Tin tứcTheo Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, thành phố là đô thị có mật độ dân cư cao, trung tâm giao thương lớn. Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, địa giới hành chính mở rộng khiến hệ thống y tế có quy mô và tính chất phức tạp hơn. Thành phố thường xuyên đối mặt nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm lưu hành và mới nổi.
Kết quả khảo sát năng lực xét nghiệm bệnh truyền nhiễm tháng 8/2025 cho thấy TP. Hồ Chí Minh đã có hệ thống phòng xét nghiệm công lập, tư nhân thuộc cả khối dự phòng và điều trị, với khả năng thực hiện từ kỹ thuật cơ bản đến chuyên sâu. Các phòng xét nghiệm được phân cấp từ cấp 1 đến cấp 5, trong đó có Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (HCDC).
Tuy nhiên, một số phòng xét nghiệm dù đã được đầu tư cơ sở hạ tầng và nhân lực vẫn chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu khi xảy ra sự kiện y tế công cộng khẩn cấp. Nguyên nhân chính là thiếu kết nối, chia sẻ kỹ thuật và thông tin giữa các đơn vị. Cơ chế phối hợp giữa các tuyến, các khối còn chưa rõ ràng.
Để khắc phục hạn chế này, mạng lưới xét nghiệm giám sát bệnh truyền nhiễm sẽ do Sở Y tế trực tiếp chỉ đạo với Ban điều hành. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (HCDC) đảm nhận vai trò cơ quan thường trực và đầu mối kỹ thuật. Trung tâm Kiểm chuẩn xét nghiệm thành phố hỗ trợ quản lý chất lượng.
Mạng lưới gồm hệ thống thu thập và vận chuyển mẫu bệnh phẩm cùng hệ thống các phòng xét nghiệm được phân tầng theo 5 cấp độ năng lực. Các đơn vị y tế trên địa bàn sẽ tham gia thu thập mẫu tại cửa khẩu, cộng đồng, vùng nguy cơ cao, ổ dịch và cơ sở điều trị.
Một nội dung trọng tâm của kế hoạch là xây dựng cơ sở dữ liệu năng lực xét nghiệm và bản đồ số hiển thị thông tin, kỹ thuật, tác nhân gây bệnh cùng công suất của từng phòng xét nghiệm. Thành phố sẽ chuẩn hóa dữ liệu, biểu mẫu và xây dựng hệ thống quản lý thông tin xét nghiệm liên thông với hệ thống giám sát dịch tễ.
Khi chưa có dịch, mạng lưới tập trung giám sát thường quy, tổ chức tập huấn, diễn tập theo kịch bản và chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất. Khi xuất hiện nguy cơ dịch bệnh, các phòng xét nghiệm có năng lực từ cấp 4 trở lên sẽ được huy động.
Nếu dịch bệnh bùng phát trên địa bàn, tất cả các phòng xét nghiệm từ cấp 1 đến cấp 5 sẽ tham gia theo tình hình thực tế. Thành phố sẽ tăng công suất xét nghiệm, triển khai phòng xét nghiệm lưu động, liên ngành và thành lập trung tâm điều phối mẫu khi cần.
Theo kế hoạch, mạng lưới sẽ chính thức được thành lập trong quý 4/2026. Đến năm 2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu 70% phòng xét nghiệm thực hiện xét nghiệm bệnh truyền nhiễm tham gia mạng lưới, 90% phòng xét nghiệm sử dụng bộ công cụ tự đánh giá năng lực và 90% cập nhật thông tin lên bản đồ số.
