Tin tứcCục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công của Bộ Công Thương vừa tổ chức Diễn đàn "Chuyển đổi xanh – Chìa khóa kết nối tiêu thụ và thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm công nghiệp nông thôn" vào chiều 3/9.
Sản phẩm công nghiệp nông thôn có nhiều lợi thế từ nguồn nguyên liệu địa phương, có bản sắc văn hóa và đặc trưng của từng địa phương. Đây là những giá trị quan trọng để phát triển thị trường trong nước và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và xuất khẩu sản phẩm. Tuy nhiên, yêu cầu của thị trường hiện nay càng ngày càng thay đổi một cách nhanh chóng. Người tiêu dùng và các hệ thống phân phối ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, bao bì, khả năng truy xuất và tính bền vững của sản phẩm.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà đang trở thành là một yếu tố trực tiếp quyết định khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn. Xanh hóa sản xuất cần được tiếp cận theo hướng thiết thực, phù hợp với quy mô và khả năng đầu tư, đồng thời phải gắn với đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn, nâng cao chất lượng của sản phẩm, xây dựng thương hiệu và từng bước ứng dụng số trong quản trị, phân phối và tiếp cận thị trường.
Bà Đỗ Thị Minh Trâm – Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công Bộ Công Thương cho biết, trong thời gian qua, công tác khuyến công tại các địa phương và ở cả nước nói chung đã có những đóng góp rất tích cực trong việc hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn, các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc đổi mới thiết bị, mở rộng sản xuất và phát triển các sản phẩm trên thị trường “Đối với chúng tôi, chúng tôi thấy rằng thứ nhất, đó là cần phải làm thế nào để cho các sản phẩm công nghiệp nông thôn đáp ứng tốt hơn nữa với yêu cầu của hệ thống phân phối trong nước; Thứ hai, đó là làm thế nào để nâng cao được cái năng lực tham gia chuỗi giá trị và xuất khẩu của các doanh nghiệp; và kinh nghiệm triển khai kinh tế tuần hoàn, năng lượng xanh cũng như là việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để mở rộng thị trường.”
Phó Giáo sư Tiến sĩ Bùi Quang Tuấn, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Phó Chủ tịch Hội khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, xu hướng xanh bây giờ là xu hướng bắt đầu từ tự nguyện chuyển sang điều kiện pháp lý, chúng ta bắt buộc phải tham gia theo nghĩa là tuân thủ: “Bởi vì các hàng rào của Châu Âu, từ CBAM rồi là các hiệp định liên quan đến chống phá rừng (EUDR), thế rồi là hộ chiếu sản phẩm số, rồi các cái quy định liên quan đến ESG, ,chúng ta phải tuân thủ làm sao đảm bảo được là quản trị, rồi xã hội, rồi môi trường. Thế thì tất cả những cái đó bây giờ nó đã trở thành là bắt buộc, nếu mà chúng ta muốn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thì chúng ta phải xuất khẩu. Mà bây giờ muốn tham gia vào thì chúng ta phải tuân thủ các yêu cầu về các hàng rào xanh ở thế giới đặt ra, đặc biệt là EU. Đấy là những cái chuẩn mực mà tôi cho rằng là cứ tham gia vào, mà vượt qua khỏi cái hàng rào đấy thì chúng ta sẽ tham gia được vào thế giới.”
Xanh hoá sản phẩm công nghiệp nông thôn theo mô hình kinh tế tuần hoàn, Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuấn hoàn, Đại học Quốc gia TP.HCM nói: “Thứ nhất, chúng ta phải chủ động nhận xem đây là cơ hội để chúng ta chuyển đổi; Thứ hai là gắn với chuyển đổi số, phải có sự đồng hành của các bên; Và tất nhiên là chúng ta sẽ từng bước, chúng ta gắn chuyển đổi của chúng ta với một cái lộ trình rõ ràng. Tất nhiên nó không sẽ là nhanh chúng ta làm được, nhưng mà nếu chúng ta quan tâm nó, có những cái chiến lược thì từng bước chúng ta sẽ đưa vào trong lộ trình để chúng ta triển khai từ ngắn hạn đến dài hạn.”
Tóm lại, chuyển đổi xanh không còn là một xu hướng nhất thời mà trở thành bài toán sống còn đối với các sản phẩm công nghiệp nông thôn. Việc kết hợp chặt chẽ giữa chính sách hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, sự đồng hành của công tác khuyến công và nỗ lực chủ động đổi mới công nghệ từ chính doanh nghiệp là chìa khóa then chốt. Sự chuyển mình này không chỉ giúp gia tăng giá trị sản phẩm nội địa, mở rộng kênh tiêu thụ trong nước mà còn nâng cao sức cạnh tranh, đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn Việt Nam vươn xa trên bản đồ xuất khẩu quốc tế.
Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công Bộ Công Thương, các ý kiến của chuyên gia, doanh nghiệp tham gia diễn đàn sẽ giúp cho Cục xây dựng được những cơ chế, chính sách để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cơ sở công nghiệp nông thôn trong thời gian tới trong việc đổi mới máy móc thiết bị, chuyển đổi xanh và đẩy mạnh phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn.