Tin tứcKhông chỉ là nâng cao chất lượng hình ảnh, loạt dự án còn gìn giữ ký ức văn hóa, đưa di sản cải lương đến gần khán giả hơn, đặc biệt là người trẻ.
Tiếp nối hành trình hồi sinh những vở cải lương kinh điển
Sau khi hoàn thành dự án phục chế màu vở cải lương kinh điển "Tiếng trống Mê Linh", HTV đang tiếp tục mở rộng ứng dụng AI để phục hồi nhiều tác phẩm cải lương kinh điển khác như: "Bên cầu dệt lụa", "Lá sầu riêng", "Đời cô Lựu", "Bông hồng cài áo"...
Đây không chỉ là bước tiếp theo trong quá trình số hóa kho tư liệu quý của HTV mà còn thể hiện định hướng lâu dài trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản cải lương bằng công nghệ. Thông tin được chia sẻ tại hội thảo "Chuyển đổi số di sản - Hồi sinh phim cải lương bằng công nghệ", diễn ra ngày 23/7 tại TP. Hồ Chí Minh.
Theo các chuyên gia, mục tiêu của dự án không đơn thuần là tạo ra những phiên bản phim sắc nét hơn, mà là giúp các tác phẩm kinh điển có thêm cơ hội tiếp cận thế hệ khán giả mới trên các nền tảng số.
Đằng sau mỗi bộ phim được phục hồi là một câu chuyện lớn hơn về bảo tồn di sản. Bởi cũng như nhiều loại hình tư liệu nghe nhìn khác, phim nhựa và băng từ đều có tuổi thọ hữu hạn. Qua nhiều thập kỷ lưu trữ, hình ảnh dần xuất hiện bụi bẩn, vết xước, mất chi tiết; chất lượng suy giảm sau mỗi lần khai thác, trong khi nhiều thiết bị đọc phim cũ đã không còn phổ biến.
Đội ngũ HTV đã có mong muốn phục chế các vở cải lương kinh điển từ hơn 10 năm trước
Được biết, HTV đã triển khai số hóa kho tư liệu từ hơn 10 năm trước. Tuy nhiên, số hóa mới chỉ là bước đầu. Để những tác phẩm ấy thực sự "sống" trở lại và có thể đến với công chúng hôm nay, các bản phim vẫn cần tiếp tục được phục hồi, nâng cấp chất lượng hình ảnh và xử lý bằng những công nghệ mới.
AI giúp hồi sinh phim trắng đen như thế nào?
Nếu trước đây, việc phục hồi và tô màu phim gần như được thực hiện thủ công trên từng khung hình thì ngày nay, AI đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho đội ngũ kỹ thuật.
Theo anh Lê Phước Hiếu Trung, Phó Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Truyền thông HTV, quy trình phục hồi bắt đầu từ việc quét phim ở độ phân giải cao, sau đó làm sạch bụi và vết xước, ổn định hình ảnh, phục hồi những khung hình bị hư hỏng trước khi AI hỗ trợ nhận diện khuôn mặt, phục trang và bối cảnh để đề xuất phương án tô màu.
Tuy nhiên, AI không phải là người quyết định màu sắc cuối cùng. Sau khi hệ thống xử lý, các chuyên gia mỹ thuật và kỹ thuật tiếp tục đối chiếu với tư liệu lịch sử, hiệu chỉnh từng vùng màu và từng cảnh quay để bảo đảm tính chính xác cũng như tinh thần nguyên bản của tác phẩm. Với những đoạn phim bị hư hỏng quá nặng, AI chỉ đưa ra dự đoán và vẫn cần các chuyên gia kiểm chứng bằng kinh nghiệm cùng các nguồn tư liệu liên quan.
Phục hồi hình ảnh, gìn giữ ký ức
Theo Biên tập viên Dương Cẩm Linh, người trực tiếp tham gia các dự án phục hồi phim cải lương, điều khó nhất không phải là biến một bộ phim trắng đen thành phim màu, mà là giữ được tinh thần và cảm xúc vốn có của tác phẩm.
Để làm được điều đó, ê-kíp phải dành nhiều thời gian nghiên cứu bối cảnh lịch sử, phục trang, đạo cụ và gặp gỡ các nghệ sĩ từng tham gia tác phẩm nhằm đối chiếu màu sắc, hoa văn, kiểu dáng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Vì vậy, mỗi khung hình sau khi phục hồi không chỉ là kết quả của thuật toán mà còn là sự kết hợp giữa công nghệ, tư liệu lịch sử và kinh nghiệm của những người làm nghề. AI giúp rút ngắn thời gian xử lý, nhưng chính con người mới là người bảo đảm mỗi phiên bản phục hồi vẫn trung thành với giá trị nguyên bản của tác phẩm.
Chuyển đổi số để di sản tiếp tục được kể
Qua việc chuyển đổi số di sản, các giá trị văn hóa sẽ tiếp tục được nối dài trong ký ức của nhiều thế hệ công chúng khán giả
Điều ý nghĩa nhất của chuyển đổi số không nằm ở việc biến phim trắng đen thành phim màu, mà ở khả năng kéo gần khoảng cách giữa di sản và công chúng hôm nay.
Khi những tác phẩm như "Tiếng trống Mê Linh", "Bên cầu dệt lụa", "Lá sầu riêng", "Đời cô Lựu"... được phục hồi và phát hành trên các nền tảng số với chất lượng hình ảnh tốt hơn, khán giả trẻ sẽ có thêm cơ hội tiếp cận cải lương bằng một trải nghiệm gần gũi hơn, với thói quen thưởng thức hiện đại.
Ở góc độ đó, AI không thay thế con người hay giá trị nghệ thuật. Công nghệ chỉ là phương tiện giúp những tác phẩm vượt qua sự bào mòn của thời gian để tiếp tục được lắng nghe, được thưởng thức và được truyền lại cho các thế hệ sau.
(THIÊN BÌNH)