Tin tứcCụ thể, năm 2027 chi tiêu quân sự khoảng 202,6 tỷ USD, tăng 27% so với dự báo cơ sở trước đó. Giai đoạn 3 năm 2027 - 2029 con số là 592 tỷ USD. Điều này tiềm ẩn thâm hụt ngân sách lên tới 3,2% GDP, gấp đôi 1,6% ước tính đầu năm 2026. Đây là hệ quả khi chi tiêu công vượt khả năng thu nộp của nền kinh tế.
Ngân sách 2027 được xây dựng trên giả định giá dầu Urals ở mức 53 USD/thùng. Với ngưỡng này, nguồn thu từ dầu mỏ “nhỏ giọt” so với nhu cầu đáp ứng cuộc chiến, thay vì đóng vai trò trụ cột như trước.
Mục đích tăng ngân sách phản ánh ưu tiên chiến lược của Nga, trong việc chuyển đổi trạng thái chiến tranh sang đối đầu dài hạn với NATO.
Với ngân sách mới, Nga sẽ mở rộng quy mô lực lượng thường trực, nâng tổng số quân lên 2,44 triệu. Nga cần huy động từ 300.000 đến 400.000 quân mỗi năm, nhằm bù đắp tiêu hao và mở rộng. Phân bổ ngân sách quốc phòng khổng lồ giai đoạn 2027 - 2029 cho thấy Nga đã sẵn sàng mọi nguồn lực để duy trì cường độ xung đột ít nhất đến cuối thập kỷ, khi ưu tiên mua sắm vũ khí, nâng cấp dây chuyền sản xuất và hỗ trợ các tổ hợp công nghiệp trọng điểm.
Ngân sách tăng thêm được lấy từ nguồn nào?
Thuế tổng quát dự kiến thu về 43,8 tỷ USD trong 3 năm tới (2027 - 2029). Thuế lợi nhuận đột biến (windfall tax) tăng thêm nhờ áp 30% với ngành khai khoáng, phân bón và 20% với ngành khai thác vàng. Thuế thu nhập thụ động tăng thêm nhờ áp 22% đối với lãi tiền gửi, cổ tức và giao dịch chứng khoán. Thuế thương mại điện tử xuyên biên giới và thuế thúc đẩy sản xuất nội địa cũng tăng.
Chính phủ Nga đặt mục tiêu lạm phát 4% năm 2027, nhưng kỳ vọng lạm phát thực tế của các hộ gia đình đã chạm mức 14,2% - 15,1%. Tấm đệm dự phòng bị bào mòn, khi tài sản thanh khoản của Quỹ Tài sản Quốc gia (NWF) bốc hơi từ 9,7 nghìn tỷ rúp (tháng 2/2022) xuống còn 4 nghìn tỷ rúp. Điều này dẫn đến khả năng Nga không còn nhiều dư địa chống đỡ những cú sốc dầu mỏ trong tương lai. Ngoài ra, do bị ngắt khỏi thị trường tài chính quốc tế, Nga phải vay mượn nội địa với lãi suất cao khiến nợ công tăng, dự báo đạt khoảng 21,7% GDP năm 2027.
Theo nhiều chuyên gia, tình hình hiện nay giống như canh bạc tài chính. Nga buộc phải thế chấp tương lai kinh tế để đáp ứng nhu cầu quốc phòng.
Các thống kê cho thấy, thuế thu nhập thụ động lũy tiến đang tác động trực tiếp đến 4 triệu người, chủ yếu có tích lũy tài chính tại các đô thị lớn. Điều này làm xói mòn tiền tiết kiệm và giảm đầu tư tư nhân. Các tập đoàn lớn cũng bị ảnh hưởng. Sắc lệnh thuế mới khiến Norilsk Nickel mất thêm 592 triệu USD, Rusal mất 462 triệu USD và Polyus mất 296 triệu USD, trực tiếp làm suy yếu khả năng cạnh tranh quốc tế của những đầu tàu kinh tế Nga. Tăng thuế tiện ích công cộng (utility tariffs) và áp thuế VAT lên hàng hóa nhập khẩu trực tuyến sẽ đẩy chi phí sinh hoạt cao, trong khi thu nhập thực tế của người dân dự báo chỉ tăng mờ nhạt từ 1% đến 1,4%.
Một số khía cạnh của nền kinh tế, được dự đoán đi theo chiều hướng sau:
+ Quốc phòng & an ninh: Tăng 27%, thúc đẩy công nghiệp quốc phòng nhưng gây ra hiệu ứng lấn át (crowding-out) với đầu tư tư nhân.
+ Y tế & giáo dục: Giảm theo giá trị thực. Giảm hạ tầng y tế dân sự; ưu tiên phục hồi chức năng cho thương bệnh binh.
+ Tiện ích và dịch vụ công: Phí dịch vụ tăng mạnh, gây áp lực lên nhóm có thu nhập thấp và cố định.
+ Kinh tế tư nhân: Bị thắt chặt bởi thuế và lãi suất. Doanh nghiệp khó tiếp cận vốn do lãi ở mức 2 con số.
Dẫu vậy, mô hình nền kinh tế 2 tầng (dual-track economy) mang lại lợi ích ngắn hạn cho một số nhóm dân chúng liên quan tới chiến tranh. Tăng trưởng GDP dựa trên chi tiêu nhà nước được dự đoán khoảng 1,4% năm 2027. Đây là con số lạc quan nếu so với trung bình 0,6% của OECD. Tăng trưởng này đến từ sản xuất thép, đạn dược và thiết bị quân sự. Các khoản thanh toán lương, thưởng và hỗ trợ gia đình binh sĩ tạo ra những người tiêu dùng mới ở nông thôn, giúp giảm bớt đói nghèo và kích thích sản xuất hàng hóa.
Kết luận, ngân sách 2027 của Nga giống như bản kế hoạch “thế chấp tương lai”. Bằng cách dồn lực đối đầu dài hạn với NATO, Nga có thể duy trì guồng quay quân sự nhưng đánh đổi bằng sự vơi đi của các quỹ dự phòng, nợ công và phân hóa kinh tế. Nếu giá dầu, trụ cột của kinh tế Nga tăng mạnh như thời gian qua, được dự báo như làn gió mát, nhưng chỉ dựa vào yếu tố này thì quá rủi ro.
