Tin tứcSau khi đàm phán thất bại, các biện pháp thuế mới của Washington chính thức có hiệu lực từ ngày 22/8 đối với khoảng 20 tỉ USD hàng hóa Canada.
Ông Carney cho biết các quan chức Canada đã đàm phán thiện chí, nhưng những thay đổi vào phút chót trong các điều khoản do Mỹ đề xuất là không công bằng, không mang lại hiệu quả kinh tế và đặt ra nghi vấn về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào.
Đề cập mức thuế 50% mà Mỹ áp đặt, Thủ tướng Canada khẳng định nước này sẽ đáp trả tương ứng để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp.
Mức thuế mới của Mỹ áp dụng với một số sản phẩm Canada, trong đó có gậy khúc côn cầu, xi măng và một số mặt hàng khác. Tuy nhiên, một số nhóm hàng như năng lượng, kali, cá và một số khoáng sản quan trọng không nằm trong diện chịu thuế. Các mặt hàng bị áp thuế mới chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu hằng năm của Canada sang Mỹ.
Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng việc đàm phán đổ vỡ là một “cơ hội bị bỏ lỡ đối với Canada”.
Trong tuyên bố đưa ra ngay trước nửa đêm 21/8, ông Greer nói Canada đã từ chối hoàn tất thỏa thuận thương mại theo các điều khoản được hai bên thống nhất hồi đầu tuần. Ông cáo buộc Canada đưa ra những yêu cầu mới và rút lại một số cam kết, làm đảo lộn “sự cân bằng thận trọng” mà hai bên đạt được trước đó.
Theo ông Greer, đề xuất của Mỹ mang tính “hướng tới tương lai”, đồng thời bao gồm một “quan hệ đối tác kinh tế và an ninh quốc gia mang tính lịch sử”.
Động thái đáp trả của Canada làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước, đồng thời đặt dấu hỏi về tương lai của hiệp định thương mại Bắc Mỹ giữa Mỹ, Canada và Mexico, vốn có vai trò quan trọng đối với ngành công nghiệp của cả ba nước.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump cho biết Canada đã tìm kiếm các nhượng bộ về thép, nhôm, ô tô và gỗ, nhưng Mỹ không sẵn sàng đáp ứng.
Tác động về chính trị của việc đàm phán đổ vỡ được đánh giá có thể lớn hơn tác động kinh tế. Năm ngoái, Mỹ và Canada trao đổi lượng hàng hóa và dịch vụ trị giá khoảng 880 tỉ USD.
Các mức thuế ban đầu dự kiến có hiệu lực lúc 0h01 ngày 19/8, nhưng Tổng thống Donald Trump đã gia hạn thời hạn thêm 3 ngày để hai bên tiếp tục đàm phán. Hiện chưa có cuộc đàm phán nào khác được lên kế hoạch.
Thủ tướng Mark Carney cho biết Chính phủ Canada sẽ công bố thêm các biện pháp hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp trong những ngày tới. Ông nhấn mạnh mục tiêu của Canada là đạt được thỏa thuận tốt nhất có thể, “không bao giờ là một thỏa thuận bằng mọi giá hay theo bất kỳ thời hạn nào”.
Thủ hiến tỉnh Ontario Doug Ford ủng hộ động thái này, khẳng định Canada cần đoàn kết hơn bao giờ hết và hoàn toàn ủng hộ phản ứng của Thủ tướng Carney theo nguyên tắc “thuế đáp thuế, từng đồng đáp từng đồng”. Ông Ford cho biết Ontario sẵn sàng hành động để bảo vệ chủ quyền và an ninh kinh tế của Canada.
Candace Laing, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Phòng Thương mại Canada, gọi các mức thuế mới là “một đòn giáng mạnh vào năng lực cạnh tranh của Bắc Mỹ”. Bà cảnh báo các biện pháp này có thể làm tăng chi phí đối với người Mỹ, đồng thời đe dọa người tiêu dùng Canada, đầu tư và các doanh nghiệp nhỏ.