Tin tứcChiều 23/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Phiên họp được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương trên cả nước.
Theo báo cáo tại phiên họp, đến nay cả nước đã đầu tư xây dựng 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Thủ tướng cũng đã phê duyệt danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, giao cho 10 bộ, ngành triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ theo 20 bài toán lớn. Đồng thời, 29 trong số 34 địa phương đã đăng ký 124 sản phẩm khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Phát biểu kết luận, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan lựa chọn từ 1 đến 3 bài toán lớn về công nghệ chiến lược và sản phẩm trọng điểm, làm rõ những khâu đã làm chủ và chưa làm chủ trong chuỗi giá trị; xác định công nghệ ưu tiên, doanh nghiệp dẫn dắt, địa phương tham gia, nguồn lực triển khai cũng như lộ trình thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm.
Thủ tướng giao Bộ Tài chính và Bộ Khoa học - Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, đề xuất các cơ chế đột phá về phân bổ ngân sách và phân cấp thẩm quyền cho các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, hoàn thiện các chính sách về đặt hàng theo kết quả đầu ra, khoán chi, hợp tác công tư, mua sắm công đối với lô sản phẩm đầu tiên, cơ chế thử nghiệm công nghệ mới, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế tài chính thông thoáng hơn cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, Thủ tướng cho rằng cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến đặt hàng nghiên cứu, khoán chi, mua sắm sản phẩm đầu tiên, định giá tài sản trí tuệ và cơ chế chấp nhận rủi ro. Nguồn lực cần được ưu tiên cho công nghệ lõi, các sản phẩm có khả năng thương mại hóa cao và những lĩnh vực tạo hiệu ứng lan tỏa lớn cho nền kinh tế.
Tại phiên họp, đại diện TPHCM cho biết thành phố đang đẩy mạnh triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ mới. Bên cạnh các mô hình thử nghiệm công nghệ, thành phố cũng xây dựng các “sandbox chính sách” để tháo gỡ rào cản trong chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ ngân sách nhà nước.
Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ đã thu hút 54 đề xuất tham gia ngay trong đợt đầu tiên, với tổng vốn đăng ký khoảng 500 tỷ đồng, trong đó một nửa đến từ nguồn ngoài ngân sách. Hiện đợt tiếp nhận thứ hai tiếp tục ghi nhận hơn 20 đề xuất mới trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ sinh học và vật liệu mới.
Thành phố cũng đã thông qua đề án xây dựng các trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE), hướng tới thu hút chuyên gia nước ngoài, đầu tư trọng tâm cho các nhóm nghiên cứu mạnh và tăng quyền tự chủ cho các tổ chức khoa học - công nghệ. Đến nay, đã có 21 hồ sơ đăng ký từ 20 tổ chức khoa học - công nghệ, trong đó 6 đơn vị được lựa chọn tham gia hình thành các trung tâm nghiên cứu xuất sắc.
Trong 6 tháng cuối năm, TPHCM sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình sandbox, tháo gỡ các rào cản thương mại hóa công nghệ và xây dựng quy định thử nghiệm đối với những lĩnh vực mới như kinh tế tầm thấp và thiết bị bay không người lái. Thành phố đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng công nghệ chiến lược, mở rộng Khu Công nghệ cao TPHCM, đưa vào vận hành hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch - bán dẫn dùng chung cấp quốc gia tại Đại học Quốc gia TPHCM, phát triển Trung tâm Công nghệ sinh học đạt chuẩn quốc tế và xúc tiến triển khai các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô lớn.
Theo định hướng được đưa ra tại phiên họp, việc phát triển mạng lưới sandbox liên kết giữa TPHCM và các địa phương sẽ góp phần thúc đẩy thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng các công nghệ mới, từng bước hình thành thị trường khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thống nhất trên phạm vi cả nước.