Tin tứcNông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải tái cấu trúc để thích ứng với bối cảnh mới, khi năng suất còn hạn chế, thâm dụng lao động lớn và thị trường ngày càng biến động.
Các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp chia sẻ tại Tọa đàm “Nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số: Tái cấu trúc để bứt phá bền vững” - Ảnh: Agri Vietnam
Các chuyên gia nhận định, con đường duy nhất để bứt phá là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là số hóa, tự động hóa và cơ giới hóa trong sản xuất.
Nhận định này được đưa ra tại tọa đàm “Nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số: Tái cấu trúc để bứt phá bền vững”, quy tụ nhiều nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ và môi trường.
Tại tọa đàm, các ý kiến tập trung vào ba trụ cột chiến lược của nông nghiệp hiện đại gồm: phát triển theo tiêu chuẩn ESG (môi trường – xã hội – quản trị), đẩy mạnh cơ giới hóa sản xuất và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dự báo, truy xuất nguồn gốc và tối ưu chuỗi cung ứng.
Chương trình có sự tham dự của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ và môi trường - Ảnh: Agri Vietnam
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đại diện một doanh nghiệp nông nghiệp cho biết đã triển khai mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn ESG trên hàng nghìn hecta mía và nhiều loại cây trồng khác như lúa, dừa, chuối, dứa.
Việc áp dụng tiêu chuẩn này không chỉ giúp giảm tác động môi trường, nâng cao hiệu quả quản trị mà còn cải thiện thu nhập cho người nông dân.
Đáng chú ý, mô hình canh tác mía theo hướng ESG bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, với năng suất tăng, giá thu mua cải thiện, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế. Diện tích canh tác cũng được mở rộng nhanh qua từng năm.
Ở góc độ cơ giới hóa, các chuyên gia chỉ ra thực trạng đáng lo ngại khi nông nghiệp Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào lao động thủ công nhưng giá trị đóng góp cho nền kinh tế còn thấp.
Trong khi đó, thu nhập của người nông dân vẫn ở mức thấp, khiến lực lượng lao động trẻ rời bỏ nông thôn ngày càng nhiều.
Một dẫn chứng cho thấy, với diện tích khoảng 1.000m² canh tác lúa trong hơn 3 tháng, lợi nhuận mang lại chưa tới 4 triệu đồng.
Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất, giảm chi phí, tăng năng suất và hiệu quả.
Bên cạnh đó, ngành lúa gạo cũng đối mặt với thách thức khi một số thị trường xuất khẩu lớn tạm ngưng nhập khẩu, khiến giá lúa giảm, tác động trực tiếp đến thu nhập của nông dân.
Theo các chuyên gia, để giải bài toán này, không thể tiếp tục duy trì mô hình sản xuất thâm dụng lao động và tài nguyên.
Thay vào đó, cần thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa trong toàn bộ chuỗi sản xuất – từ canh tác, thu hoạch đến phân phối.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không thể chỉ dựa vào nội lực của ngành nông nghiệp, mà cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách, đặc biệt là các cơ chế khuyến khích ứng dụng công nghệ, giảm chi phí đầu tư và tạo điều kiện tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và nông dân.
Trong bối cảnh đó, các triển lãm chuyên ngành về máy móc, thiết bị và công nghệ nông nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo cơ hội để doanh nghiệp trong nước tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, từ đó thúc đẩy quá trình hiện đại hóa nông nghiệp.
Có thể thấy, trước những thách thức hiện hữu, nông nghiệp Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài con đường chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ.
Đây chính là chìa khóa để nâng cao năng suất, gia tăng giá trị và hướng tới phát triển bền vững trong tương lai.
