Tin tứcChuyển đổi sang sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh mà còn mở ra hướng nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập và sinh kế bền vững cho nông dân Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là thông điệp trọng tâm tại Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026, diễn ra ngày 15/10 tại TPHCM.
Với chủ đề “Sáng tạo cho ngày mai đủ đầy”, hội nghị nhấn mạnh yêu cầu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu trước các thách thức.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, bảo đảm an ninh lương thực trong giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào gia tăng sản lượng mà phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả sản xuất; giảm tác động đến môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm sinh kế bền vững cho nông dân.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp là một trong những chương trình trọng tâm để chuyển đổi ngành hàng lúa gạo. Thành công của Đề án phải được đánh giá không chỉ bằng diện tích triển khai mà còn qua chất lượng và giá trị hạt gạo, hiệu quả sản xuất, thu nhập của nông dân, mức giảm phát thải có thể kiểm chứng và sức cạnh tranh bền vững của ngành hàng.
Đề án 1 triệu héc-ta lúa được triển khai với định hướng phát triển ngành hàng lúa gạo dựa trên chất lượng, hiệu quả kinh tế, trách nhiệm với môi trường và bảo đảm lợi ích trực tiếp cho người sản xuất, đặc biệt là người nông dân.
"Ý nghĩa lớn nhất của đề án không chỉ nằm ở mục tiêu 1 triệu héc-ta, mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức sản xuất và cách tổ chức ngành hàng lúa gạo trên quy mô lớn. Trong đó, chúng ta tập trung áp dụng các quy trình canh tác bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, nâng cao vai trò của hợp tác xã và người nông dân trong chuỗi giá trị; đồng thời tăng cường đầu tư, thúc đẩy liên kết thị trường với doanh nghiệp, huy động các nguồn lực để duy trì sản xuất, thực hiện chuyển đổi xanh và đặc biệt là giảm phát thải", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nói.
Với Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long, ông Hoàng Văn Hồng- Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tự hào về sản xuất lúa gạo Việt Nam trong giai đoạn mới, đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực.
Các mô hình khuyến nông sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp đều mang lại hiệu quả thiết thực.
"Trước hết, thu nhập của nông dân tăng khoảng 35 triệu đồng/ha. Đồng thời, lượng phát thải cũng giảm từ 4–10 tấn CO₂ tương đương/ha, theo ghi nhận của các đơn vị triển khai. Bên cạnh hiệu quả kinh tế và môi trường, chất lượng gạo từ các mô hình cũng được đánh giá cao. Từ kết quả đạt được, các mô hình đang tiếp tục được nhân rộng ra những diện tích lân cận. Các doanh nghiệp cũng ghi nhận hiệu quả và từng bước hình thành nguồn nguyên liệu phục vụ phát triển nhãn hiệu gạo xanh, phát thải thấp", ông Hoàng Văn Hồng cho biết.
Trong khuôn khổ hội nghị, 10 phụ nữ tiêu biểu có đóng góp cho nông nghiệp, hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn được tôn vinh.
Các cá nhân được ghi nhận hoạt động trong nhiều lĩnh vực, từ trực tiếp tổ chức sản xuất, phát triển doanh nghiệp, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ đến khuyến nông và quản lý.
Theo bà Nông Thị Thắm- Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc Hợp tác xã Y dược Cổ truyền Yên Thế, Lào Cai, hiện nay phụ nữ dân tộc thiểu số ở vùng cao vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận kiến thức, công nghệ và các nguồn lực để phát triển sản phẩm mới.
Theo bà Nông Thị Thắm, phụ nữ là người ra quyết định, tham gia trực tiếp vào các công việc phát triển kinh tế, đặc biệt là nông nghiệp gặp rất là nhiều khó khăn.
"Hiện nay, phụ nữ dân tộc thiểu số ở vùng cao, vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận tri thức, kiến thức và các nguồn lực cần thiết để phát triển sản phẩm mới. Vì vậy, hợp tác xã đóng vai trò cầu nối, định hướng và hỗ trợ phụ nữ tiếp cận các nguồn lực, tạo điều kiện phát huy tri thức bản địa và năng lực sản xuất. Qua đó, giúp phụ nữ phát triển những sản phẩm có giá trị bền vững, đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống đồng bào vùng cao nói riêng, người dân cả nước nói chung", bà Nông Thị Thắm chia sẻ.
