Tin tứcNền kinh tế số 2 Đông Nam Á là Thái Lan gặp nhiều thách thức như bất ổn chính trị trong nước, bất ổn xã hội trong khu vực và hệ quả từ cuộc xung đột biên giới với Campuchia.
GDP của Việt Nam ước tính tăng gần 8% năm 2025. Chính phủ đặt mục tiêu 10% năm 2026 và những năm sau đó. Mặc dù nhiều người cho rằng điều này quá tham vọng, nhưng Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại một sự kiện kinh tế tháng 12: “Tăng trưởng 2 chữ số là hoàn toàn có thể đạt được.”
Nếu hoàn thành theo kế hoạch, GDP danh nghĩa của Việt Nam có thể đạt khoảng 550 tỷ USD vào giữa hoặc cuối năm 2026, vượt qua Thái Lan trở thành nền kinh tế lớn số 2 khu vực (không tính Singapore), chỉ sau Indonesia. GDP bình quân đầu người sẽ vượt mốc 5.000 USD.
Phát triển cơ sở hạ tầng trên toàn quốc đóng vai trò lớn vào quá trình này. Theo Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), kế hoạch đầu tư các công trình công cộng năm 2026 sẽ tăng khoảng 26%, giúp nền kinh tế tăng trưởng thêm 1,6% so với năm 2025.
Đáng chú ý có sân bay Long Thành, dự kiến bắt đầu hoạt động năm 2026. Ngoài ra các tuyến đường sắt và đường bộ khắp cả nước đã nhộn nhịp thi công. Tuy nhiên cải cách pháp luật và đơn giản hóa thủ tục hành chính được coi là cần đẩy mạnh hơn nữa. Hiện hơn 2.000 dự án đang gặp một số trở ngại.
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), GDP của Thái Lan sẽ tăng 1,5% năm 2026, ít hơn 0,5% so với 2025. Lực cản chính là nợ hộ gia đình đang tăng làm giảm tiêu dùng, cùng với du lịch phục hồi chậm. Thuế quan của Hoa Kỳ cũng khiến hàng hóa xứ chùa vàng khó xuất khẩu, giảm động lực sản xuất, tăng nguy cơ bị nhiều quốc gia khác bỏ lại không chỉ Việt Nam mà còn Malaysia và Philippines.
Doanh số bán xe hơi mới cũng cho thấy sự thay đổi bức tranh kinh tế khu vực. Indonesia vẫn là thị trường lớn nhất Đông Nam Á, doanh số bán trong 10 tháng đầu năm 2025 là 660.000 chiếc, giảm 10% cùng kỳ năm ngoái. Con số này gần tương đương Malaysia, quốc gia có dân số chỉ bằng 10% Indonesia.
Nhiều năm qua, Thái Lan và Indonesia là điểm đến chính của các doanh nghiệp Nhật Bản khi muốn tiến vào Đông Nam Á. Những nhà sản xuất ô tô xứ mặt trời mọc muốn tận dụng nguồn lao động dồi dào, để thiết lập chuỗi cung ứng địa phương. Hiện nay, chiến lược này đang được xem xét lại. Năm 2025, Suzuki Motor đã rút khỏi mảng sản xuất xe 4 bánh ở Thái Lan, trong khi Honda Motor thu hẹp quy mô.
Với dân số 700 triệu người, Đông Nam Á từng được coi là động lực phát triển kinh tế toàn cầu. Nhưng bất ổn, nhất là xung đột biên giới Thái Lan - Campuchia từ tháng 5/2025, khiến thương mại 2 nước ngưng lại, và du lịch bị tác động nặng nề, phà không khí tiêu cực lên những nước còn lại vốn cũng đang có vấn đề của riêng mình.
Chuyên gia Khang Vũ từ đại học Boston nhận xét với Nikkei Asia: “Ổn định chính trị là yếu tố then chốt đảm bảo tăng trưởng bền vững ở Đông Nam Á. Xung đột Thái Lan - Campuchia phơi bày điểm yếu địa chính trị tiềm ẩn, khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại, đẩy khu vực vào vòng xoáy cạnh tranh quyền lực Mỹ - Trung.”
Thuế quan khoảng 20% Mỹ áp đặt lên nhiều nước ASEAN cũng đang gây tác động. Việt Nam có thặng dư thương mại với Hoa Kỳ cao, đứng thứ 3 chỉ sau Trung Quốc và Mexico, nên đang đưa ra nhiều chính sách đối ứng. OECD dự báo GDP Việt Nam tăng khoảng 6,2% năm 2026, thấp hơn mục tiêu của chính phủ, do xuất khẩu chậm.
Giới phân tích cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa điểm đến xuất khẩu, như Trung Đông, châu Phi và Nam Mỹ, để giảm phụ thuộc vào thị trường lớn nhất Hoa Kỳ. Đây cũng là điều Việt Nam đã làm rất tích cực thời gian qua.
