Tin tứcCần kiểm soát các ông lớn khu vực kinh tế nhà nước
(VOH) Chúng ta không thể phủ nhận sự đóng góp của một số tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước bước đầu đi đúng hướng và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh lạm phát hiện nay.
Nhưng cũng có không ít các Tập đoàn, các tổng công ty nhà nước thường được gọi là các ông lớn trong khu vực kinh tế Quốc doanh dù được hưởng nhièu ưu ái của Nhà nước, được độc quyền sản xuất kinh doanh nhiều lĩnh vực nhạy cảm nhưng hoạt động lại kém hiệu quả. Theo báo cáo của Bộ kế hoạch và đầu tư gửi các đại biểu Quốc hội, hiệu quả đầu tư ở nước ta đạt thấp, đặc biệt là đầu tư công. Hệ quả đầu tư chính là sử dụng vốn đầu tư dàn trải, kém hiệu quả của khu vực kinh tế Nhà nứơc. Cũng theo báo cáo này, trong thời gian vừa qua, khu vực kinh tế Nhà nước chiếm trên 50% tổng vốn đầu tư nhưng chỉ tạo ra 10% giá trị gia tăng. Trong khi đó, khu vực đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 17% tổng vốn đầu tư nhưng lại tạo ra tới 56% giá trị gia tăng và khu vực kinh tế dân doanh chỉ chiếm 41% tổng vốn đầu tư nhưng đã tạo ra 164% giá trị gia tăng. Rõ ràng, các ông lớn của khu vực kinh tế Nhà nước nhận được rất nhiều ưu đãi như nguồn vốn, đất đai, tài nguyên và cả cơ chế chính sách nhưng tỷ lệ lợi nhuận lại thấp hơn khối doanh nghiệp dân doanh.
Chính sự thiếu năng động, thiếu nhạy bén, chi phí sản xuất lớn và quản lý kém của các ông tập đoàn và tổng công ty trong khu vực kinh tế Nhà nước là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến làm ăn kém hiệu quả. Được hoạt động ở hầu hết và nắm các ngành kinh tế chủ chốt của nền kinh tế nhưng hoạt động của các ông lớn kinh tế này hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp quy nào cho loại hình đặc thù này . Cách đây ba năm, Chính phủ chủ trương thí điểm 4 Tập đoàn kinh tế rồi sau đó rút kinh nghiệm. Nhưng thực tế, chưa có một cuộc sơ kết, đánh giá nào về các Tập đoàn kinh tế trong khi lại tiếp tục cho ra đời hàng loạt các Tập đoàn kinh tế khác. Năm 2007, Bộ kế hoạch và đầu tư hứa sẽ trình Chính phủ nghị định về hoạt động của các tập đoàn kinh tế nhưng đến nay vẫn chưa có. Vì vậy, các ông lớn hoạt động trong khu vực kinh tế Nhà nước với nhiều đặc ân của Nhà nước nhưng lại hoạt động như các doanh nghiệp dân doanh, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, rõ ràng không có sự bình đẳng trong cạnh tranh. Chưa có một cơ chế giám sát, kiểm soát các ông lớn hoạt động trong khu vực kinh tế Nhà nước nên đã có biểu hiện đi lệch hướng. Báo cáo sơ bộ cho thấy, chỉ mới kiểm tra 16 Tập đoàn và Tổng công ty Nhà nước nhưng những ông lớn này đều chưa tập trung trí lực và tài lực vào lĩnh vực, nhiệm vụ chính của mình mà lại đầu tư vào lĩnh vực nóng như Tài chính, Ngân hàng, Chứng khoán, bất động sản với tổng số tiền trên 15.000 tỷ đồng.
Có thể nhận thấy, các ông lớn kinh tế trong khu vực Nhà nước muốn đa dạng hoá đầu tư, nhưng trên thế giới, các doanh nghiệp chỉ kinh doanh đa ngành, đa nghề, khi đã làm tốt lĩnh vực chính của mình và việc vươn ra lĩnh vực khác cũng chỉ là để phục vụ lĩnh vực chính. Rõ ràng, dùng vốn nhà nước đầu tư vào lĩnh vực không chuyên sẽ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Bài học khủng hoảng tài chính toàn cầu gần đây là lời cảnh báo nghiêm khắc về sự đầu tư không đúng hướng. Việc làm cấp thiết lúc này là cần phải có cơ quan quản lý các ông lớn hoạt động trong khu vực kinh tế Nhà nước, đặc biệt là quản lý vốn đầu tư. Bên cạnh đó, phải xây dựng hành lang pháp lý chống độc quyền, tạo sự bình đẳng trong sản xuất kinh doanh. Mổ xẻ và giám sát, kiểm soát các ông lớn hoạt động trong khu vực kinh tế Nhà nước là để đem lại hiệu quả cao trong đầu tư và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Nguyễn Khánh