Bình luận: Cuộc khủng hoảng phố WALL đi về đâu?

Bình luận: Cuộc khủng hoảng phố WALL đi về đâu?

(VOH) - Tuần rồi, cơn bão Ike đã tràn vào các bang duyên hải phía Nam nước Mỹ, gây thiệt hại nặng, đặc biệt là bang Louisiana và Texas. Nhưng các thiệt hại của cơn bão từng được xem là siêu cấp này chưa thấm vào đâu so với cơn bão thứ hai, đó là cơn bão trên thị trường tài chính nước này .

Vụ sụp đổ của ngân hàng đầu tư Lehman Brothers và sau đó là vụ sụp đổ của tập đòan bảo hiểm AIG, buộc cục dự trữ liên bang FED phải mở đường máu giải cứu bằng việc rót tiền ngân sách để cứu các công ty đầu tư và ngân hàng, thực chất là quốc hữu hóa AIG để ngăn chận một phản ứng dây chuyền.

Vụ sụp đổ của ngân hàng đầu tư Lehman Brothers và tập đòan bảo hiểm AIG, buộc cục dự trữ liên bang FED phải mở đường máu giải cứu bằng việc rót tiền ngân sách để cứu.

Chỉ số Dow Jones, NASDAQ, FTSE sụt giảm thê thảm, lôi kéo theo một phản ứng tiêu cực tòan cầu ở châu Âu như Paris, London, Berlin… và châu Á như Tokyo, Seoul, Hong kong, Singapore.. Ở Việt Nam, dù ít bị ảnh hưởng hơn, nhưng yếu tố tâm lý cũng có tác động.

Động thái giải cứu của FED đối với AIG đã tạm thời giải nhiệt cơn sốt khủng hỏang tài chính ở Mỹ. Tuy nhiên, khi nhìn vào một lọat những công ti liên tục phá sản như BEAR STERNS vào tháng ba năm nay, rồi sau đó là Freddie Mac và Fannie Mae và bây giờ là Lehman Brothers, AIG. Người ta dễ dàng liên tưởng tới sự sụp đổ của hiệu ứng domino.

Hàng trăm tỉ USD được FED tung ra giải cứu, cơn sốt có hạ nhiệt, nhưng nhìn vào bảng những ứng cử viên còn dài dằng dặc, trong đó có Merrill Lynch, Citi, Goldman Sach, Morgan Stanley và hàng lọat các tập đòan tài chính đang chết lâm sàng như ML, Washington Mutualv.v… nhiều chuyên gia phân tích tài chính phải tự đặt câu hỏi, sau Lehman và AIG sẽ tới lượt ai?

Câu hỏi không phải chờ lâu mới có lời giải đáp, trong tuần này, Merrill Lynch tập đòan từng có nhận xét về tiềm năng của thị trường chứng khóan Việt Nam đã phải bán tháo cho Bank of America với giá 50 tỉ USD, trong khi HP đang sa thải 25.000 công nhân và đang đứng trên bờ vực phá sản, con số công nhân này bằng với số lượng công nhân của AIG.

Lời tuyên bố của tổng thống Bush rằng Mỹ đủ sức giải quyết tình trạng sụp đổ dây chuyền hôm thứ tư xem ra không làm an tâm các nhà đầu tư. Kể cả hàng trăm ngàn công nhân đang mất việc với bao mối lo toan trong thời buổi khủng hỏang tài chính, phía sau họ là gia đình và những chồng giấy thanh tóan tiền nợ trả góp. Còn những nhà đầu tư nước ngòai, 50 tỉ USD giá trị cổ phần chứng khóan của họ từ năm ngóai bây giờ chỉ còn là những tờ giấy rác. Đó chính là lý do khiến họ quay lưng lại với thị trường chứng khóan phố Wall và tìm một kênh đầu tư mới, an tòan hơn trong việc đảm bảo đồng vốn, lối thóat đó chính là đầu tư vào vàng. Điều đó lý giải tại sao chỉ trong vòng 3 tiếng đồng hồ, giá vàng đã tăng đột biến 120 USD mỗi ounce, mức tăng kỷ lục trong lịch sử giao dịch vàng. Và ở nước ta, do yếu tố thuần túy tâm lý, chỉ trong vài tiếng đồng hồ, giá vàng đã tăng 1 triệu 300 ngàn 1 lượng.

Trở lại phố WALL, hình ảnh những công nhân đeo ba lô truyền thống màu xanh của Lehman chào nhau ra về sau sự sụp đổ của một định chế tài chính đã tồn tại suốt 158 năm trong lịch sử nên kinh tế nước Mỹ, hình ảnh sụp đổ của 2 trong số top 4 ngân hàng đầu tư phố Wall bị xóa sổ trong vòng 1 ngày có gì đó tương đồng với hình ảnh sụp đổ tài chính của Mỹ trong cuộc Đại khủng hỏang năm 1929- 1933. Một đồng nghiệp của họ ở Úc đã miêu tả tình trạng trên bằng một hình tượng khá sốc: “Máu đã chảy lênh láng trên phố WALL”.

Cuộc Đại Khủng hoảng của Mỹ năm 1929-1933 có nguyên nhân lớn từ sự sụp đổ của hệ thống ngân hàng. Một số nhà nghiên cứu tài chính cho rằng, trong giai đoạn 1929-1933 lẽ ra Mỹ chỉ phải trải qua một cuộc suy thoái nhẹ theo đúng qui trình của chu kỳ kinh tế lúc đó nếu FED đã không mắc sai lầm là phản ứng quá chậm trong việc giải cứu các ngân hàng. Bài học của 80 năm trước được FED và các ngân hàng trung ương khác rút kinh nghiệm nên trong bất kỳ trường hợp nào sự ổn định của hệ thống ngân hàng cũng được đặt lên hàng đầu, bất chấp những hậu quả xấu có thể có trong dài hạn. Tuy nhiên, các nỗ lực của FED trong thời gian qua, theo quan điểm của một số nhà phân tích, là chỉ có tính chất chữa cháy, nóng đâu phủi đó, chứ không triệt từ căn nguyên của vấn đề.

Nguyên nhân của sự sụp đổ này có lẽ không cần phải bàn thêm, đó là tình trạng “đánh giá cao quá mức” hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các công ti. Cho vay mua bất động sản với giá thấp, lãi suất cao, mua bán lòng vòng để cuối cùng sản phẩm bị đẩy giá quá cao so với giá trị thực của nó. Và hậu quả là nợ khó đòi, nợ không thanh tóan được. Từ đó dẫn tới suy sụp và phá sản là một bước không xa.

Đối với thị trường chứng khóan còn non trẻ của ta. Hơn lúc nào hết, các doanh nghiệp cần có ý thức cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, trung thực và minh bạch cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư cũng cần tỉnh táo để không đẩy mọi việc đi quá xa ngòai tầm kiểm soát.

Giáo sư M.C Jensen, Giám đốc Công ty Tư vấn Quản trị Doanh nghiệp Monitor Group từng có nhận xét: Làm giá cũng giống như một loại heroin. Nó mang cho ta cảm giác lâng lâng và những lợi tức lúc ban đầu, nhưng không lâu sau đó sẽ là những nỗi đâu khôn cùng.

Nhận xét đó không phải là không có ích, và cũng rất đáng cho các nhà đầu tư chúng ta tham khảo.

vankha