Trong giao tiếp hằng ngày, không ít người bối rối trước những cặp từ có phát âm giống nhau. Xoay sở và xoay xở là một ví dụ điển hình. Vậy đâu mới là cách viết đúng chính tả? Hãy cùng voh.com.vn tìm hiểu qua bài viết này nhé!
Xoay sở hay xoay xở đúng chính tả?
Xoay sở hay xoay xở, đâu mới là cách viết chính xác? Nhiều người vẫn nhầm lẫn do phát âm sai giữa “s” và “x”, thói quen hàng ngày, nói ngọng hoặc không hiểu rõ ý nghĩa của từ,...
Thực tế, khi tra cứu từ điển, chỉ có cụm từ xoay xở được ghi nhận, còn xoay sở không hề tồn tại. Vì vậy, xoay xở là từ đúng chính tả.
Phần giải thích chi tiết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và tránh nhầm lẫn.
Xoay xở là gì?
Trong cuốn Từ điển tiếng Việt do G.S Hoàng Phê biên soạn (NXB Đà Nẵng - Trung tâm Từ Điển Học - 2003), xoay xở là một động từ, dùng để chỉ hành động cố gắng tìm mọi cách để giải quyết cho được khó khăn hoặc đạt được cái cần có (ví dụ: xoay xở đủ nghề, giỏi xoay xở, xoay xở tiền mua xe, hết đường xoay xở).
Theo Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên), “xoay” là động từ, mang nghĩa chuyển hướng, thay đổi cách làm để tìm phương án phù hợp hơn, còn “xở” (động từ) thể hiện hành động gỡ ra, tháo gỡ tình huống.
Thực tế, “xở” vẫn được dùng khá phổ biến ở một số địa phương, đặc biệt như Thanh Hóa. Ví dụ câu hỏi “Nhà bác xở cơm chưa?” thực chất muốn hỏi việc chuẩn bị bữa ăn đã xong chưa. Điều này cho thấy, hai yếu tố “xoay” và “xở” hoàn toàn có mối liên hệ về nghĩa khi kết hợp với nhau.
Từ những phân tích trên, chúng ta có thể khẳng định xoay xở mới là cách viết đúng chính tả.
Ví dụ:
- Trong tình huống gấp gáp, anh ta nhanh chóng xoay xở để giải quyết vấn đề.
- Cô ấy phải xoay xở nhiều công việc cùng lúc để trang trải cuộc sống nơi thành phố.
- Dù kinh tế khó khăn, anh ấy vẫn cố xoay xở để lo đủ chi phí sinh hoạt cho cả gia đình.
- Không còn lựa chọn nào khác, họ đành tự xoay xở để vượt qua giai đoạn khó khăn này.
- Nhờ khả năng xoay xở linh hoạt, cậu ấy luôn tìm được hướng đi phù hợp trong công việc.
Xoay sở là gì?
Từ điển tiếng Việt của Hoàng Phê có giải thích một số nghĩa của từ “sở” như sau:
- Thứ nhất, cây nhỡ cùng họ với chè, lá hình trái xoan, có răng, hoa trắng, hạt ép lấy dầu dùng trong công nghiệp và để ăn.
- Thứ hai, cơ quan quản lý một ngành chuyên môn của nhà nước ở cấp tỉnh và thành phố.
- Thứ ba, (từ cũ) tổ chức kinh doanh của nhà nước hay tư nhân thời trước.
- Thứ tư, (từ cũ) công sở hoặc sở tư (nói tắt), trong quan hệ với nhân viên làm việc.
Xét về nghĩa, “sở” không cùng trường nghĩa với “xoay”, nên không đáp ứng được nguyên tắc cấu tạo của một từ ghép đẳng lập. Bên cạnh đó, qua việc tra cứu nhiều cuốn từ điển tiếng Việt, không có tài liệu nào ghi nhận sự tồn tại của xoay sở.
Như vậy, xoay sở là cách dùng sai.
Việc sử dụng từ chính xác không chỉ là cách bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt mà còn thể hiện sự chỉn chu, chuyên nghiệp trong giao tiếp. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn tháo gỡ được thắc mắc xoay sở hay xoay xở đúng chính tả, từ đó “làm giàu” vốn từ vựng cho bản thân.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Thường thức của voh.com.vn để cập nhật những tin tức mới nhất, hấp dẫn nhất.
