Vấn để hôm nay: Thanh tra xây dựng chưa xứng tầm
(VOH) - Chúng ta đang cải cách hành chính và phân cấp mạnh về cơ sở trong quản lý nhiều những lĩnh vực. Đó là điều đáng khen. Nhưng không phải lĩnh vực nào, ngành nào cũng có thể phân cấp xuống cơ sở. Đơn cử như thanh tra xây dựng.
Trước nay, việc xem xét công trình xây dựng đúng phép hay sai phép do xã, phường làm nhưng hiệu quả không cao. Trình độ thanh tra xây dựng của phường, xã mới chỉ tốt nghiệp lớp 12, có khi còn thấp hơn. Đáng lẽ yêu cầu của thanh tra xây dựng tối thiểu trung cấp xây dựng thì cán bộ chuyên trách phải được đào tạo nhưng hầu hết lại tay ngang. Đối với những công trình kiên cố, cán bộ thanh tra xây dựng của phường, xã chỉ kiểm tra được việc xây dựng cột kèo, giàn giáo, rào chắn, xem có an toàn hay không, còn bảo xem kết cấu công trình có đủ đảm bảo hay không thì với trình độ thanh tra xây dựng như vậy thì quả là không kham nổi. Thực trạng của đội ngũ thanh tra xây dựng cấp phường, xã hiện nay thì chỉ kiểm tra được các công trình cấp 4, nhà không kiên cố, còn những công trình từ cấp 3 trở lên, có lầu thì thanh tra xây dựng cấp phường, xã hiện nay đều chào thua. Ví dụ như xây các cao ốc thì thanh tra xây dựng cấp phường, xã không thể quản lý về độ lún, địa chất, tầng ngầm v.v… của những công trình đó ảnh hưởng xung quanh như thế nào, sai phép ra sao.
Do vậy, việc phân cấp thanh tra xây dựng cấp phường là chưa hợp lý. Việc thanh tra xây dựng do cấp quận, và sở xây dựng quản lý là phù hợp. Bởi lẽ, quận và sở xây dựng có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên sâu hơn. Còn với cấp phường, xã cũng chỉ nên có cán bộ chuyên trách để khi sở xây dựng, quận đi kiểm tra, thanh tra sẽ phối hợp. Còn cán bộ quản lý cấp phường chỉ nên thực hiệc việc sử dụng có phép hay không, nếu không có, báo cáo lên sở, quận thực thi việc quản lý nhà nước của mình. Nhưng một vấn đề đặt ra là, theo quy định hiện hành thì việc cấp phép xây dựng là do quận và sở xây dựng cấp phép. Với cá nhân, hộ gia đình thì các công trình xây dựng do quận, huyện cấp phép. Các công trình do các cơ quan, tổ chức, đơn vị là chủ đầu tư thì do sở xây dựng cấp phép. Do vậy có ý kiến lại cho là, nếu nơi cấp phép lại xây dựng thanh tra các công trình do mình cấp phép thì khác nào vừa cầm còi vừa đá banh. Và trong thực tế, đã có một số trường hợp xảy ra việc đi đêm, bỏ qua một số trường hợp sai phép.
Ý kiến này cho rằng, không ai hiểu và nắm chắc tình hình địa bàn bằng cấp phường nên để cho phường thực hiện thanh tra xây dựng là hợp lý! Rõ ràng, hai luồng ý kiến này đều có cơ sở. nhưng chúng ta phải căn cứ vào tình hình thực trạng từ trình độ quản lý đến đội ngũ cán bộ chuyên trách thì rõ ràng, cấp quận và sở có điều kiện hơn trong việc thực thi nhiệm vụ của mình. Cấp phường chỉ thực hiện việc kiểm tra theo chức năng như là người cơ sở để có kiến nghị xem xét của cấp quận, sở có trình độ chuyên môn hơn. Còn với các trường hợp tiệu cực phát sinh phải xử lý trách nhiệm theo quy định. Không thể giao việc, giao nhiệm vụ cho người mà biết chắc họ không thể hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhưng nếu phường, xã khoán trắng cho quận và sở thì cũng không làm tròn trách nhiệm quản lý toàn diện kinh tế xã hội trên địa bàn. Do vậy, cấp phường xã vẫn phải có cán bộ chuyên trách và từng bước đào tạo chuyên môn để có thể thực thi được việc kiểm tra theo yêu cầu nhiệm vụ và phối hợp với thanh tra chuyên ngành.
Nguyễn Khánh
