Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM nhiệm kỳ 2025-2030, logistics được xác định là một trong năm ngành kinh tế then chốt của thành phố. Trên cơ sở đó, UBND TPHCM đã ban hành Kế hoạch triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam theo Quyết định số 229 của Thủ tướng Chính phủ, với mục tiêu đến giai đoạn 2026-2030 giảm tỷ trọng chi phí logistics xuống còn 11-14% GRDP của thành phố, thấp hơn mục tiêu chung của cả nước từ 15-16%.
Thông tin trên được ông Lê Văn Danh, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho biết tại diễn đàn Cà phê Doanh nhân với chủ đề "Chi phí logistics tăng cao - Doanh nghiệp cần làm gì?", do Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) tổ chức ngày 4-7.
Theo ông Lê Văn Danh- Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc giảm chi phí logistics không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất, vận chuyển mà còn tạo dư địa nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách thể chế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp phải đáp ứng ngày càng nhiều tiêu chuẩn khắt khe từ các thị trường xuất khẩu lớn như Hoa Kỳ và châu Âu về môi trường, phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc, điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, tăng cường đổi mới sáng tạo và liên kết để giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh.
Về giải pháp cho hoạt động Logistics trong thời gian tới, ông Lê Văn Danh- Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho rằng phải nâng cao chất lượng dịch vụ logistics, bên cạnh đó cũng phải tính toán việc tiết giảm chi phí, bảo vệ môi trường, đặc biệt là kiểm soát được vấn đề phát thải carbon.
Ngoài các giải pháp chính, thành phố đang xây dựng dự thảo Luật đô thị đặc biệt và hiện nay đang trình Quốc hội. Sở Công thương cũng đã đề xuất cho thành phố đưa vào dự thảo Luật đô thị đặc biệt đối với nội dung thành lập khu Thương mại tự do và Trung tâm Logistics tích hợp.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục kiến nghị một số cơ chế chính sách thông thoáng hơn, tạo mọi điều kiện thuận lợi, tốt hơn nữa để các doanh nghiệp được tham gia đầu tư, từ đó các doanh nghiệp có điều kiện cùng tham gia vào chuỗi cung ứng của quốc tế”, ông Lê Văn Danh nói.
Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TPHCM Đặng Thị Minh Phương cho biết, chi phí logistics hiện tăng mạnh và tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Theo bà Phương, tỷ lệ chi phí logistics hiện không chỉ dừng ở mức 17-18% GDP như các thống kê trước đây mà trên thực tế đã vượt 20% do nhiều loại chi phí trong nước cùng gia tăng.
Nguyên nhân chủ yếu là bất ổn địa chính trị làm giá nhiên liệu tăng; hạ tầng giao thông chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế, dẫn đến ùn tắc giao thông, ùn ứ tại cảng và kéo dài thời gian vận chuyển.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải gánh nhiều chi phí phát sinh như chi phí bản quyền, chi phí tuân thủ quy định và chi phí lao động tăng cao.
Một trong những giải pháp được bà Phương đề xuất là phát triển mô hình kinh tế chia sẻ, theo đó doanh nghiệp tăng cường sử dụng chung hạ tầng logistics, kho bãi, phương tiện vận tải và các dịch vụ logistics thay vì đầu tư riêng lẻ. Việc chia sẻ nguồn lực sẽ giúp nâng cao hiệu quả khai thác, giảm chi phí đầu tư, chi phí vận hành và giảm phát thải.
“Hiện nay, việc ứng dụng kinh tế chia sẻ tại Việt Nam chưa hiệu quả, doanh nghiệp chưa mặn mà tham gia vào. Chúng ta cần phải phát huy tinh thần kinh tế chia sẻ trong mọi lĩnh vực, chứ không chỉ riêng ngành logistics”, Đặng Thị Minh Phương chia sẻ.
Các đại biểu chụp tại các gian hàng trưng bày tại sự kiện - Ảnh: Phước Tiến.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Phúc Sinh cho biết: chi phí logistics đang tăng rất nhanh. Riêng trong tháng 6 vừa qua, doanh nghiệp phải chi khoảng 22 tỷ đồng cho cước vận tải biển và các khoản phụ phí logistics, chiếm hơn 50% lợi nhuận gộp của tháng.
Theo ông Thông, Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào vận tải đường bộ, trong khi nhiều quốc gia đã chuyển mạnh sang vận tải đường sắt kết nối trực tiếp khu công nghiệp với cảng biển nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận chuyển.
Ông kiến nghị đẩy nhanh đầu tư hệ thống đường sắt chuyên dụng kết nối các khu công nghiệp với cảng biển, đặc biệt là tuyến Bàu Bàng - Cái Mép, đồng thời phát triển vận tải đường thủy để giảm áp lực cho đường bộ. Bên cạnh đó, Việt Nam cần nghiên cứu xây dựng đội tàu container quốc gia nhằm chủ động hơn trong vận tải hàng hóa, giảm sự phụ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài và hạn chế rủi ro khi giá cước vận tải quốc tế biến động.
Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu bị ảnh hưởng chi phí Logistics khá lớn - Ảnh: Phước Tiến
Theo ông Nguyễn Đình Tùng- Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Tập đoàn Vina T&T Group, ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, chi phí logistics không chỉ nằm ở cước vận tải mà phát sinh trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Ông Tùng cho biết, nông sản phải trải qua nhiều khâu vận chuyển, trung chuyển và thực hiện hàng loạt thủ tục kiểm dịch, chiếu xạ, thông quan trước khi xuất khẩu. Việc phải di chuyển qua nhiều đầu mối không chỉ làm tăng chi phí mà còn kéo dài thời gian và gia tăng tỷ lệ hao hụt hàng hóa.
Ông kiến nghị sớm hình thành trung tâm logistics tích hợp, tập trung đầy đủ các cơ quan kiểm dịch, hải quan và các dịch vụ liên quan, giúp doanh nghiệp chỉ thực hiện thủ tục tại một đầu mối trước khi hàng hóa được xuất khẩu.
“Mong muốn làm sao nhanh chóng nhất Việt Nam sẽ có cơ sở hạ tầng thông suốt hiện đại, có một trung tâm logistics tích hợp, tất cả các thủ tục hành chính, giấy tờ đều thực hiện tại đó thì sẽ giảm ngay chi phí logistics”, ông Nguyễn Đình Tùng nói.

