Tin tứcNgày 30/9, bang Tennessee tiến hành hành quyết tử tù Christa Pike tại nhà tù Riverbend Maximum Security Institution ở Nashville. Tuy nhiên, quy trình phải dừng lại sau khi Pike không tử vong dù đã được tiêm hai liều pentobarbital, loại thuốc được sử dụng trong quy trình tiêm thuốc độc của bang.
Đến ngày 2/10, luật sư của Pike cho biết bà vẫn trong tình trạng nguy kịch, bất tỉnh, được đặt nội khí quản và sử dụng máy thở tại một bệnh viện ở khu vực Nashville. Các bác sĩ đang điều trị những ảnh hưởng nghiêm trọng do pentobarbital và tìm cách loại bỏ thuốc khỏi cơ thể bà.
Vụ việc đặt ra nhiều câu hỏi về quy trình tiêm thuốc độc của Tennessee, trong đó có việc thiết lập đường truyền tĩnh mạch, chất lượng thuốc và cách xử lý khi tù nhân không tử vong sau khi đã nhận liều thuốc gây chết người.
Ít nhất 7 mũi kim được sử dụng để thiết lập đường truyền
Pike, 50 tuổi, được đưa vào phòng hành quyết tối 30/9. Trước đó một ngày, Tòa án Tối cao Mỹ đã từ chối yêu cầu đình chỉ thi hành án của bà, mở đường cho Tennessee tiến hành hành quyết theo lịch.
Theo luật sư của Pike, đội ngũ hành quyết đã phải sử dụng ít nhất 7 mũi kim để thiết lập đường truyền tĩnh mạch. Một luật sư cho biết ông nhìn thấy một chiếc kim dường như bị cong khi được rút khỏi cánh tay Pike.
Sau đó, bà được tiêm hai liều pentobarbital. Tuy nhiên, Pike vẫn còn dấu hiệu sống. Các nhân chứng truyền thông có mặt tại nhà tù cho biết họ vẫn nghe thấy tiếng thở và có lúc nghe thấy tiếng động từ Pike sau khi thuốc được đưa vào cơ thể.
Luật sư của Pike cho rằng đường truyền tĩnh mạch có thể không được đặt đúng vị trí, khiến thuốc thoát khỏi mạch máu và thấm vào các mô xung quanh thay vì đi vào hệ tuần hoàn với nồng độ đủ cao để gây tử vong.
Đây hiện là cáo buộc từ phía luật sư và chưa phải kết luận chính thức của cuộc điều tra.
Bộ Cải huấn Tennessee khẳng định cơ quan này đã tuân thủ các bước trong quy trình hành quyết được phê duyệt. Cơ quan này cũng cho biết loại hóa chất được sử dụng đã chứng minh hiệu quả trong quá khứ và quy trình hiện hành không cho phép thực hiện thêm các thủ tục ngoài những bước đã được tiến hành.
Sau khi quy trình bị dừng, Pike được chuyển tới một cơ sở y tế bên ngoài nhà tù.
Vì sao hai liều pentobarbital không gây tử vong?
Bác sĩ Joel Zivot, chuyên gia gây mê được nhóm luật sư của Pike tham vấn, cho rằng lượng pentobarbital đi vào cơ thể có thể không đạt nồng độ cần thiết trong máu.
Theo ông, nếu lượng thuốc thực sự đi vào hệ tuần hoàn bình thường, nó đáng lẽ đủ để gây tử vong. Vì vậy, việc Pike sống sót có thể cho thấy thuốc đã không đi vào mạch máu với lượng cần thiết.
Zivot cũng cho rằng những tổn thương trên cánh tay Pike phù hợp với khả năng đường truyền bị hỏng, khiến thuốc lan vào mô dưới da. Sau vụ việc, các báo cáo mô tả cánh tay của Pike bị sưng, phồng rộp và tổn thương nghiêm trọng.
Các luật sư trước đó từng cảnh báo về khó khăn trong việc thiết lập đường truyền tĩnh mạch cho Pike. Họ cho biết bà mắc thrombocytosis, một rối loạn khiến số lượng tiểu cầu trong máu tăng cao, đồng thời có các tĩnh mạch nhỏ, gây khó khăn khi đưa kim vào mạch.
Phía luật sư cũng đặt câu hỏi về chất lượng của pentobarbital được sử dụng. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng công khai cho thấy thuốc bị hỏng hoặc mất tác dụng.
Pike đang trong tình trạng nguy kịch
Theo hồ sơ tòa án do luật sư của Pike nộp ngày 2/10, bà hiện bất tỉnh, được đặt nội khí quản và sử dụng máy thở.
Các bác sĩ đang điều trị cho Pike và xử lý lượng pentobarbital còn lại trong cơ thể. Luật sư cho biết bà bị thương nghiêm trọng ở cả hai cánh tay.
Một chuyên gia được nhóm luật sư tham vấn cũng nêu khả năng Pike có thể bị tổn thương não do thiếu oxy hoặc do việc cấp cứu không được tiến hành đủ sớm. Tuy nhiên, đây là đánh giá từ phía chuyên gia của nhóm luật sư, chưa phải chẩn đoán cuối cùng của bệnh viện.
Các luật sư của Pike đã đề nghị tòa yêu cầu nhà chức trách Tennessee bảo toàn toàn bộ bằng chứng liên quan đến vụ hành quyết, nhằm xác định chính xác những gì đã xảy ra trong phòng hành quyết.
Tennessee đình chỉ các vụ hành quyết còn lại trong năm
Sau sự cố, Thống đốc Tennessee Bill Lee tuyên bố đình chỉ tất cả các vụ hành quyết còn lại trong năm 2026 và yêu cầu một cuộc rà soát toàn diện do bên thứ ba thực hiện.
Ông Lee cho biết việc thi hành một bản án tử hình hợp pháp là một trong những trách nhiệm nghiêm trọng nhất của chính quyền bang, đồng thời cho rằng quy trình phải được thực hiện hợp pháp, phù hợp hiến pháp và hiệu quả.
Theo Death Penalty Information Center, vụ Pike là lần thứ hai trong năm 2026 một nỗ lực hành quyết tại Tennessee gặp trục trặc nghiêm trọng. Trước đó, vụ hành quyết Tony Carruthers hồi tháng 5 đã phải hoãn sau khi nhân viên không thể tìm được tĩnh mạch để tiêm thuốc độc.
Tranh cãi về quy trình tiêm thuốc độc
Vụ Pike tiếp tục đặt ra câu hỏi về tính minh bạch và khả năng xử lý tình huống bất thường trong các vụ hành quyết bằng tiêm thuốc độc tại Mỹ.
Một phần quá trình hành quyết được thực hiện phía sau rèm, khiến người chứng kiến không thể quan sát toàn bộ thao tác của đội ngũ thực hiện. Các luật sư của Pike cho rằng điều này khiến việc xác định chính xác những gì xảy ra với đường truyền tĩnh mạch và quá trình đưa thuốc vào cơ thể trở nên khó khăn.
Theo AP, các bang tại Mỹ có những quy trình dự phòng khác nhau khi hành quyết bằng tiêm thuốc độc gặp sự cố. Một số bang quy định tương đối cụ thể các phương án thay thế, trong khi những bang khác có ít lựa chọn hơn.
Quy trình của Tennessee có quy định về đường truyền tĩnh mạch và liều thuốc thứ hai, nhưng không quy định rõ cách xử lý nếu tù nhân vẫn còn sống sau liều thứ hai.
Pike bị kết án tử hình từ vụ án năm 1995
Christa Pike bị kết án tử hình vì sát hại Colleen Slemmer, 19 tuổi, vào năm 1995.
Theo hồ sơ vụ án, Pike khi đó 18 tuổi và cùng bạn trai Tadaryl Shipp tham gia sát hại Slemmer tại một cơ sở dành cho thanh thiếu niên gặp vấn đề.
Pike bị cáo buộc tấn công Slemmer sau khi cho rằng nạn nhân xúc phạm mình và tìm cách cướp bạn trai của cô. Hai người khác sống tại cơ sở sau đó làm chứng rằng Pike từng khoe về vụ giết người và cho họ xem một mảnh hộp sọ của Slemmer.
Shipp cũng bị kết án nhưng nhận án tù chung thân có khả năng được xét ân giảm. Ông ta không chịu án tử hình vì chưa đủ tuổi trưởng thành về mặt pháp lý tại thời điểm gây án.
Pike là người phụ nữ duy nhất nằm trong danh sách tử tù của Tennessee. Nếu hành quyết thành công, bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên bị bang này xử tử trong hơn 200 năm.
Tòa án Tối cao Mỹ từng bác yêu cầu hoãn hành quyết
Trước ngày hành quyết, vụ án của Pike tiếp tục trải qua các thủ tục pháp lý.
Ngày 25/9, luật sư của Pike đệ đơn lên Tòa án Tối cao Mỹ, đề nghị đình chỉ án tử hình và xem xét những tranh chấp liên quan đến phương thức hành quyết của Tennessee.
Ngày 29/9, Tòa án Tối cao Mỹ từ chối yêu cầu đình chỉ và bác đơn xin xem xét vụ việc, mở đường cho Tennessee tiến hành hành quyết vào ngày hôm sau.
Tuy nhiên, ngày 30/9, một tòa phúc thẩm liên bang đã ban hành lệnh đình chỉ trong thời gian ngắn. Hồ sơ Tòa án Tối cao cho thấy sau đó, thẩm phán Brett Kavanaugh chuyển đơn của phía nhà tù lên toàn thể tòa. Tòa án Tối cao cuối cùng hủy lệnh đình chỉ, với các thẩm phán Sonia Sotomayor, Elena Kagan và Ketanji Brown Jackson bất đồng.
Sau khi các rào cản pháp lý được dỡ bỏ, Tennessee tiến hành quy trình hành quyết nhưng phải dừng lại do Pike không tử vong.
Những vấn đề pháp lý còn bỏ ngỏ
Hiện chưa rõ số phận pháp lý tiếp theo của Pike.
Các luật sư của bà đang yêu cầu chuyển án tử hình thành một hình phạt khác và đề nghị bảo toàn bằng chứng để điều tra toàn bộ quá trình hành quyết.
Một vấn đề pháp lý được đặt ra là liệu Tennessee có thể tiến hành một nỗ lực hành quyết khác nếu Pike sống sót hay không.
Tại Mỹ từng có trường hợp một tù nhân bị hành quyết lần thứ hai sau khi nỗ lực đầu tiên thất bại. Năm 2024, Tòa án Tối cao Mỹ cho phép Alabama tiến hành hành quyết Kenneth Eugene Smith bằng phương pháp gây ngạt nitơ, sau khi nỗ lực tiêm thuốc độc nhằm xử tử ông này thất bại vào năm 2022.
Tuy nhiên, việc Pike sống sót sau quy trình ngày 30/9, đồng thời phải điều trị những tổn thương nghiêm trọng, có thể tiếp tục đặt ra các tranh luận pháp lý về trách nhiệm của nhà chức trách và việc xử lý bản án tử hình.
Trước mắt, cuộc rà soát độc lập do Thống đốc Bill Lee yêu cầu sẽ tập trung làm rõ nguyên nhân khiến quy trình hành quyết thất bại và những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.