Tin tức10 giờ cứu 3 ngón tay suýt hoại tử
Người bệnh N.V.H.K. (17 tuổi, ngụ phường Thới An, TPHCM) được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định sau tai nạn do máy cưa gây ra trong ngày đầu tiên đi làm nghề mộc.
Theo người bệnh, đây cũng là lần đầu sử dụng máy cưa. Do chưa được hướng dẫn đầy đủ về quy trình an toàn cũng như cách vận hành thiết bị, tai nạn đã xảy ra trong lúc làm việc.
Sau chấn thương, anh được đưa đến một cơ sở y tế gần nơi xảy ra vụ việc. Tuy nhiên, vì vết thương ngoài da không quá lớn nên mức độ tổn thương chưa được nhận diện đầy đủ.
Gần ba giờ sau tai nạn, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định để tiếp tục điều trị.
Qua thăm khám, các bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình phát hiện các ngón 3, 4 và 5 của bàn tay phải đã mất tưới máu hoàn toàn. Ngay lập tức, ê-kíp phẫu thuật bàn tay được huy động để tiến hành cấp cứu vi phẫu.
Kết quả thám sát trong mổ cho thấy động mạch nuôi của cả ba ngón tay đều bị đứt hoàn toàn. Đáng chú ý, cơ chế chấn thương do máy cưa còn gây dập nghiền nặng các mô xung quanh, khiến những đoạn động mạch gần vị trí tổn thương không còn đủ điều kiện để nối trực tiếp.
Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Văn Dương, khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Theo ê-kíp điều trị, thách thức lớn nhất của ca mổ là xác định chính xác phần mạch máu còn khả năng sống để loại bỏ toàn bộ đoạn động mạch đã bị dập nát. Sau khi cắt bỏ các đoạn mạch tổn thương, chúng tôi đã quyết định sử dụng các đoạn tĩnh mạch lấy từ mu bàn tay để ghép thay thế cho cả ba ngón nhằm tái lập tuần hoàn”.
Ca mổ kéo dài gần 10 giờ liên tục dưới kính lúp phẫu thuật và kính hiển vi vi phẫu. Ê-kíp phải bóc tách từng cấu trúc còn lành, nhận diện các đầu mạch máu có đường kính dưới 1 mm rồi nối ghép bằng chỉ vi phẫu 9/0 - kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác rất cao.
Trong bối cảnh thời gian thiếu máu đã kéo dài nhiều giờ, ưu tiên hàng đầu của các bác sĩ là tái lập tuần hoàn nhằm giữ lại các ngón tay. Việc sửa chữa thần kinh và gân gấp được lên kế hoạch thực hiện ở giai đoạn tiếp theo khi tình trạng phần mềm ổn định.
Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi sát tình trạng tưới máu các ngón tay từng giờ nhằm kịp thời phát hiện biến chứng tắc mạch.
Sau 48 giờ, cả ba ngón tay đều duy trì tuần hoàn tốt. Hai tuần sau, các ngón tay sống hoàn toàn, tuần hoàn ổn định và vượt qua giai đoạn nguy cơ cao của phẫu thuật tái thông mạch.
Hiện người bệnh tiếp tục được lên kế hoạch phẫu thuật phục hồi gân gấp và các cấu trúc chức năng còn tổn thương, đồng thời tập vật lý trị liệu để từng bước phục hồi khả năng cầm nắm.
Vết thương nhỏ có thể che giấu tổn thương nghiêm trọng
Theo ê-kíp điều trị, đây là trường hợp điển hình cho thấy kích thước vết thương ngoài da không phản ánh đầy đủ mức độ tổn thương bên trong.
Chỉ với những đường cắt dài khoảng 1,5 cm, người bệnh đã bị đứt hoàn toàn động mạch nuôi của ba ngón tay cùng nhiều tổn thương phức tạp ở mô mềm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, nguy cơ hoại tử các ngón tay là rất lớn.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Lê Minh Thống - Phó Trưởng khoa Điều hành khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: “Tai nạn do sử dụng máy cưa không đúng cách là một trong những nguyên nhân gây chấn thương bàn tay nặng nề nhất hiện nay.
Không chỉ gây đứt rách mô mềm, máy cưa còn có thể làm tổn thương đồng thời động mạch, thần kinh, gân và xương, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn nhiều. Điều đáng lưu ý là mức độ tổn thương thực sự thường không tương xứng với biểu hiện bên ngoài.”
Theo Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Lê Minh Thống, một vết cắt nhỏ vẫn có thể che giấu tình trạng mất hoàn toàn nguồn máu nuôi của ngón tay. Vì vậy, người lao động cần được hướng dẫn đầy đủ về quy trình an toàn trước khi sử dụng các thiết bị cơ khí tốc độ cao.
“Khi xảy ra chấn thương bàn tay, đặc biệt do máy cưa hoặc máy cắt, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá chính xác mức độ tổn thương và xử trí kịp thời. Trong nhiều trường hợp, yếu tố quyết định khả năng giữ lại ngón tay không nằm ở kích thước vết thương mà chính là thời gian. Mỗi giờ chậm trễ đều làm giảm cơ hội bảo tồn mô và phục hồi chức năng”, Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Lê Minh Thống nói.
Thành công của ca vi phẫu không chỉ giúp một nam thanh niên giữ lại ba ngón tay ngay ở tuổi bắt đầu lao động, mà còn cho thấy ý nghĩa của việc phát hiện sớm tổn thương mạch máu tiềm ẩn sau chấn thương và vai trò của kỹ thuật vi phẫu trong điều trị những tổn thương bàn tay phức tạp.