Tin tứcNhằm tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận, tìm hiểu và trực tiếp trải nghiệm những giá trị đặc sắc của nghệ thuật truyền thống dân tộc, Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TPHCM đã phối hợp cùng Trường THPT Nguyễn Khuyến tổ chức chương trình ngoại khóa đặc biệt với chủ đề: Trải nghiệm nghệ thuật Hát Bội và Âm nhạc dân tộc.
Không gian diễn ra chương trình lần này không nằm trong khuôn viên trường học quen thuộc, mà đặt tại Rạp hát Thủ Đô (số 125A Châu Văn Liêm, Phường Chợ Lớn, TPHCM). Chương trình được thiết kế dành riêng cho các em học sinh Trường THPT Nguyễn Khuyến, mang đến một hành trình khám phá di sản đầy cảm xúc và trải nghiệm trực quan sinh động.
Ngay từ khi bước vào Rạp hát Thủ Đô, các em học sinh THPT Nguyễn Khuyến đã không khỏi thích thú trước không gian đậm chất nghệ thuật truyền thống. Khác với những buổi học lý thuyết trên lớp hay những chương trình trải nghiệm thông thường, việc được hiện diện ngay tại không gian biểu diễn chuyên nghiệp giúp các em nhanh chóng hòa mình vào bầu không khí trang trọng nhưng cũng đầy sức hút của bộ môn nghệ thuật có lịch sử hàng trăm năm.
Hai suất diễn được tổ chức gồm, trích đoạn “Trần Bình Trọng tuẫn tiết” và trích đoạn “Anh hùng Võ Thị Sáu”. Lần đầu tiên được xem hát bội, em Hồng Ân, học sinh lớp 10CD3, Trường THPT Nguyễn Khuyến, háo hức chia sẻ: “Em thấy các nghệ sĩ biểu diễn trên sân khấu rất chuyên nghiệp, tuyệt vời. Em hy vọng sẽ tiếp tục được xem những vở diễn sau tại rạp hát này.”
Đến với chương trình, học sinh được khám phá nét độc đáo trong nghệ thuật biểu diễn, hóa trang và phục trang Hát Bội, là hình thức sân khấu mang tính ước lệ, tượng trưng rất cao. Các em vô cùng thích thú khi nhận ra từng đường nét, màu sắc trên gương mặt nhân vật đều thể hiện rõ tính cách và bản chất con người. Mặt đỏ đại diện cho lòng trung can nghĩa khí; mặt trắng thể hiện sự gian hùng, mưu mô; mặt đen tượng trưng cho sự bộc trực, thẳng thắn. Nghệ thuật vẽ mặt chính là công cụ "khắc họa nhân vật" độc đáo ngay từ giây phút xuất hiện đầu tiên.
Cùng với đó, những bộ mãng, áo giáp, mão, cờ lệnh, roi ngựa… tưởng chừng xa lạ nay được giải mã chi tiết. Chỉ với một chiếc roi ngựa trong tay nghệ sĩ, cả một không gian bao la với hình ảnh chiến mã phi nước kiệu hay vượt núi băng rừng đều được tái hiện rõ nét trước mắt người xem.
Ngoài ra, các em còn trực tiếp tiếp cận và hòa nhịp cùng âm nhạc truyền thống, tìm hiểu về nguyên lý tạo âm đặc sắc của dàn nhạc cổ truyền. Nhiều học sinh chia sẻ, trước đây, các em nghĩ Hát Bội là bộ môn rất khó tiếp cận và chỉ dành cho người lớn tuổi. Nhưng khi được đến Rạp hát Thủ Đô, được tận mắt chứng kiến sự tỉ mỉ trong từng nét vẽ hóa trang và tự tay chạm vào các nhạc cụ dân tộc, các em mới thấy nghệ thuật của nước mình đẹp và quý giá đến thế nào.
Em Phương Uyên, học sinh lớp 12, trường THPT Nguyễn Khuyến bày tỏ: “Từ trước đến nay em chưa được đi xem hát bội bao giờ, hôm nay được đến nhà hát, em thấy được sự tâm huyết của các nghệ sĩ rất lớn. Mọi người chuẩn bị cho vở diễn rất chỉn chu. Em rất ngưỡng mộ điều đó và mong nhà hát tiếp tục đưa nghệ thuật Hát Bội ngày càng đến gần với giới trẻ.”
Ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng Phòng Tổ chức biểu diễn, Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TPHCM, cho biết, việc phối hợp tổ chức buổi ngoại khóa tại Rạp hát Thủ Đô không chỉ đơn thuần là một chuyến tham quan, mà là một tiết học mở về văn hóa - lịch sử. Khi học sinh được có mặt trong không gian sân khấu thực thụ, được nhìn ngắm tận mắt những hiện vật, y phục và gặp gỡ các nghệ sĩ gạo cội, bài học về lòng tự hào dân tộc sẽ tự nhiên thấm sâu vào tâm hồn các em mà không hề gượng ép.
Ông Nguyễn Thanh Bình nói thêm: “Nhà hát hiện có nhiều chương trình phục vụ cộng đồng. Chúng tôi thường mang các suất diễn đến học đường, thiếu nhi, quảng bá tại Lăng tả quân Lê Văn Duyệt, Đền tưởng niệm các Vua Hùng, các di tích, đình làng… Nhà hát xây dựng chương trình khác nhau tùy vào đối tượng khán giả nhưng vẫn giữ format chung là giới thiệu về lịch sử hình thành của nghệ thuật Hát Bội, hóa trang, phục trang, và đặc biệt là luôn chú trọng đến trải nghiệm của khán giả tùy vào không gian mà chúng tôi biểu diễn.”
Khi nghệ thuật truyền thống được trao gửi bằng con đường trải nghiệm trực quan, chân thực, nó có khả năng chạm đến trái tim của thế hệ trẻ một cách tự nhiên và sâu sắc nhất. Thời gian tới, ngành Giáo dục và Văn hóa TPHCM tiếp tục nhân rộng mô hình liên kết giữa các Nhà hát - Bảo tàng - Trường học để bảo đảm tất cả học sinh các cấp trên địa bàn đều có ít nhất 1 - 2 lần/năm được trải nghiệm di sản thực tế.