải có lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên.
Mục tiêu là không để học sinh bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi các em sinh ra và lớn lên.
Tạo cuộc tự đổi mới từ bên trong ngành giáo dục
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục. Ngành giáo dục phải tự đổi mới sâu sắc từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá.
Cần giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề.
Đồng thời, giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào.
Do đó, cần thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ; chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật; đồng thời phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng.
Việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cần được đánh giá thực chất, kịp thời rà soát, điều chỉnh những nội dung còn bất cập.
Cùng với đó, phải chấn chỉnh sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; thực hiện thực chất phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò”; kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, gian lận trong học tập, thi cử và dạy thêm, học thêm biến tướng.
Giáo dục phải đi trước trong chuẩn bị nguồn nhân lực
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo - Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Cần nâng nhanh mặt bằng kỹ năng của lực lượng lao động; đào tạo đội ngũ nhân lực tinh hoa, nhân lực công nghệ chiến lược cho những lĩnh vực quyết định sức cạnh tranh trong tương lai.
Đồng thời, hình thành chuỗi liên kết từ dự báo nhu cầu nhân lực, tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu, doanh nghiệp đến việc làm.
Về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thúc đẩy mạnh nhưng phải đặt công nghệ đúng vị trí: công nghệ phục vụ giáo dục, không thay thế bản chất của giáo dục.
Trong thời đại AI, vai trò của người thầy không giảm mà chuyển từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức thành người dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, phát hiện năng lực, giáo dục nhân cách và hướng dẫn người học sử dụng tri thức có trách nhiệm.
Không để AI trở thành công cụ thay người học suy nghĩ; phải làm cho AI giúp người học tư duy sâu hơn, tốt hơn và sáng tạo hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu coi dữ liệu giáo dục là hạ tầng chiến lược để đổi mới quản trị và phát triển nguồn nhân lực quốc gia.
Cần khẩn trương xây dựng, hoàn thiện dữ liệu học sinh và cơ sở dữ liệu văn bằng quốc gia theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; tiến tới hình thành hồ sơ số học tập suốt đời của mỗi công dân.
Dữ liệu giáo dục phải giúp Nhà nước đánh giá chất lượng giáo dục và nguồn nhân lực, phục vụ phân luồng, hướng nghiệp, tuyển sinh, dự báo nhu cầu nhân lực và hoạch định chính sách trên cơ sở dữ liệu thay vì chủ yếu dựa vào báo cáo.
Năm học mới phải là dấu mốc chuyển trạng thái
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.
Cán bộ quản lý giáo dục phải xuống cơ sở nhiều hơn, lắng nghe giáo viên, học sinh, phụ huynh và doanh nghiệp; chính sách phải xuất phát từ thực tiễn, tháo gỡ vấn đề của thực tiễn và được kiểm nghiệm bằng kết quả thực tiễn.
Chính phủ, các ban, bộ, ngành và địa phương cũng phải xác định rõ giáo dục không phải là việc riêng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Mỗi cơ quan, địa phương phải chịu trách nhiệm về phần việc của mình, không khoán trắng cho ngành giáo dục.
Ngày 5/9, cả nước bước vào năm học 2026-2027, năm học đầu tiên sau Đại hội XIV. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngành giáo dục coi đây không chỉ là thời điểm bắt đầu một năm học mới mà còn là dấu mốc chuyển trạng thái trong thực hiện Nghị quyết 71: từ tạo nền tảng cho đổi mới sang tạo ra đổi mới thực chất.
Đảng, Nhà nước và toàn xã hội sẽ tiếp tục dành sự quan tâm, cùng những điều kiện tốt nhất có thể cho giáo dục.
Ngành giáo dục phải đáp lại bằng một cuộc tự đổi mới mạnh mẽ, trách nhiệm cao hơn và chất lượng thực chất, góp phần tạo đột phá trong phát triển giáo dục, đào tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.