Tin tứcNghị quyết 260 của Quốc hội sửa đổi 1 số điều của Nghị quyết 98 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM được kỳ vọng là một bước ngoặt lịch sử cho quá trình phát triển của thành phố, là “chìa khóa vàng” để tháo gỡ những điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực, giúp đầu tàu kinh tế cả nước bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới. Ngay sau khi Nghị quyết được thông qua, Hội đồng nhân dân Thành phố đã ban hành các nghị quyết để cụ thế hóa các cơ chế đặc thù, khẩn trương xây dựng kế hoạch và lộ trình triển khai ngay từ đầu năm 2026.
Sức hút từ các mô hình đầu tư mới.
Theo các chuyên gia kinh tế, ý nghĩa quan trọng nhất của Nghị quyết 260 nằm ở việc trao cho Thành phố quyền tự chủ đủ lớn để xử lý các vấn đề đặc thù mà khung pháp lý chung chưa bao quát hết. Trong đó, việc cho phép Thành phố áp dụng mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và được giữ lại 100% nguồn thu để phát triển hạ tầng đô thị là điểm nhấn quan trọng của nghị quyết. Tiến sĩ Hoàng Văn Cường- Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, đây là giải pháp căn cơ để thành phố giải quyết vấn nạn kẹt xe và giải bài toán về thiếu vốn phát triển hạ tầng vốn đã tồn tại nhiều năm “Cơ chế về đầu tư hạ tầng TOD hiện nay đang rất khuyến khích và đang định hướng các đô thị lớn phải phát triển theo hình thức này. Và muốn làm được như thế thì phải khai thác lợi thế từ đất đai, những lợi thế hình thành sau khi phát triển giao thông để phục vụ cho chính khu vực đó”.
Tự chủ tài chính từ khai thác hiệu quả quỹ đất
Với các dự án TOD, TPHCM có quyền thu hồi đất, quy hoạch lại không gian xung quanh các nhà ga metro, các nút giao thông lớn để đấu giá, tạo nguồn thu tái đầu tư trực tiếp cho hạ tầng. Điều này giúp Thành phố thoát khỏi cảnh phụ thuộc vào ngân sách trung ương hay vốn vay ODA như trước đây. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Anh Tuấn- Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giao thông vận tải phân tích thêm về tính ưu việc của mô hình TOD: “Phát triển TOD tạo ra nguồn thu nhập cho thành phố để vào cái quỹ phát triển đường sắt đô thị một cách lâu dài, nâng cao cái hiệu quả sử dụng đất đai, hướng đến phát triển đồng bộ hạ tầng”.
Đột phá thể chế và Hạ tầng
Nghị quyết 260 tạo ra một ‘hệ sinh thái’ pháp lý ưu việt hơn so với Nghị quyết 98 trước đây. Việc cho phép thực hiện các dự án theo hình thức PPP (đối tác công tư) trong lĩnh vực văn hóa, thể thao hay việc áp dụng lại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) với cơ chế kiểm soát chặt chẽ kỳ vọng sẽ thu hút các sếu đầu đàn quay trở lại thành phố trong thời gian tới. Ông Nguyễn Văn Hùng- Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Becamex tin tưởng như cơ chế đặc thù trong nghị quyết lần này thật sự là đòn bẩy để các nhà đầu tư yên tâm đồng hành cùng thành phố phát triển: “Nghị quyết giao cho Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan chủ quản để điều hành, kết nối các vùng, tôi cho rằng quy định này rất thuận lợi để phát triển đường sắt. Quan trọng đầu tiên là Nhà nước phải định vị có chiều sâu để làm thế nào mà xung quanh những trục đường sắt này nhiều cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh”.
Nghị quyết 260 của Quốc hội đã bổ sung thêm những nội dung quan trọng, nổi bật như việc thúc đẩy, tạo cơ chế hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào 5 trụ cột tăng trưởng của thành phố. Đồng thời, bổ sung cách tổ chức và cơ chế hoạt động của Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, tạo cú hích để khu vực này tham gia hiệu quả vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định, Nghị quyết 260 thật sự là chìa khóa vàng để thành phố tháo gỡ điểm nghẽn và tăng tốc mạnh mẽ: “Chúng ta có một cái công cụ rất mạnh mẽ để phát triển vượt bậc trong thời gian tới. Tôi tin rằng với truyền thống đoàn kết, kiên cường và sáng tạo của thành phố mang tên Bác, không một trở lực nào có thể làm chúng ta chùn bước. Chúng ta cũng đã, đang và sẽ tiếp tục đi trên con đường đổi mới, kiến tạo và phát triển bằng ý chí của cả hệ thống chính trị, bằng trí tuệ, bằng sức mạnh của hơn 14 triệu dân thành phố”.
Tinh thần khẩn trương không chỉ nằm ở các văn bản mà đang được thành phố khẩn trương triển khai. Chỉ sau 2 tuần sau khi Nghị quyết 260 được Quốc hội thông qua, Ủy ban nhân dân Thành phố đã trình Hội đồng nhân dân Thành phố thông qua nhiều nghị quyết để cụ thể hóa các cơ chế chính sách đặc thù và sẽ triển khai ngay từ đầu năm 2026.
Tâm thế mới, khát vọng dẫn đầu công nghệ và kinh tế số trong kỷ nguyên mới.
Nếu bài toán hạ tầng là nền móng, thì việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong ngành công nghệ cao chính là xung lực để TP.HCM thực sự vươn mình trong kỷ nguyên mới. Thành phố không chỉ cần những nhà máy, mà cần những khu công nghệ cao để dẫn dắt nền kinh tế xanh và kinh tế số, hướng đến phát triển bền vững, đủ sức cạnh tranh với các đô thị lớn trong khu vực.
Nghị quyết 260 đã dành một chương riêng cho các chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cho các hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và các viện nghiên cứu. Đây là chính sách hấp dẫn để thu hút các chuyên gia giỏi, các nhà đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực mà thành phố đang ưu tiên. Nghị quyết cũng cho phép thành phố thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới. Điều này giúp thành phố trở thành phòng thí nghiệm lớn của cả nước, nơi các ý tưởng đột phá về Fintech, AI hay năng lượng xanh được nuôi dưỡng và triển khai thực tế. Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ- Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM cho biết, thành phố đang trong tâm thế sẵn sàng đồng hành cùng các nhà đầu tư chiến lược khi triển khai Nghị quyết 260 “Thành phố sẽ đồng kiến tạo, cùng làm việc, cùng chia sẻ lợi ích và cùng chia sẻ rủi ro với các nhà đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực mà chúng ta ưu tiên. Có một cơ chế làm việc trực tiếp với các đối tác này để cùng chia sẻ rủi ro và đồng hành với các đối tác này trong các dự án công trình mà chúng ta đã xác định”.
Trải thảm đỏ đón nhà đầu tư ngành bán dẫn và AI
Nghị quyết 260 cũng cho phép TPHCM áp dụng cơ chế đơn giản hóa về về thủ tục hành chính cho các dự án có quy mô từ 30.000 tỷ đồng trở lên thuộc ngành bán dẫn, chip và AI. Thay vì mất từ 2 đến 3 năm cho các thủ tục, các nhà đầu tư chiến lược giờ đây có thể hoàn tất hồ sơ chỉ trong vài tháng và được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia hàng đầu. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành- Giảng viên cao cấp của Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright cho rằng, đây là chính sách vượt trội để cạnh tranh với các trung tâm công nghệ khác trong khu vực như Singapore hay Bangkok “Tác động tích cực nhất trong lần sửa đổi Nghị quyết 98 này đó là mở rộng danh mục các dự án và các hình thức nhà đầu tư thuộc diện là nhà đầu tư chiến lược. Cái này nó sẽ tạo điều kiện để cho các nhà đầu tư theo từng cái quy mô cụ thể có thể được xem xét thuộc diện nhà đầu tư chiến lược để được hưởng ưu đãi”.
Khu thương mại tự do: Cửa ngõ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khu thương mại tự do (FTZ) gắn với cảng Cần Giờ và Cái Mép Hạ. Đây sẽ là nơi thực hiện các cơ chế sandbox, cho phép thử nghiệm những mô hình kinh doanh mới nhất thế giới về tài chính, logistics và thương mại số. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân để phát huy hiệu quả cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược, thành phố cần ưu tiên xây dựng bộ tiêu chí chọn lọc nhà đầu tư chiến lược, phù hợp với yêu cầu và định hướng phát triển của thành phố, có khả năng chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực tại chỗ “Trên cơ sở các nghị quyết của Hội đồng nhân dân thì chuẩn bị các dự án PPP để chúng ta là xúc tiến đầu tư, kêu gọi đầu tư và quảng bá các dự án đó một cách rộng rãi”.
Vận dụng hiệu quả Nghị quyết 260 của Quốc hội, tạo ra cơ chế chính sách thuận lợi để phát triển của TPHCM không chỉ là câu chuyện riêng của thành phố, mà khi tăng tốc, nó sẽ tạo ra làn sóng tăng trưởng lan tỏa cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước. Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang khẳng định: Nghị quyết 260 là cơ hội kim cương, nhưng để biến nó thành trang sức lấp lánh thì đội ngũ cán bộ thành phố phải thay đổi tư duy quản lý từ kiểm soát sang kiến tạo và đồng hành “Nghị quyết này không chỉ bổ sung cho Nghị quyết 98 mà là phiên bản rất mới với những ý tưởng mới rất sáng tạo. Đây là điều kiện bằng kim cương để thành phố của chúng ta có thể phát triển. Ngoài Trung tâm Tài chính Quốc tế thì chúng ta có một Khu thương mại tự do ở khu vực Cái Mép Hạ khoảng 3.800 ha. Đây là cơ hội thu hút đầu tư và làm được rất nhiều việc để sinh ra tiền, sinh ra cơ chế, sinh ra những giá trị gia tăng cho sự tăng trưởng hai con số rất lớn từ đây và rất nhiều nhà đầu tư trong nước quan tâm”.
Cơ chế đã mở, nguồn lực đã sẵn sàng, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ hành động quyết liệt ngay từ đầu năm 2026 để biến cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 260 của Quốc hội thành chìa khóa vàng mở các nút thắt, tạo thêm xung lực cho nền kinh tế phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới, khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế của một siêu đô thị, đóng góp xứng đáng vào hành trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.