Tin tứcBộ phim Kiều Sở của Youku và Mạc Ly của Tencent Video (WeTV) lần lượt lên sóng, mở màn cho cuộc đua phim Hoa ngữ mùa hè. Cả hai đều là phim cổ trang khai thác mô-típ quyền mưu kết hợp yếu tố trùng sinh báo thù. Một bên chọn mô hình rút gọn còn 24 tập, mang hơi hướng phim ngắn; bên còn lại vẫn trung thành với cấu trúc 40 tập và cách kể chuyện truyền thống.
Thoạt nhìn, đây là màn đối đầu giữa hai hướng sản xuất khác nhau. Thế nhưng, kết quả cuối cùng lại gần giống nhau khi thành tích phát sóng của cả hai đều không đạt kỳ vọng.
Trước đây, một bộ phim cổ trang thần tượng sở hữu chỉ số Baidu (Baidu Index) từ 200.000 trở lên mới được xem là thực sự bùng nổ. Đến nay, mức trên 150.000 đã được xem là khả quan.
Song, chỉ số Baidu của Kiều Sở hiện giảm xuống còn hơn 30.000, trong khi điểm Douban chỉ đạt 5,1. Mạc Ly có phần nhỉnh hơn khi đạt trên 50.000 điểm nhiệt, nhưng dù chưa mở điểm đánh giá, danh tiếng và độ quan tâm của phim lại đang diễn biến theo chiều hướng trái ngược.
Đáng chú ý, bộ phim phá án giật gân Tội Phạm IQ Thấp vừa khép lại trước đó đã vượt mốc 150.000 chỉ số Baidu. Điều này khiến không ít người bất ngờ, bởi dòng phim cổ trang thần tượng vốn được xem là thể loại có khả năng tạo "lưu lượng" mạnh nhất trên thị trường. Thế nhưng hiện tại, ngay cả lợi thế này cũng đang bị các dòng phim khác vượt mặt.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở chính đặc điểm của thể loại. So với nhiều dòng phim khác, phim cổ trang thần tượng có mức độ đồng dạng rất cao và phụ thuộc nặng nề vào những công thức sản xuất quen thuộc.
Dù Kiều Sở và Mạc Ly gặp những vấn đề khác nhau, nhưng bản chất đều xuất phát từ một nguyên nhân chung. Đây là thể loại được công nghiệp hóa sớm nhất, đồng thời đang trở thành thể loại đầu tiên khiến khán giả cảm thấy bão hòa.
24 tập không đủ chứa tham vọng của Kiều Sở
Với thời lượng chỉ 24 tập, Kiều Sở lựa chọn nhịp kể nhanh và dồn dập, nhưng bộ phim lại rơi vào tình trạng lưng chừng giữa phim dài tập và phim ngắn.
Tác phẩm được chuyển thể từ tiểu thuyết Sở Hậu của tác giả Hy Hành với dung lượng lên tới hàng triệu chữ, nhưng khi lên màn ảnh lại bị rút gọn đáng kể. Ngay từ những tập đầu, tốc độ triển khai đã diễn ra rất nhanh: tập 1 kết thúc câu chuyện ở kiếp trước rồi lập tức bước sang hành trình trùng sinh, đến tập 3 nữ chính đã trở thành Trưởng công chúa.
Dẫu vậy, nhanh không đồng nghĩa với hấp dẫn.
Trong khuôn khổ 24 tập, bộ phim vừa muốn kể câu chuyện trùng sinh báo thù, vừa khai thác quyền mưu triều đình, đồng thời phát triển tuyến tình cảm theo mô-típ "một nữ bốn nam".
Hệ quả là phần quyền mưu bị đơn giản hóa quá mức. Nhiều khán giả thậm chí gọi đây là "quyền mưu dành cho trẻ em", bởi các âm mưu chủ yếu được xây dựng dựa trên việc hạ thấp trí tuệ của phe phản diện hoặc dựa vào những sự trùng hợp mang tính sắp đặt.
Việc cố gắng nhồi nhét lượng nội dung vốn thuộc về một bộ phim dài tập vào cấu trúc ngắn khiến mạch truyện trở nên rời rạc. Người xem khó đồng cảm với nhân vật, thiếu cảm giác nhập tâm vào câu chuyện, từ đó dẫn đến tình trạng bỏ xem giữa chừng dù phim từng có màn khởi đầu khả quan.
Mạc Ly sở hữu dàn diễn viên quen mặt nhưng thiếu đột phá
Nếu Kiều Sở gặp vấn đề ở phần nội dung thì Mạc Ly lại bị đánh giá thiếu dấu ấn riêng về mặt khí chất.
Tác phẩm do đạo diễn Lâm Ngọc Phân cầm trịch. Bà từng đứng sau thành công của nhiều bộ phim cổ trang nổi tiếng như Hoa Thiên Cốt hay Tam Sinh Tam Thế Thập Lý Đào Hoa. Với thời lượng 40 tập, Mạc Ly được đầu tư chỉn chu về bối cảnh, ánh sáng và chất lượng hình ảnh.
Tuy nhiên, một phần hình thức đẹp chưa đủ để cứu vãn nội dung bên trong.
Nhiều ý kiến cho rằng cốt truyện của Mạc Ly khá nhạt nhòa, tiết tấu phát triển chậm và thiếu điểm nhấn. Điều gây tranh cãi hơn là cảm giác quen thuộc đến mức nhàm chán trong diễn xuất cũng như kiểu nhân vật mà các diễn viên đảm nhận.
Đối với Bạch Lộc, trong khoảng sáu năm trở lại đây, nữ diễn viên đã nhiều lần xuất hiện trong các tác phẩm có mô-típ báo thù hoặc nghịch cảnh tương tự, từ Châu Sinh Như Cố, Trường Nguyệt Tẫn Minh cho đến Ninh An Như Mộng. Dù nỗ lực thay đổi cách thể hiện, việc liên tục lặp lại những dạng vai tương đồng khiến nữ diễn viên sinh năm 1994 khó tạo ra cảm giác mới mẻ.
Về phía Thừa Lỗi, nam diễn viên cũng không ít lần hóa thân thành hình tượng tướng quân trẻ. Dù nhân vật trong Mạc Ly mang khiếm khuyết ở chân, bản chất vẫn là mẫu nhân vật quen thuộc. Sự thay đổi chỉ nằm ở chi tiết, còn cốt lõi hình tượng gần như không khác biệt.
Từ đó, nhiều ý kiến cho rằng các nền tảng đang quá phụ thuộc vào tư duy sử dụng những gương mặt đã thành công trong một dạng vai nhất định. Khi diễn viên liên tục hoạt động trong "vùng an toàn", họ dễ rơi vào trạng thái diễn xuất theo quán tính. Kết quả là bộ phim giống như sản phẩm được chế biến sẵn theo công thức, thiếu đi sự bất ngờ và cảm xúc mới.
Hệ quả tất yếu của quá trình công nghiệp hóa
Khoảng 5 năm trước, khái niệm "công nghiệp hóa phim cổ trang" từng được xem là tín hiệu tích cực của thị trường phim ảnh Trung Quốc. Điều đó đồng nghĩa với việc quy trình sản xuất ngày càng chuyên nghiệp hơn, phục trang được đầu tư bài bản, mô hình kịch bản tương đối ổn định và khả năng thu hồi vốn dễ dự đoán.
Những tác phẩm thành công như Tam Sinh Tam Thế Thập Lý Đào Hoa hay Thương Lan Quyết từng góp phần tạo nên công thức quen thuộc: ngược luyến, quyền mưu, tình cảm đa giác cùng phần hình ảnh lộng lẫy, sau đó kết hợp với dàn diễn viên có sức hút lưu lượng.
Tuy nhiên, khi công thức được lặp lại quá nhiều lần, hiệu ứng ngược bắt đầu xuất hiện.
Tình trạng khán giả bỏ dở phim cổ trang đang gia tăng đáng kể trong năm nay. Thực tế này cho thấy việc rút ngắn thời lượng không thể cứu một kịch bản thiếu chiều sâu, còn kinh phí sản xuất lớn cũng khó bù đắp được sự nhàm chán của những mô-típ quen thuộc.
Nếu hệ thống sản xuất phim cổ trang thần tượng không có sự điều chỉnh, những tác phẩm ra mắt trong tương lai rất có thể vẫn tiếp tục mắc kẹt trong vòng lặp cũ. Khi đó, dù được đầu tư mạnh tay đến đâu, chúng vẫn khó thoát khỏi nguy cơ trở thành những sản phẩm thiếu sức sống và không thể tạo ra sức hút như kỳ vọng.