Báo động gia tăng thoát vị đĩa đệm ở tuổi học đường

00:00
00:00
00:00
Nhiều lần đau lưng sau khi chơi thể thao, nam sinh N.T.D. (17 tuổi, Đắk Lắk) được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L4-L5 chèn ép ống sống và rễ thần kinh. Bệnh tiến triển nặng khiến em đau tê vùng mông, chân và gần như không đi được.

Đau lưng kéo dài từ những năm học cấp 2

Trong những năm học cấp 2, em D thường xuyên tham gia các hoạt động thể thao. Tuy nhiên, sau những lần chơi bóng chuyền, em hay xuất hiện tình trạng đau lưng. Ban đầu, gia đình nghĩ rằng đây chỉ là biểu hiện căng cơ do vận động nên cho em sử dụng miếng dán giảm đau.

Nhiều lần xuất hiện tình trạng đau lưng, gia đình đưa D. đến bệnh viện địa phương thăm khám. Thời điểm đó, em được chẩn đoán giãn cơ và điều trị bằng thuốc kết hợp vật lý trị liệu. Tuy nhiên, đến năm lớp 10, cơn đau lưng vẫn dai dẳng, kèm theo triệu chứng tê bì ở chân. Qua thăm khám, D được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm và tiếp tục điều trị bảo tồn bằng thuốc, kết hợp các phương pháp như tập bơi, đu xà, châm cứu và vật lý trị liệu.

Không có tiêu đề
Phim MRI vị trí thoát vị đĩa đệm - Ảnh: Bệnh viện

Dù đã áp dụng nhiều phương pháp, các triệu chứng vẫn không cải thiện như mong đợi. Cơn đau ngày càng tăng, ảnh hưởng đến việc ngồi học và đi lại của em.

Đặc biệt, vào đầu năm học mới 2026 - 2027, tình trạng đau lưng trở nên nghiêm trọng hơn khiến em đi lại khó khăn, dáng đi lệch và có thời điểm đau đến mức không thể tự di chuyển. Kết quả thăm khám cho thấy tình trạng thoát vị đĩa đệm tiến triển nặng, chèn ép các cấu trúc thần kinh, cần cân nhắc can thiệp phẫu thuật.

Phẫu thuật nội soi giải ép thần kinh, lấy nhân đĩa đệm

Gia đình đưa D. đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á để điều trị. Sau khi thăm khám và đánh giá tình trạng tổn thương, các bác sĩ Khoa Sọ Não Cột Sống 2 xác định bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm L4-L5 chèn ép ống sống và rễ thần kinh. Với tình trạng thoát vị nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động, các bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi giải ép thần kinh, lấy phần nhân đĩa đệm thoát vị.

Phẫu thuật nội soi cột sống là phương pháp sử dụng hệ thống nội soi và các dụng cụ chuyên biệt để tiếp cận vị trí tổn thương qua đường mổ nhỏ. Nhờ hạn chế ảnh hưởng đến cơ và các cấu trúc mô mềm xung quanh, phương pháp này có thể giúp giảm tổn thương trong quá trình phẫu thuật, giảm đau sau mổ và hỗ trợ người bệnh phục hồi vận động sớm.

Ê-KIP PHẪU THUẬT
Ê kíp phẫu thuật - Ảnh: Bệnh viện

Đối với trường hợp của D, phẫu thuật được thực hiện qua hai đường mổ nhỏ, mỗi đường khoảng 0,5 cm. Các bác sĩ tiến hành lấy phần nhân đĩa đệm thoát vị, giải phóng chèn ép thần kinh, qua đó tạo điều kiện để các triệu chứng đau và tê bì từng bước cải thiện.

Sau phẫu thuật, tình trạng của bệnh nhân tiến triển tích cực. Sau 1 ngày hậu phẫu, bệnh nhân D đã có thể đi lại, các triệu chứng đau được cải thiện rõ rệt, giúp em từng bước lấy lại khả năng vận động sau thời gian dài bị những cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập.

BÁC SĨ VÀ BỆNH NHÂN NGÀY XUẤT VIỆN
Bác sĩ và bệnh nhân ngày xuất viện - Ảnh: Bệnh viện

Thoát vị đĩa đệm đang gia tăng ở tuổi học đường

Thoát vị đĩa đệm thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ như thoái hóa đĩa đệm, lao động nặng hoặc thường xuyên thực hiện các động tác gây áp lực lên cột sống. Tuy nhiên, bệnh lý này đang có xu hướng xuất hiện ở người trẻ, thậm chí ở lứa tuổi học đường, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và sinh hoạt.

Một trường hợp khác là bé gái Y.T. (13 tuổi, ngụ huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh) bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng từ L3 đến S1, chèn ép nhiều rễ thần kinh, gây đau lưng lan xuống chân trái, tê yếu chân và đi lại khó khăn. Bé đã được các bác sĩ Khoa Ngoại Thần Kinh Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh phẫu thuật điều trị.

Ca bệnh có nhiều thách thức do bé nặng 103kg, đồng thời mắc nhiều bệnh lý đi kèm như đái tháo đường type 2, thiếu máu thiếu sắt, rối loạn đông máu và rối loạn chuyển hóa lipid.

Những yếu tố này làm tăng nguy cơ trong quá trình gây mê, phẫu thuật và hồi phục sau mổ. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp đa chuyên khoa, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau 5 ngày, bé giảm rõ rệt cơn đau, sức cơ chi dưới cải thiện và có thể tự đi lại.

Khuyến cáo của bác sĩ

Theo các bác sĩ, thoát vị đĩa đệm ở trẻ em và thanh thiếu niên là bệnh lý không thường gặp, nhưng thực tế lâm sàng cho thấy số ca đang có xu hướng gia tăng.

Ở người trẻ, các hoạt động thể thao có cường độ cao, động tác sai kỹ thuật, tư thế vận động không phù hợp hoặc chấn thương có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cột sống.

Người trẻ nên duy trì hoạt động thể chất với cường độ phù hợp, khởi động kỹ trước khi tập luyện, thực hiện đúng kỹ thuật và tránh cố gắng quá sức. Khi xuất hiện tình trạng đau lưng kéo dài, đau tái diễn nhiều lần hoặc đau lan xuống mông, chân kèm tê bì, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa ngoại thần kinh để được thăm khám, thay vì chỉ tự sử dụng thuốc giảm đau hoặc áp dụng các biện pháp điều trị tại nhà.

Đặc biệt, nếu đau lưng đi kèm yếu chân tiến triển, khó đi lại, người bệnh cần được cấp cứu để loại trừ tình trạng chèn ép thần kinh nghiêm trọng. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài.