Nghịch lý kinh tế tiếp tục đeo bám Tổng thống Trump trước bầu cử giữa kỳ 2026

00:00
00:00
00:00
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với nghịch lý kinh tế tương tự người tiền nhiệm: các chỉ số vĩ mô khá tích cực nhưng cử tri vẫn đánh giá tiêu cực do chi phí sinh hoạt vẫn ở mức cao.

Tăng trưởng kinh tế Mỹ đạt 2,2%, tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4,2% và thị trường chứng khoán liên tục lập kỷ lục. Tuy nhiên, những con số này dường như không thuyết phục được cử tri.

Theo báo cáo lạm phát cuối cùng trước bầu cử giữa kỳ, giá cả tiêu dùng vẫn duy trì ở mức cao. So với thời Tổng thống Joe Biden, nguyên nhân gây áp lực giá lần này khác biệt, chủ yếu xuất phát từ giá năng lượng tăng vọt do xung đột Nga-Ukraine, đối đầu Mỹ-Israel-Iran cùng tác động từ chính sách thương mại và nhập cư của ông Trump.

Tổng thống Mỹ Trump đang đối mặt với nghịch lý kinh tế từng khiến người tiền nhiệm Biden mất điểm - Ảnh: SBS News
Tổng thống Mỹ Trump đang đối mặt với nghịch lý kinh tế từng khiến người tiền nhiệm Biden mất điểm - Ảnh: SBS News
 

Cử tri Mỹ không đánh giá nền kinh tế qua GDP hay chỉ số chứng khoán. Họ quan tâm đến chi phí tại siêu thị, giá xăng dầu và khả năng thanh toán các hóa đơn hàng tháng.

Thu nhập bình quân mỗi giờ của người lao động chỉ tăng 3% trong năm qua, trong khi giá tiêu dùng tăng tới 3,7%. Khoảng cách này khiến sức mua của người dân tiếp tục bị bào mòn.

Dự báo tăng trưởng kinh tế của các nước G7 năm 2026, trong đó Mỹ có tốc độ tăng trưởng GDP vượt xa 6 nước còn lại trong nhóm - Nguồn: Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới của IMF tháng 10/2026 
Dự báo tăng trưởng kinh tế của các nước G7 năm 2026, trong đó Mỹ có tốc độ tăng trưởng GDP vượt xa 6 nước còn lại trong nhóm - Nguồn: Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới của IMF tháng 10/2026  

Phát ngôn viên Nhà Trắng Matthew Middleton khẳng định chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump đã làm dịu cuộc khủng hoảng lạm phát từ thời ông Biden. Trong khi đó, Larry Kudlow, đồng minh của Tổng thống, mô tả giai đoạn hiện tại là “câu chuyện vĩ đại nhất chưa từng được kể”.

Dù vậy, các cuộc thăm dò dư luận vẫn cho thấy cử tri đánh giá thấp khả năng điều hành kinh tế của ông Trump. Tình trạng này giống hệt những gì ông Biden từng gặp phải trong năm 2024.

Chuyên gia thăm dò Celinda Lake thuộc Đảng Dân chủ cho biết, nhà kinh tế và cử tri đang hiểu hai khái niệm khác nhau về lạm phát. Khi nhà kinh tế nói lạm phát giảm nghĩa là tốc độ tăng giá chậm lại, thì cử tri mong muốn giá cả quay về mức cũ – điều gần như không thể xảy ra.

Một số nhà phân tích cho rằng chính sách của ông Trump cũng góp phần làm tăng chi phí cho người tiêu dùng. Các mức thuế quan trong chương trình “Ngày Giải phóng” áp dụng từ tháng 4/2025 đã đẩy giá hàng hóa tiêu dùng tăng khoảng 2,9%, theo nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang New York.

Giá dầu tăng vọt sau xung đột với Iran càng tạo thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình. Nhà Trắng đang thúc đẩy các biện pháp giảm áp lực như áp trần lãi suất thẻ tín dụng và đề xuất tặng 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành nếu Đảng Cộng hòa giữ quyền kiểm soát Quốc hội.

Trước thềm bầu cử giữa kỳ ngày 3/11/2026, câu hỏi vẫn còn đó: liệu ông Trump có thu hẹp được khoảng cách giữa các chỉ số kinh tế tích cực và cảm nhận thực tế của cử tri hay không.