Tin tứcMột chuyến du lịch Việt Nam của nữ du khách Mỹ, 43 tuổi, suýt trở thành biến cố nghiêm trọng khi chị bất ngờ bị đột quỵ nhồi máu não cấp ngay trong lúc tham quan Địa đạo Củ Chi (TPHCM). Điều đáng nói, dấu hiệu đầu tiên xuất hiện rất đột ngột, tay trái của nữ du khách mất hoàn toàn sức cơ, không thể cầm nắm, ngay cả chiếc điện thoại đang sử dụng.
Nhận thấy bất thường, chị lập tức báo cho hướng dẫn viên. Người này nhanh chóng nhận diện nguy cơ đột quỵ và đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, nơi có đơn vị chuyên sâu về điều trị đột quỵ.
Tại Đơn vị Đột quỵ - Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, ê-kíp cấp cứu lập tức kích hoạt quy trình điều trị đột quỵ. Bệnh nhân được ghi nhận yếu nửa người bên trái. Khai thác tiền sử cho thấy hơn một tháng trước, nữ du khách từng phẫu thuật nội soi cắt một phần tử cung tại Mỹ và được cảnh báo thuộc nhóm có nguy cơ hình thành huyết khối. Các chỉ số huyết áp, đường huyết tại bệnh viện ở mức bình thường, trong khi mỡ máu tăng nhẹ.
Tuy nhiên, với ê-kíp điều trị, đây là một tình huống không đơn giản. Bệnh nhân là người nước ngoài, hồ sơ y tế từ Mỹ không đầy đủ nên các bác sĩ chưa thể xác định chính xác bệnh lý trước đó có liên quan trực tiếp đến tình trạng hình thành cục máu đông hay không.
Quan trọng hơn, việc dùng thuốc tiêu sợi huyết rTPA ở người vừa trải qua phẫu thuật có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Nhưng nếu bỏ lỡ thời gian điều trị tối ưu, cơ hội phục hồi chức năng thần kinh cũng có thể giảm đi đáng kể.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ đánh giá ca phẫu thuật được thực hiện bằng phương pháp nội soi, đã qua hơn một tháng và vết mổ ổn định. Nguy cơ chảy máu do rTPA được đánh giá ở mức thấp.
Trước bài toán cân bằng giữa nguy cơ xuất huyết và nguy cơ để lại di chứng thần kinh, ê-kíp quyết định điều trị tiêu sợi huyết ngay lập tức. Đây là quyết định có ý nghĩa quan trọng, bởi trong điều trị đột quỵ nhồi máu não, mỗi phút chậm trễ đều có thể khiến thêm tế bào não bị tổn thương.
Chưa đầy 24 giờ sau can thiệp, sức cơ tay trái của nữ du khách gần như hồi phục hoàn toàn. Từ chỗ không thể cầm nổi điện thoại, bệnh nhân đã có thể tự cử động bàn tay, cầm nắm và thao tác trên thiết bị.
Sau 3 ngày điều trị nội trú, tình trạng bệnh nhân ổn định và được chuẩn bị xuất viện. Bệnh nhân người Mỹ kể: “Khi đang tham quan đường hầm, tôi bị mất cảm giác tay trái và rơi điện thoại. Nhận biết nguy cơ đột quỵ do cục máu đông từ tiền sử phẫu thuật trước đó, tôi yêu cầu hướng dẫn viên đưa đi cấp cứu. Nhờ đến bệnh viện kịp thời trong "khung giờ vàng" 4 tiếng, tôi được các bác sĩ nhanh chóng tiêm thuốc làm tan cục máu đông. Tình trạng sức khỏe của tôi hiện đã cải thiện rõ rệt và tay trái dần khôi phục cảm giác.
Trước khi cho bệnh nhân trở về nước, các bác sĩ tiếp tục thực hiện các bước tầm soát và dự phòng nhằm giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.
Tại phòng tập phục hồi chức năng, các kỹ thuật viên y tế tích cực hỗ trợ bệnh nhân thực hiện những bài tập vận động cơ bản nhằm đẩy nhanh quá trình hồi phục. Trong suốt buổi tập, chuyên viên y tế liên tục hướng dẫn và điều chỉnh từng thao tác cho bệnh nhân, từ việc thả lỏng bàn tay, giữ thăng bằng cho đến thực hiện từng bước đi ngắn.
Từ trường hợp trên, bác sĩ cũng khuyến cáo không nên cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra ở người lớn tuổi. Những người có các yếu tố nguy cơ như bệnh lý ác tính, mỡ máu cao, tăng huyết áp, đái tháo đường... đều cần cảnh giác. Đặc biệt, các dấu hiệu thần kinh xuất hiện đột ngột như yếu hoặc liệt tay chân, méo miệng, nói khó cần được xem là tình huống cấp cứu.
Với người đang đi du lịch, việc nhận biết các dấu hiệu này càng quan trọng. Không nên chờ triệu chứng tự hết, tự mua thuốc hoặc đưa người bệnh về khách sạn nghỉ ngơi. Cần nhanh chóng thông báo cho người đi cùng, hướng dẫn viên hoặc nhân viên tại địa phương để được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ.
“Bất kỳ ai cũng có thể bị đột quỵ, nhưng nguy cơ sẽ cao hơn ở những người mắc bệnh nền (tiểu đường, huyết áp, mỡ máu) hoặc bệnh lý ác tính. Dù ở chủng tộc nào, quy trình cấp cứu khi bị đột quỵ đều như nhau. Ngay khi nhận biết các dấu hiệu đột quỵ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có khả năng cấp cứu đột quỵ. Tại đây, bác sĩ sẽ kịp thời can thiệp bằng thuốc tiêu sợi huyết hoặc kỹ thuật can thiệp nội mạch, giúp giảm thiểu tối đa di chứng và nguy cơ tàn phế về sau", Bác sĩ Võ Minh Thiện - Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á nói.
Theo Bác sĩ Võ Minh Thiện, trường hợp nữ du khách Mỹ, sự cảnh giác của người hướng dẫn viên, quyết định điều trị kịp thời của ê-kíp y tế và việc không bỏ lỡ “giờ vàng” đã giúp một cánh tay tưởng chừng mất hoàn toàn sức lực có thể hoạt động trở lại chỉ sau chưa đầy một ngày.
Sau khi trở về Mỹ, người bệnh cũng cần tiếp tục điều trị tại quê nhà. Bệnh nhân phải thông báo đầy đủ cho bác sĩ về việc đang sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu. Đây là thông tin quan trọng để bác sĩ đánh giá nguy cơ chảy máu để có hướng xử trí phù hợp nếu có chỉ định phẫu thuật hay can thiệp y khoa tiếp theo.