Tin tứcTrung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) vừa thông tin về một trường hợp mắc viêm não mô cầu mới là nam sinh viên 21 tuổi. Bệnh nhân này chưa từng tiêm phòng và phải điều trị tại hai bệnh viện tuyến cuối.
Gia tăng trẻ được gia đình đưa đi tiêm phòng viêm não mô cầu - Ảnh: ND
Để ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm, những người sống chung nhà với nam sinh đã được chỉ định sử dụng thuốc dự phòng ngay lập tức.
Trong tháng 3/2026, nhiều địa phương như Phú Quốc và Lâm Đồng cũng liên tục ghi nhận các ca bệnh ở lứa tuổi học sinh, sinh viên.
Đây là nhóm đối tượng thường xuyên sinh hoạt trong môi trường tập thể như trường học hay ký túc xá, nơi có rủi ro lây lan cao.
Trước tình trạng xuất hiện ca tử vong và số bệnh nhân tăng, nhiều gia đình đã chủ động đưa con em đi tiêm chủng.
Hệ thống gần 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên cả nước ghi nhận số lượng người tiêm vaccine não mô cầu tăng đến 400% chỉ trong hai tuần qua.
Tại TPHCM, sinh viên Hoàng Hương cho biết bản thân rất lo lắng khi nghe tin về các ca bệnh trẻ tuổi. Hương được gia đình hỗ trợ kinh phí để tiêm phòng sớm nhằm bảo vệ bản thân và thực hiện trách nhiệm với cộng đồng.
Nhiều phụ huynh cũng chủ động đưa con nhỏ đi tiêm chủng để thiết lập lá chắn bảo vệ từ sớm cho trẻ.
Như trường hợp bé Phúc Hưng 6 tháng tuổi được gia đình đăng ký gói vaccine trọn gói bao gồm cả hai loại phòng não mô cầu tại VNVC.
Bên cạnh những người tiêm lần đầu, nhiều khách hàng cũng tìm đến để bổ sung các loại vaccine thế hệ mới phòng nhóm B và ACYW.
Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhận định bệnh có thể bùng phát thành dịch tại những nơi đông người như khu công nghiệp, nhà trọ hay trường học.
Một người có thể mang vi khuẩn ở vùng hầu họng suốt nhiều tháng mà không có triệu chứng lâm sàng. Đây chính là nguồn lây nhiễm rất khó để nhận diện và kiểm soát hiệu quả trong cộng đồng.
Dữ liệu từ Hội Y học dự phòng Việt Nam cho thấy tỷ lệ người lành mang trùng não mô cầu chiếm khoảng 10-20%.
Con số này tăng lên mức 25-32% ở nhóm thanh thiếu niên và có thể đạt 50% khi có dịch xảy ra. Thời gian mang vi khuẩn trung bình là 9 tháng, nhưng có gần 40% trường hợp người lành mang mầm bệnh kéo dài hơn 16 tháng.
Nguy cơ mắc bệnh ở thanh thiếu niên tăng cao do thói quen dùng chung đồ dùng cá nhân và sinh hoạt tập thể thường xuyên.
Các yếu tố như hút thuốc lá, uống bia rượu, thức khuya hoặc dinh dưỡng kém cũng làm suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công.
Phân tích tại 28 quốc gia cho thấy cứ 4 người ở tuổi 19 thì có 1 người mang mầm bệnh mà không biết.
Tại Việt Nam, các nhóm huyết thanh A, B, C, Y, W đang cùng lưu hành nên việc chỉ tiêm một loại vaccine là chưa đủ để bảo vệ toàn diện.
Bác sĩ Chính lưu ý rằng mỗi loại vaccine chỉ có tác dụng đối với một số nhóm nhất định. Do đó, người dân vẫn có khả năng mắc bệnh từ các nhóm huyết thanh khác nếu không được tiêm chủng đầy đủ các loại tương ứng.
Riêng nhóm huyết thanh B có hàng nghìn chủng khác nhau với tính đa dạng di truyền rất cao.
Vì vậy, việc sử dụng các loại vaccine có độ bao phủ rộng và tiêm đúng lịch đóng vai trò then chốt trong phòng bệnh hiệu quả.
Bác sĩ Chính cho biết: "Đối với những trường hợp đã từng tiêm vaccine não mô cầu BC, vẫn cần được bác sĩ tư vấn tiêm bổ sung các vaccine thế hệ mới phù hợp để mở rộng khả năng bảo vệ".
