Tin tứcVới vai trò tiên phong trong đổi mới quản lý giáo dục, TPHCM sẽ triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới năm 2026 theo hướng hiện đại, linh hoạt, đảm bảo chất lượng, phù hợp với sự phát triển của trẻ em Việt Nam trong bối cảnh mới.
Năm học 2022 - 2023, TPHCM và Vũng Tàu (trước sáp nhập) được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn là 2 trong 6 tỉnh/thành thực hiện thử nghiệm, thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới.
Qua 3 năm thực hiện, đánh giá chung cho thấy cán bộ quản lý và giáo viên chủ động thích ứng với yêu cầu đổi mới; năng lực thiết kế kế hoạch giáo dục linh hoạt, phù hợp với trẻ được nâng lên rõ rệt. Phương pháp giáo dục thay đổi, giáo viên giảm truyền thụ một chiều, tăng cường tổ chức hoạt động trải nghiệm, dự án, khuyến khích trẻ chủ động, sáng tạo. Trẻ mạnh dạn, tự tin, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề được cải thiện rõ theo hướng phát triển năng lực cá nhân.
Trên cơ sở đó, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM cho biết, chương trình mới 2026 được xây dựng trên quan điểm cốt lõi theo hướng lấy trẻ làm trung tâm, hướng đến mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện. Quá trình giáo dục tôn trọng sự khác biệt cá nhân, cụ thể chú trọng phát triển 4 phẩm chất cốt lõi: yêu thương, tôn trọng, trung thực và trách nhiệm; 5 năng lực nền tảng: giao tiếp, hợp tác, thích ứng, tự lực và giải quyết vấn đề.
Bà Lý Thị Sương, Phó Trưởng phòng Giáo dục Mầm non, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, cho biết điểm mới của chương trình: “Đối với chương trình hiện hành quy định mục tiêu theo từng lĩnh vực và từng độ tuổi. Đối với chương trình mới là xác định mục tiêu tổng thể vào cuối độ tuổi. Về phương pháp giáo dục, chương trình hiện hành liệt kê các phương pháp giáo dục cụ thể, chương trình mới nhấn mạnh phương pháp giáo dục đáp ứng, tăng cường tổ chức hoạt động trải nghiệm phù hợp với quan điểm và nguyên tắc chung. Về đánh giá trẻ, chương trình hiện hành đánh giá hàng ngày và theo giai đoạn; đối với chương trình mới sẽ đánh giá thường xuyên và định kỳ.”
Chương trình còn trao quyền chủ động cho cơ sở giáo dục mầm non trong xây dựng và triển khai kế hoạch giáo dục phù hợp điều kiện thực tiễn. Bà Lê Thị Mỹ Duyên - Hiệu trưởng trường Mầm non Hòa Bình 1, phường Hòa Bình - một trong 15 trường được lựa chọn thí điểm chương trình mới, chia sẻ: “Sự sáng tạo của giáo viên và trẻ em không thể bị giới hạn trong bốn bức tường của lớp học. Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển năng lực, chúng tôi đã tái cấu trúc lại nhà trường thành một môi trường mở, xanh và giàu cảm xúc. Trẻ tự tay tạo dựng đồ dùng, đồ chơi bằng các nguyên vật liệu, hình thành phẩm chất trách nhiệm, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ khi khám phá về môi trường xung quanh. Trao quyền được sai để giáo viên thử nghiệm phương pháp mới, ưu tiên nguyên vật liệu tự nhiên và tái chế. Thay đổi tiêu chí đánh giá, lấy niềm vui và sự tự tin của trẻ làm thước đo.”
Với chương trình giáo dục mầm non mới, trẻ em là trung tâm của quá trình giáo dục, chủ thể trong hoạt động và giao tiếp. Trẻ em học qua chơi và trải nghiệm phù hợp với hoạt động chủ đạo của từng lứa tuổi. Nhà giáo dục là người hỗ trợ trẻ em phát triển trong môi trường an toàn, thân thiện, giàu cảm xúc.
Bằng kinh nghiệm của người trực tiếp thực hiện chương trình thí điểm, cô Đặng Thị Hoàng - giáo viên trường Mầm non Cần Thạnh, xã Cần Giờ, cho hay: “Thứ nhất là bản thân giáo viên phải thay đổi tư duy, nhận thức và tự động, tự giác tham gia học tập, bồi dưỡng. Khi thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới thì giáo viên phải hiểu rõ hơn về vai trò, không chỉ chăm sóc sức khỏe mà còn phát triển tư duy, kỹ năng sống và cảm xúc của trẻ, tôn trọng sự khác biệt, thấu hiểu nhu cầu và sở thích, tốc độ phát triển riêng của từng đứa trẻ. Giáo viên không làm thay mà tạo môi trường khuyến khích sự tò mò khám phá và trải nghiệm của trẻ.
Thứ hai là về chủ động trong thiết kế, tổ chức các hoạt động giáo dục tại nhóm lớp. Giáo viên phải xây dựng được kế hoạch giáo dục, thiết kế các hoạt động giảng dạy linh hoạt, phù hợp với thực tiễn địa phương, sự phát triển tâm sinh lý và năng lực của từng đứa trẻ.”
Một điểm khác biệt nữa của chương trình giáo dục mầm non mới, đó là tiếp cận dựa trên quyền, bảo đảm chất lượng, công bằng, hòa nhập, bình đẳng và tôn trọng sự khác biệt của trẻ; giáo dục trẻ em có nhu cầu đặc biệt, phát triển ngôn ngữ và khuyến khích cho trẻ tiếp cận ngoại ngữ ở những nơi có điều kiện, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Để đón đầu chương trình mới, Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc - Trưởng khoa Giáo dục mầm non, trường Đại học Sài Gòn cho biết: “Chúng tôi sẽ mở thêm môn sàng lọc và can thiệp sớm. Với những dấu hiệu gì của trẻ thì cần phải tư vấn cho ba mẹ đưa trẻ đến những chuyên môn để thực hiện công tác sàng lọc. Bởi vì 6 năm đầu đời rất quý giá, nếu như các cô phát hiện được những dấu hiệu và can thiệp sớm thì khi vào tiểu học, trẻ đã có thể ít nhất là không gia tăng triệu chứng.”
Triển khai thí điểm Chương trình Giáo dục mầm non mới năm 2026, bà Lê Thụy Mỵ Châu - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh đây là thay đổi cần thiết để đảm bảo tính liên thông giữa Chương trình Giáo dục mầm non và Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả chương trình, cần đảm bảo các yêu cầu về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên.
“Về tổ chức thực hiện, 15 trường tiếp tục phát huy tính chủ động, linh hoạt, không rập khuôn máy móc và các hoạt động chúng ta phải xuất phát từ nhu cầu, từ hứng thú và khả năng của trẻ. Các trường tiếp tục chủ động trong công tác truyền thông để cha mẹ trẻ hiểu rõ hơn mục tiêu, phương pháp của chương trình mới, từ đó tạo sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ với nhà trường. Các địa phương cũng hỗ trợ hơn nữa về cơ sở vật chất, về điều kiện hoạt động để giúp cho chúng tôi đảm bảo một môi trường giáo dục an toàn", bà Lê Thụy Mỵ Châu nói.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết, Sở sẽ nhân rộng mô hình hiệu quả từ các đơn vị đã tham gia thử nghiệm phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Định kỳ giám sát và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời, giúp các cơ sở giáo dục mầm non tháo gỡ khó khăn và bảo đảm chất lượng triển khai chương trình.
Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và tổ chức thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non mới, xem đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng chuyên môn. Tăng cường sinh hoạt chuyên môn trực tuyến nhằm kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ sở giáo dục mầm non trên toàn địa bàn.
