Tin tứcTại hội thảo góp ý Bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc” mới đây của Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, các chuyên gia giáo dục và nhà quản lý cho rằng, sẽ không thể có những học sinh hạnh phúc nếu thầy cô giáo luôn trong trạng thái kiệt sức và áp lực. Bảo vệ và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giáo viên chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng mô hình này.
Trong bối cảnh TPHCM đang đẩy mạnh xây dựng “Trường học số”, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ công nghệ vào giảng dạy được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá. Tuy nhiên, mặt trái của cuộc đua này là áp lực tâm lý không nhỏ đang đè nặng lên vai đội ngũ giáo viên. Dưới góc nhìn tâm lý học giáo dục, Tiến sĩ Mai Mỹ Hạnh, Phó trưởng khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, cho rằng bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc” gắn với “Trường học số” phải bổ sung tiêu chuẩn về “Hạnh phúc số” (Digital Well-being) cho giáo viên.
“Từ trước đến nay các chương trình giáo dục thường xoáy sâu vào việc lấy “học sinh làm trung tâm” mà đôi khi vô tình lãng quên chất lượng cuộc sống nghề nghiệp của người thầy. Để giáo viên có thể ứng xử điềm tĩnh, yêu thương và xử lý tình huống sư phạm hiệu quả, điều tiên quyết là bản thân họ phải đạt được sự cân bằng về mặt cảm xúc”, Tiến sĩ Mai Mỹ Hạnh nhận định.
TS Bùi Hồng Quân, Trưởng Khoa Giáo dục mầm non, Trường Đại học Sư phạm TPHCM nhấn mạnh, giáo viên cũng cần được thấu hiểu và tôn trọng. Hạnh phúc của thầy cô đến từ một môi trường quản lý cởi mở, nơi ban giám hiệu khích lệ sự đổi mới, công nhận nỗ lực và chấp nhận những sai sót.
“Tôi đề nghị bổ sung thêm “tôn trọng” và “lắng nghe” giáo viên trong bộ tiêu chí mới. Hiện nay, có nhiều vấn đề về sự tôn trọng người thầy trong môi trường học đường. Giáo viên rất cần được tôn trọng, lắng nghe, hỗ trợ về chuyên môn, đảm bảo sức khỏe thể chất - tâm thần. Bên cạnh đó, mỗi thầy cô, học sinh cũng cần chấp nhận sai sót của bản thân để điều chỉnh, phát triển, trở nên tốt hơn.”
Bên cạnh đội ngũ nhà giáo, một môi trường giáo dục hạnh phúc phải bao trùm lên tất cả các nhân sự: từ bảo mẫu, nhân viên văn phòng, cấp dưỡng cho đến bảo vệ. Tiến sĩ Mai Đức Thắng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học - THCS - THPT Hoàng Gia, cho rằng: “Một hành vi thiếu kiềm chế hay thái độ căng thẳng của bất kỳ vị trí nào - dù là bác bảo vệ ở cổng trường - cũng có thể phá vỡ bầu không khí tích cực của cả nhà trường trong ngày hôm đó. Do đó, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần và tạo dựng môi trường làm việc văn minh, tôn trọng phải được bao phủ đến toàn thể cán bộ, nhân viên.”
Các nhà quản lý và chuyên gia tâm lý nhấn mạnh, không biến tiêu chí Trường học hạnh phúc thành gánh nặng thi đua cho giáo viên và nhà trường. Việc này sẽ giúp ban giám hiệu và đội ngũ giáo viên giải tỏa tâm lý căng thẳng và xem hành trình xây dựng trường học hạnh phúc là niềm vui nghề nghiệp chứ không phải một cuộc chạy đua thành tích.
“Hạnh phúc là một trạng thái mang tính chủ quan. Nếu sử dụng các thang đo như “Tốt” hay “Xuất sắc”, nhà trường và giáo viên sẽ lại rơi vào áp lực bẫy thành tích, vô tình tạo thêm căng thẳng. Tôi cho rằng thang đánh giá chỉ nên dừng ở hai mức là “Đạt” hoặc “Cần cải thiện”. Đồng thời, tôi đề nghị cần bổ sung phương pháp đánh giá định tính dựa trên khảo sát ẩn danh, cảm nhận chân thật của giáo viên, học sinh và nhân viên”, TS Giang Thiên Vũ, Giảng viên Trường Đại học Sư phạm TPHCM nói.
Bà Huỳnh Lê Như Trang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết, tháng 10/2023, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM ban hành Bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc” gồm 18 tiêu chí, áp dụng tại 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn. Sau 3 năm triển khai, trước yêu cầu thực tiễn của thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính, với quy mô trường lớp và đối tượng học sinh đa dạng hơn, Sở tiếp tục lấy ý kiến các cơ quan liên quan để điều chỉnh bộ tiêu chí theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tiễn, tránh hình thức và không tạo thêm gánh nặng hành chính cho các trường học.
Việc TPHCM chuẩn bị ban hành Bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc” tinh gọn còn 9 tiêu chí cho thấy, hạnh phúc trong giáo dục phải bắt đầu từ sự thực chất, không hình thức và không gánh nặng hành chính. Chỉ khi người thầy được giải tỏa căng thẳng, được tôn trọng và lắng nghe trong một môi trường cởi mở, thì niềm vui nghề nghiệp ấy mới có thể lan tỏa, biến mỗi ngày đến trường của học sinh TPHCM thực sự là một ngày vui trọn vẹn.
