Tin tứcXuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Úc đang đón nhận những xung lực tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, đằng sau "chiếc vé thông hành" từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) là những bài toán khắt khe về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, vấn đề về logistics mà doanh nghiệp cần giải mã.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Úc đạt trên 11 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, riêng xuất khẩu đạt hơn 5 tỷ USD, tăng trên 23%. Các mặt hàng quần áo, da giày, điện tử, hạt tiêu, hạt điều, cà phê, thủy sản Việt Nam ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại thị trường này. Việt Nam và Úc hiện cùng tham gia Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Các hiệp định này đã xóa bỏ phần lớn dòng thuế theo lộ trình, nhiều mặt hàng được hưởng mức thuế nhập khẩu 0%.
Tuy nhiên, Ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Úc lưu ý, doanh nghiệp cần chuyển từ tâm thế “biết có FTA” sang “vận dụng thành thạo cách dùng FTA”: “Các doanh nghiệp Việt, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ nên thúc đẩy, nghiên cứu các nội dung, nội hàm của FTA, tìm ra những lợi thế mà các FTA mang lại, phù hợp với doanh nghiệp và chính sản phẩm của doanh nghiệp. Có rất nhiều FTA nên phải đối chiếu, so sánh những danh mục sản phẩm hàng hóa, thuế suất… đánh giá sản phẩm phù hợp với khung tiêu chuẩn hiệp định nào để từ đó tối ưu hóa chi phí logistic cũng như chứng nhận xuất xứ”.
Thuế suất 0% chỉ là điều kiện cần. Để hàng hóa thực sự hiện diện trên kệ của các hệ thống bán lẻ lớn tại Úc như Coles, Woolworths hay Aldi… doanh nghiệp phải vượt qua hàng rào kỹ thuật chặt chẽ. Ông Henry Phan, Giám đốc Cty Seafood Australia, Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú chia sẻ kinh nghiệm: “Một sản phẩm có thể rất tốt khi được sản xuất tạiViệt Nam. Nhưng đến Úc, sản phẩm đó phải tuân thủ về quy chuẩn, đảm bảo an toàn sinh học đồng thời đáp ứng rất nhiều quy cách, điều kiện về logistic cũng như thời gian giao hàng, chi phí phải cạnh tranh. Đặc biệt, người tiêu dùng Úc rất kiên trì và trung thành đối với sản phẩm sử dụng, đây vừa là một cơ hội, vừa là thách thức cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường này, bắt buộc doanh nghiệp phải đảm bảo được chất lượng sản phẩm và khả năng cung ứng sản phẩm ổn định”.
Một doanh nghiệp Việt Nam khi mới bước sang thị trường Úc, việc tự mình thiết lập một kênh bán hàng là rất tốn kém mạo hiểm. Vì vậy, nếu doanh nghiệp kết hợp được với các nhà phân phối sẵn có, đã am hiểu thị trường và các quy định pháp lý, đã có hệ thống kho bãi logistics… sẽ giảm thiểu rủi ro và đạt kết quả cao hơn.
Ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Úc khuyến nghị: “Đối với các doanh nghiệp hàng hóa nhỏ giá trị thấp thì có thể tính toán, nghiên cứu thêm theo hình thức thương mại điện tử xuyên biên giới. Xu hướng mua hàng trực tuyến của người Úc đang ngày càng gia tăng. Thử nghiệm hình thức này cũng cho phép doanh nghiệp đánh giá thị trường, kiểm chứng sức hút của các sản phẩm mà không cần phải đầu tư quá nhiều vốn lớn. Đây cũng là một kênh giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng nhận dạng thương hiệu, tương tác trực tiếp với khách hàng và từng bước thâm nhập sâu hơn vào thị trường”.
Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ và đầu mối giao thương quốc tế lớn của cả nước, luôn chú trọng mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa đối tác và tăng cường kết nối doanh nghiệp với các thị trường tiềm năng. Trong đó, Úc là một trong những thị trường có nhiều dư địa để doanh nghiệp Thành phố tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thương mại và đầu tư. Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, “Trong định hướng phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2026-2030, TPHCM tiếp tục đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa, tăng cường chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển logistics và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của khu vực và toàn cầu. Việc mở rộng quan hệ với các thị trường có tiêu chuẩn cao như Úc cũng góp phần thúc đẩy doanh nghiệp thành phố đổi mới sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực canh tranh”.
Trong bối cảnh thương mại thế giới có nhiều biến động như hiện nay, xu hướng bảo hộ thương mại đang có dấu hiệu gia tăng, nhiều thị trường gia tăng thuế quan nhập khẩu thì các FTA chắc chắn phát huy hiệu quả, giúp doanh nghiệp Việt đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, không phụ thuộc vào một vài thị trường nhất định và mức 0% từ các FTA mang lại sẽ giúp cắt giảm rất nhiều chi phí, giảm giá thành sản phẩm từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh trực tiếp tại thị trường xuất khẩu.
