Đây là cảnh báo của BSCKII Phan Vĩnh Thọ, Trưởng Khoa nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đưa ra tại tọa đàm "Bệnh dại: Nguy cơ từ sự chủ quan" do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM tổ chức sáng 28/9.
Theo BSCKII Phan Vĩnh Thọ, Trưởng Khoa Nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền từ động vật sang người. Tại Việt Nam, chó và mèo là 2 loài động vật máu nóng gần gũi với con người thường gặp nhất có khả năng truyền virus dại.
Virus dại có thể lây sang người thông qua vết cắn, vết cào của chó, mèo mắc bệnh hoặc khi nước bọt của con vật tiếp xúc với vùng da đang bị tổn thương. Đặc biệt, vết cào của chó, mèo cũng có thể làm lây truyền virus dại do nước bọt của con vật có thể dính vào móng vuốt khi chúng liếm chân.
BSCKII Phan Vĩnh Thọ cho biết, mỗi năm Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tiếp nhận khoảng 20-30 người mắc bệnh dại, từ các tỉnh khu vực phía Nam, từ Tây Nguyên đến Cà Mau. Hầu hết các trường hợp khi đã phát bệnh đều tử vong, dù bệnh viện áp dụng các phác đồ điều trị tích cực và chăm sóc giảm nhẹ.
Theo BSCKII Phan Vĩnh Thọ, bệnh dại là bệnh đặc biệt nguy hiểm, khi đã phát bệnh thì tỷ lệ tử vong gần như 100%. Vì vậy, một trong những biện pháp quan trọng để phòng bệnh sau khi bị chó, mèo cắn là tiêm vaccine phòng dại càng sớm càng tốt.
“Sau khi bị chó, mèo cắn, người dân không nên chần chừ hoặc chờ theo dõi con vật sống hay chết mới đi tiêm phòng. Điều quan trọng là phải tiêm vaccine càng sớm càng tốt và tiêm đủ số mũi, đúng lịch”, BSCKII Phan Vĩnh Thọ khuyến cáo.
Theo bác sĩ, bệnh dại khi phát bệnh gây ra những triệu chứng thần kinh rất nặng, người bệnh phải trải qua tình trạng đau đớn, hoảng loạn trước khi tử vong. Do đó, việc chủ động tiêm phòng sau khi bị chó, mèo cắn có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa bệnh.
Theo ThS. Thịnh Đức Minh - Phòng Quản lý dịch bệnh, Chi cục chăn nuôi và thú y TPHCM, từ đầu năm đến nay, TPHCM ghi nhận 6 trường hợp tử vong do mắc bệnh dại tại 3 xã gồm Hòa Hiệp, Long Hải và Củ Chi.
Đáng chú ý, tại 3 địa phương này chưa ghi nhận trường hợp động vật mắc bệnh dại. Tuy nhiên, ngành chức năng cảnh báo không thể chủ quan khi virus dại vẫn đang lưu hành trên địa bàn thành phố.
“Đối với bệnh dại trên động vật, từ đầu năm đến nay, TPHCM ghi nhận 4 ổ dịch tại 4 địa phương, gồm xã Long Sơn, xã Trừ Văn Thố, phường Phước Thắng và phường Tân Hải. So với cùng kỳ, số địa phương có dịch tăng 1 xã", ThS. Thịnh Đức Minh cho biết.
Theo cơ quan chuyên môn, việc xuất hiện các ổ dịch cho thấy virus dại vẫn đang lưu hành trên đàn động vật; không loại trừ khả năng mầm bệnh tiếp tục lây lan trong đàn vật nuôi và truyền từ động vật sang người nếu công tác quản lý chó nuôi, mèo nuôi và tiêm phòng không được thực hiện đầy đủ.
ThS. Thịnh Đức Minh - Phòng Quản lý dịch bệnh, Chi cục chăn nuôi và thú y TPHCM, cho biết qua điều tra dịch tễ các trường hợp tử vong do bệnh dại, ngành chức năng nhận thấy tình trạng chó thả rông vẫn còn khá phổ biến, trong khi tỷ lệ tiêm phòng chưa đạt mức bảo hộ theo quy định.
Đây là nguy cơ làm gia tăng khả năng lưu hành, lây lan virus dại trên đàn vật nuôi và truyền sang người.
“Tại TPHCM, chủ nuôi chó, mèo được hỗ trợ 100% chi phí vaccine và tiền công tiêm phòng bệnh dại. Đây là chính sách đã được HĐND TPHCM ban hành vào tháng 12-2025", ThS. Thịnh Đức Minh cho hay.
Theo khuyến cáo của ngành thú y, chó, mèo cần được tiêm vaccine phòng bệnh dại 1 lần/năm.
Đối với chó, mèo con được sinh ra từ chó, mèo mẹ chưa được tiêm phòng, cần thực hiện tiêm vaccine phòng bệnh dại khi con vật 4 tuần tuổi, tương đương khoảng 1 tháng tuổi.
Đối với chó, mèo con được sinh ra từ chó, mèo mẹ đã được tiêm phòng, thời điểm tiêm vaccine phòng bệnh dại được khuyến cáo là 11 tuần tuổi”.
Theo chi cục chăn nuôi và thú y TPHCM, bên cạnh nguy cơ về dịch bệnh, việc chó, mèo thả rông còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Thực tế đã xảy ra không ít trường hợp người điều khiển phương tiện bị té ngã do va chạm với chó, mèo thả rông trên đường.

