Tin tứcCông bố những điểm mới trong dự thảo Luật Hộ tịch, theo đó, quản lý sẽ chuyển sang hình thức điện tử và dữ liệu hộ tịch có giá trị pháp lý tương đương với bản giấy.
Điểm mới đáng chú ý của dự thảo Luật Hộ tịch - Ảnh: Thành ủy TPHCM
Theo điều 10 dự thảo Luật Hộ tịch, giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử được xác định rõ ràng.
Giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch trong sổ hộ tịch, cơ sở dữ liệu hộ tịch được công nhận là căn cứ để điều chỉnh thông tin trong thành phần giấy tờ, hồ sơ khác của cá nhân.
Dữ liệu hộ tịch điện tử, gồm bản điện tử giấy tờ hộ tịch, dữ liệu trong cơ sở dữ liệu hộ tịch, đã phù hợp với các quy định của pháp luật cho giao dịch số. Nó sẽ có giá trị tương đương giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện các thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Theo đó, cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử được căn cứ để xác nhận tình trạng hộ tịch của cá nhân, nó là hệ thống dữ liệu thống nhất được quản lý trong môi trường số và có giá trị pháp lý tương đương giấy tờ hộ tịch.
Tuy nhiên, theo Điều 57, 58, 59 Luật Hộ tịch 2014, việc quản lý hộ tịch vẫn thực hiện đồng thời bằng sổ giấy và dữ liệu số, nơi sổ giấy là hình thức chính.
Với quy định mới, quản lý sẽ chuyển từ mô hình truyền thống sang quản lý hoàn toàn bằng dữ liệu số, điều này phù hợp với yêu cầu của chuyển đổi số quốc gia.
Một điểm mới khác là việc đăng ký hộ tịch không còn phụ thuộc vào nơi cư trú cá nhân.
Theo Điều 8 dự thảo Luật, việc đăng ký hộ tịch được thực hiện một cách độc lập với nơi cư trú của người đăng ký.
Cụ thể, UBND cấp xã có quyền đăng ký các việc hộ tịch mà không bị giới hạn bởi nơi thường trú hoặc nơi tạm trú của người dân. Chủ tịch UBND cấp xã có quyền ký giấy tờ hộ tịch và có thể ủy quyền cho người khác ký tuỳ theo tình hình thực tế tại địa phương.
Tuy nhiên, việc ủy quyền không áp dụng với các giấy tờ quan trọng như Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử và các giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Nhờ vào cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử được kết nối toàn quốc, người dân có thể thực hiện việc đăng ký hộ tịch tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc vào nơi cư trú, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn để hoàn thành các thủ tục.
Theo Điều 4 dự thảo Luật, nội dung đăng ký hộ tịch bao gồm việc xác nhận các thông tin, sự kiện cơ bản của cá nhân như: khai sinh, kết hôn, giám hộ và giám sát việc giám hộ, nhận cha mẹ con, thay đổi thông tin hộ tịch, xác định tình trạng hôn nhân và khai tử.
Cơ quan hộ tịch chịu trách nhiệm cập nhật thông tin vào sổ hộ tịch và cơ sở dữ liệu hộ tịch theo bản án, quyết định hoặc giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp đối với các thay đổi như: thông tin hộ tịch, quốc tịch; xác định cha mẹ con; xác định lại giới tính; nuôi con nuôi hoặc dừng việc nuôi con nuôi; ly hôn, hủy bỏ kết hôn trái pháp luật hoặc công nhận việc kết hôn;...
Trong khi đó, Điều 7 Luật Hộ tịch 2014 qui định rằng việc đăng ký hộ tịch phải được thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền nơi cư trú của người yêu cầu.
Quy định mới đã gỡ bỏ các rào cản về dia giới hành chính, tạo thuận lợi cho người dân làm việc, sinh sống ở nhiều địa phương khác nhau.
Theo khoản 5 Điều 9 dự thảo Luật, cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan mà không yêu cầu nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ là thành phần hồ sơ, trừ trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác không đầy đủ, không chính xác.
Vì vậy, dự thảo Luật đề xuất cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm khai thác thông tin trong các cơ sở dữ liệu đã kết nối và không được yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình giấy tờ nếu thông tin đã sẵn có.
Điều 9 Luật Hộ tịch 2014 yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình các giấy tờ để chứng minh nội dung đăng ký hộ tịch.
Dự thảo Luật cũng đã bổ sung cơ chế đăng ký hộ tịch tự động, chủ động.
Theo Điều 16 (Đăng ký khai sinh) và Điều 21 (Đăng ký khai tử) của dự thảo, việc đăng ký hộ tịch được thực hiện một cách tự động, dựa trên dữ liệu từ cơ sở y tế hoặc cơ quan liên quan khác.
Cụ thể, theo Điều 16 của dự thảo Luật, nếu trẻ em sinh ra tại cơ sở khám chữa bệnh và đã cung cấp đầy đủ thông tin khai sinh theo đúng quy định, dữ liệu sẽ được tự động kết nối và chia sẻ tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, UBND cấp xã sẽ chủ động thực hiện việc đăng ký khai sinh.
Theo khoản 2 Điều 21 dự thảo Luật, nếu một cá nhân qua đời tại cơ sở y tế, và đã cung cấp đủ thông tin khai tử theo đúng quy định, thì dữ liệu sẽ được kết nối và chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử. UBND cấp xã sẽ chủ động thực hiện việc đăng ký