Tin tức
Theo truyền thông Mỹ, khi những tranh cãi xung quanh mối quan hệ ngoài hôn nhân của ông Jensen Huang với một người bị nghi là nguồn tin tình báo Trung Quốc tiếp tục gây chấn động Nhà Trắng, một số cố vấn hàng đầu của Tổng thống Donald Trump bắt đầu hướng sự chỉ trích vào Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.
Ông Lutnick trở thành mục tiêu của những lời quy trách nhiệm trong nội bộ chính quyền, chủ yếu do những nỗ lực trì hoãn các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip, mối quan hệ lâu năm với CEO Nvidia và những bất đồng vốn tồn tại với một số quan chức cấp cao khác.
Sức ép đối với ông Lutnick cho thấy vụ bê bối Jensen Huang đang lan rộng tới cả nội các Mỹ. Theo những người am hiểu các cuộc thảo luận nội bộ, hôm 12/11, một số cố vấn của ông Trump đã bàn bạc cách ứng phó với những chỉ trích ngày càng gia tăng nhằm vào Bộ trưởng Thương mại. Trước đó, một số đồng minh chính trị của Tổng thống cũng từng đề cập với ông Trump khả năng cách chức ông Lutnick.
Tuy nhiên, Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump vẫn hoàn toàn tin tưởng Bộ trưởng Thương mại và năng lực điều hành của ông, đồng thời ca ngợi ông là một trong những bộ trưởng thương mại có ảnh hưởng nhất trong lịch sử hiện đại của nước Mỹ.
Những người chỉ trích cho rằng Bộ Thương mại đã cản trở nỗ lực kiểm soát hoạt động vận chuyển chip trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ tới Đông Nam Á, qua đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp như công ty của Alice Huang – người phụ nữ mà ông Huang thừa nhận có mối quan hệ ngoài hôn nhân và bị nghi có liên hệ với tình báo Trung Quốc – tiếp cận hoạt động kinh doanh với Nvidia. Công ty này nằm trong số những doanh nghiệp bị nghi cung cấp năng lực tính toán cho ngành công nghệ Trung Quốc.
Ông Lutnick vốn có quan hệ khá gần gũi với Jensen Huang và thường xuyên tham vấn CEO Nvidia về các quyết sách liên quan đến AI. Năm ngoái, ông Huang từng nói rằng Bộ trưởng Lutnick là người mà ông trao đổi nhiều nhất trong chính quyền Mỹ.
Một số đồng minh của ông Trump cho rằng ông Lutnick đã tạo điều kiện thuận lợi cho Nvidia và ông Huang thông qua việc thiếu quyết liệt trong kiểm soát xuất khẩu chip. Bộ Thương mại là cơ quan phụ trách lĩnh vực này, dù các quyết định còn cần sự phê duyệt của những cơ quan khác, trong đó có Bộ Tài chính.
Bản thân Tổng thống Trump cũng phản đối các biện pháp hạn chế xuất khẩu quá chặt chẽ, phần nào đồng tình với lập luận của ông Huang rằng Mỹ nên duy trì sự phụ thuộc của các doanh nghiệp Trung Quốc vào chip do Mỹ sản xuất. Ông Trump cũng đã được thông báo về mối quan hệ gây tranh cãi của CEO Nvidia nhưng không có động thái can thiệp.
Những bất đồng giữa ông Lutnick và các quan chức khác trong chính quyền đã bộc lộ rõ trong một cuộc họp gần đây tại Phòng Bầu dục. Theo những người am hiểu sự việc, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng một số quan chức cấp cao đã chất vấn ông Lutnick về việc Bộ Thương mại không ngăn chặn hoạt động bán chip Nvidia cho Trung Quốc và các quốc gia bị coi là tiềm ẩn rủi ro an ninh.
Trước sức ép ngày càng lớn, Bộ Thương mại đang đẩy nhanh việc xây dựng quy định mới nhằm siết chặt hoạt động xuất khẩu chip. Cơ quan này từng điều tra Megaspeed từ năm 2024 vì nghi vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu, nhưng không đưa doanh nghiệp vào danh sách đen. Quyết định đó đã khiến một số quan chức Bộ Ngoại giao và Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ không hài lòng.
Hiện Bộ Tư pháp Mỹ đang dẫn dắt nhiều cuộc điều tra liên quan đến Alice Huang.
Không chỉ đối mặt với những chỉ trích trong Nhà Trắng, ông Lutnick còn chịu sức ép từ các nghị sĩ cả hai đảng tại Quốc hội.
Thượng nghị sĩ Tim Scott, Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, ngày 12/11 đã gửi thư đề nghị ông Jensen Huang và Bộ trưởng Lutnick ra điều trần trước ủy ban vào đầu tháng 12. Ông Scott cho rằng những thông tin gần đây đặt ra quan ngại nghiêm trọng về an ninh quốc gia và việc bảo vệ công nghệ nhạy cảm của Mỹ. Phiên điều trần dự kiến diễn ra ngày 3/12.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis thuộc đảng Cộng hòa cũng yêu cầu ông Lutnick ra điều trần, đồng thời chỉ trích bộ trưởng này vì đã để CEO Nvidia tiếp cận gần gũi với Tổng thống bất chấp những nghi vấn liên quan đến người bị nghi là điệp viên Trung Quốc.
Một số nghị sĩ Cộng hòa khác còn cáo buộc ông Lutnick không thực hiện chỉ đạo của Tổng thống khi không áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip.
Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Dân chủ đang chuẩn bị mở cuộc điều tra về quan hệ giữa chính quyền Tổng thống Trump và Nvidia sau khi giành quyền kiểm soát Quốc hội vào năm tới. Thượng nghị sĩ Ron Wyden và Hạ nghị sĩ Richard Neal đã gửi thư cho ông Lutnick, yêu cầu bảo toàn các hồ sơ liên quan để phục vụ điều tra.
Theo WSJ, ông Lutnick từng tham vấn Jensen Huang trong nhiều quyết định quan trọng liên quan đến ngành công nghệ. Khi chính quyền Mỹ tìm cách hỗ trợ hãng sản xuất chip Intel đang gặp khó khăn năm ngoái, ông Lutnick đã trao đổi với ông Huang và một số lãnh đạo doanh nghiệp khác về khả năng mở rộng hợp tác. Sau đó, Nvidia đầu tư 5 tỷ USD vào Intel, trong bối cảnh chính phủ Mỹ cũng nắm giữ khoảng 10% cổ phần công ty này.
(Nguồn: Báo Tin tức/TTXVN)
