Tin tứcBộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ. Một trong những điểm mới đáng chú ý của thông tư này là quy định về nhân sự làm công tác kế toán đã được nới lỏng theo hướng đáng kể hơn so với trước đây.
Theo đó, doanh nghiệp không còn bị ràng buộc phải thuê kế toán trưởng như giai đoạn trước, mà có thể sử dụng chính người thân trong gia đình để đảm nhiệm công việc kế toán, gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ hoặc chồng, con và anh, chị, em ruột.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng; trong trường hợp phân công người phụ trách kế toán thì người này được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính. Cách thức này được đánh giá giúp nhiều doanh nghiệp gia đình, cơ sở sản xuất quy mô nhỏ giảm đáng kể chi phí thuê dịch vụ bên ngoài, đồng thời tăng tính linh hoạt trong quản trị và vận hành.
Phương thức ghi chép kế toán cũng được điều chỉnh theo hướng đơn giản hơn, bám sát phương pháp nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập mà doanh nghiệp lựa chọn áp dụng trong thực tế.
Thứ nhất, đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, hệ thống chứng từ chủ yếu tập trung vào hóa đơn và các giấy tờ liên quan đến doanh thu. Việc ghi chép cũng được tinh gọn, doanh nghiệp chỉ cần theo dõi trên Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S1-DNSN) là cơ bản đáp ứng yêu cầu.
Thứ hai, với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên thu nhập tính thuế, phạm vi chứng từ có mở rộng hơn nhưng vẫn theo hướng tối giản. Ngoài hóa đơn, doanh nghiệp có thể sử dụng thêm bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn cùng các chứng từ khác làm chứng từ kế toán để xác định doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế.
Thứ ba, trong trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, bộ chứng từ sử dụng vẫn xoay quanh những yếu tố quen thuộc như hóa đơn, bảng kê và các tài liệu có liên quan đến doanh thu, chi phí.
Thứ tư, đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên thu nhập chịu thuế, hệ thống sổ sách sẽ đòi hỏi đầy đủ hơn. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn sử dụng hóa đơn, bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ khác làm chứng từ kế toán để xác định doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế.
Việc chuyển từ mô hình kế toán theo tài khoản sang hình thức ghi sổ đơn giản theo phương pháp tính thuế được đánh giá là góp phần giảm tải thủ tục, tạo điều kiện để các mô hình kinh doanh nhỏ thuận lợi hơn trong hoạt động và chuyển đổi sang khu vực chính thức.