Dọn cỏ quanh nhà, cụ bà nhập viện vì "sát thủ tàng hình" đốt

Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân sau khi dọn cỏ

Khoảng hơn hai tuần trước khi nhập viện, bà Đ.T.M (74 tuổi, Củ Chi, TPHCM) có phát quang bụi rậm, dọn cỏ xung quanh nhà. Vài ngày sau, bà bắt đầu ớn lạnh, sốt liên tục trong khoảng 10 ngày. Dù sử dụng thuốc hạ sốt, tình trạng vẫn không cải thiện.

Trong những ngày bị sốt, bà M. còn xuất hiện đau đầu, đau bụng, mệt mỏi, ăn uống kém. Gia đình đưa bà đến một bệnh viện địa phương điều trị nhưng bệnh không thuyên giảm, sau đó người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á.

Tại đây, kết quả xét nghiệm ghi nhận các chỉ số viêm tăng cao, kèm giảm nhẹ tiểu cầu. Trong quá trình thăm khám kỹ toàn thân, Bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Xuân Quỳnh - Phó trưởng khoa Nội Tổng Quát phát hiện gần vùng nách trái của bệnh nhân có một vết loét nhỏ đã đóng vảy đen.

Dựa trên yếu tố dịch tễ (tiếp xúc với bụi rậm trước khi phát bệnh), kết hợp với biểu hiện lâm sàng và kết quả xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc sốt mò.

Sốt mò - bệnh nguy hiểm nhưng dễ bị bỏ sót

Sốt mò (tên quốc tế là scrub typhus) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn nội bào Orientia tsutsugamushi gây ra, có ổ bệnh trong tự nhiên. Bệnh lây sang người qua vết đốt của ấu trùng mò (thường thuộc giống Leptotrombidium) mang mầm bệnh. Mò vừa là vật trung gian truyền bệnh, vừa là ổ chứa mầm bệnh do vi khuẩn được truyền qua trứng sang thế hệ sau. Ấu trùng mò thường ký sinh trên các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột.

Ấu trùng mò sống ở những khu vực có cây cỏ, bụi rậm, vùng ven sông suối hoặc nơi có điều kiện thuận lợi cho các loài gặm nhấm sinh sống. Người thường xuyên làm việc ngoài trời, phát quang bụi rậm, làm vườn hoặc đi vào những khu vực cây cỏ um tùm có nguy cơ cao bị mò đốt.

Đáng chú ý, vết đốt của mò thường không gây đau hoặc ngứa rõ rệt nên người bệnh có thể hoàn toàn không biết mình đã bị đốt. Tại vị trí bị đốt, ban đầu xuất hiện một nốt sẩn nhỏ, sau đó hóa mụn nước, vỡ ra, loét và đóng vảy đen, xung quanh có quầng đỏ, gọi là vết loét điển hình. Vết loét này thường nằm ở những vị trí kín đáo, ẩm ướt như nách, bẹn, bộ phận sinh dục, thắt lưng, dưới ngực - những vùng da khó quan sát nên dễ bị bỏ sót.

Trong trường hợp của bà M., vết loét nhỏ gần nách chính là dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sốt mò có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng như viêm phổi kẽ, suy hô hấp, viêm não - màng não, viêm cơ tim, tổn thương gan, suy thận, thậm chí sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người cao tuổi.

Hết sốt sau 48 giờ điều trị

Sau khi chẩn đoán, các bác sĩ Khoa Nội Tổng quát điều trị cho bệnh nhân bằng kháng sinh đặc hiệu. Chỉ sau khoảng 48 giờ, bệnh nhân đã hết sốt, ăn uống trở lại, sức khỏe cải thiện rõ rệt và có thể đi lại bình thường.

Sau 4 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định, các triệu chứng cải thiện tốt và bệnh nhân được xuất viện.

Từ trường hợp của bà M., Bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Xuân Quỳnh khuyến cáo, người dân nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bụi rậm, cỏ dại; khi phát quang hoặc làm việc tại những khu vực này nên mặc quần áo dài, bỏ ống quần vào trong ủng hoặc tất, đeo găng tay và bôi thuốc xua côn trùng lên vùng da hở. Sau khi làm việc, cần tắm rửa sạch sẽ, thay và giặt quần áo. Bên cạnh đó, nên phát quang bụi rậm quanh nhà và diệt chuột để hạn chế nơi cư trú của mò.

Đặc biệt, nếu xuất hiện sốt kéo dài không rõ nguyên nhân sau khi làm việc hoặc sinh hoạt tại khu vực nhiều cây cỏ, bụi rậm, nhất là khi kèm phát ban, nổi hạch hoặc có vết loét bất thường trên da, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và thông báo cho bác sĩ về tiền sử tiếp xúc này. Người bệnh không nên tự ý mua kháng sinh điều trị. Phát hiện và điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm của bệnh sốt mò.