Tin tứcTrong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, hay AI, đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi, dữ liệu được xem là nền tảng quan trọng để công nghệ này phát huy hiệu quả. Tại TPHCM, việc xây dựng khung dữ liệu, tiêu chuẩn dữ liệu và kho dữ liệu dùng chung đang được đẩy mạnh, cùng với quá trình làm sạch, số hóa, đồng bộ dữ liệu giữa các sở, ngành.
Mục tiêu không chỉ là tạo nguồn dữ liệu phục vụ cơ quan quản lý mà còn từng bước đưa dữ liệu trở thành nguồn lực phục vụ người dân, doanh nghiệp và phát triển đô thị.
Hiện dữ liệu không còn được nhìn nhận đơn thuần như sản phẩm phụ, mà là nguồn lực cần được quản trị có mục tiêu, có trách nhiệm và đúng pháp luật.
Ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, cho biết dữ liệu đang được xem là nền tảng để thành phố triển khai AI, trước hết trong cung cấp dịch vụ công và quản trị đô thị.
“Việc ứng dụng AI trước hết nhằm cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ công, giúp người dân thuận tiện hơn trong thực hiện thủ tục hành chính. Thành phố hướng tới dịch vụ công trực tuyến toàn trình dựa trên dữ liệu, trong đó dữ liệu được kết nối, chia sẻ về trung tâm dữ liệu quốc gia, qua đó từng bước cắt giảm thủ tục và rút ngắn thời gian giải quyết. Mục tiêu thứ hai là hỗ trợ công tác quản trị, điều hành. Với một siêu đô thị như TPHCM, các vấn đề về hạ tầng, phát triển đô thị, an sinh xã hội và nhiều đặc thù theo từng khu vực rất phức tạp. Thành phố sẽ tập trung ứng dụng AI để hỗ trợ giải quyết những vấn đề này, từng bước xây dựng hệ thống Digital Twin và tăng cường năng lực của hệ thống IOC trong hỗ trợ ra quyết định. Mục tiêu thứ ba là hình thành dữ liệu đầu ra để người dân và doanh nghiệp có thể khai thác, sử dụng thông qua cổng dữ liệu chung của thành phố.”
Theo các chuyên gia, để AI tạo ra giá trị thực chất, dữ liệu không chỉ cần nhiều mà còn phải được quản lý, chuẩn hóa và khai thác đúng cách.
Ông Đào Trung Thành, chuyên gia tư vấn chiến lược công nghệ thông tin, chuyển đổi số và AI, ví dữ liệu như một nguồn tài nguyên quý giá, nhưng giá trị chỉ xuất hiện khi dữ liệu được khai thác hiệu quả.
“Dữ liệu cũng giống như dầu mỏ, rất quý giá nhưng nếu không được khai thác thì chưa thể tạo ra giá trị. Vì vậy, dữ liệu trước hết phải được lưu trữ, bảo vệ trên một nền tảng hạ tầng đủ mạnh và bền vững. Khi đưa dữ liệu vào phục vụ xã hội, cần có sự chuẩn hóa, liên thông, quản trị và khai thác một cách có trách nhiệm. Khi những yêu cầu này được thực hiện đầy đủ, dữ liệu sẽ trở thành nguồn lực phục vụ người dân, doanh nghiệp và khách hàng, giúp đưa ra quyết định tốt hơn, cung cấp dịch vụ hiệu quả hơn và mang lại trải nghiệm hữu ích hơn.”
Chuyển đổi số và AI đang bình đẳng hóa cơ hội giao thương, giúp doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ đều có thể tiếp cận thị trường và đối tác toàn cầu thông qua hạ tầng công nghệ hiện đại.
Không chỉ giúp tìm kiếm khách hàng nhanh hơn, AI còn đang thay đổi cách thức xúc tiến thương mại: từ những sự kiện ngắn ngày sang kết nối liên tục, tiếp cận đa thị trường và đo lường hiệu quả bằng dữ liệu thực tế. Đây là nền tảng để hình thành một hệ sinh thái xúc tiến thương mại thông minh, linh hoạt và hiệu quả hơn.
Việc ứng dụng AI cũng cần bắt đầu từ một bài toán cụ thể, thay vì chạy theo công nghệ. Bà Trần Kim Sa, Giám đốc Tư vấn Giải pháp phụ trách khối doanh nghiệp SME - Microsoft Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp cần xác định rõ AI sẽ được sử dụng để giải quyết vấn đề gì.
“Điều đầu tiên và cũng là quan trọng nhất là doanh nghiệp phải xác định rõ bài toán cần giải quyết, không nên ôm đồm quá nhiều mục tiêu cùng lúc. Doanh nghiệp cũng không cần quá lo lắng về các vấn đề công nghệ hay hạ tầng, bởi những yếu tố này đã có các đơn vị chuyên môn đảm trách. Điều doanh nghiệp cần tập trung là xác định AI sẽ được sử dụng để làm gì, giống như khi tuyển một nhân viên, phải xác định rõ người đó đảm nhận công việc nào. Quan trọng hơn, AI cần được đào tạo và nâng cấp liên tục. Từ một hệ thống ở mức cơ bản, doanh nghiệp phải từng bước nâng cao năng lực để AI ngày càng làm việc hiệu quả hơn, qua đó khuếch đại giá trị mà công nghệ này mang lại.”
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đình Tuấn, Trưởng phòng Kỹ thuật nghiệp vụ tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Viettel IDC, nhấn mạnh dữ liệu chỉ là một trong những điều kiện cần để triển khai AI. Doanh nghiệp còn phải chuẩn bị về quy trình, công nghệ và con người.
“Hiện nay, AI và chuyển đổi số được nhắc đến ở nhiều nơi, nhưng điều quan trọng trước tiên là doanh nghiệp phải có định hướng rõ ràng, xác định chuyển đổi số và ứng dụng AI để giải quyết bài toán gì. Doanh nghiệp cũng cần có sự chuẩn bị đủ về dữ liệu, quy trình và năng lực vận hành trước khi triển khai AI. Khi mức độ trưởng thành chưa phù hợp mà vẫn cố đưa AI vào, đó chỉ là trình diễn công nghệ chứ chưa phải ứng dụng AI thực chất. Dữ liệu là nền tảng, nhưng để ứng dụng AI hiệu quả còn cần công nghệ, mô hình, quy trình và đặc biệt là con người. Nếu doanh nghiệp đầu tư những mô hình công nghệ hàng đầu nhưng không có quy trình phù hợp và không biết cách khai thác hiệu quả thì khoản đầu tư đó cũng khó phát huy giá trị. Vì vậy, cần kết hợp đầy đủ các yếu tố này để triển khai AI thành công.”
Có thể thấy, trong thời đại AI, dữ liệu đang chuyển từ một nguồn tài nguyên được lưu trữ sang một nguồn lực trực tiếp tạo ra giá trị. Với TPHCM, việc chuẩn hóa, liên thông và khai thác dữ liệu sẽ là nền tảng để nâng cao chất lượng dịch vụ công, hỗ trợ quản trị đô thị và mở rộng cơ hội khai thác dữ liệu cho người dân, doanh nghiệp.
Còn với doanh nghiệp, AI chỉ thực sự tạo ra hiệu quả khi được đặt đúng bài toán, trên nền tảng dữ liệu đủ tốt, quy trình phù hợp và đội ngũ có khả năng khai thác công nghệ. Nói cách khác, dữ liệu là nền móng, còn AI là công cụ để biến nguồn dữ liệu đó thành những giá trị cụ thể cho xã hội và nền kinh tế.