Tin tứcTheo thống kê chính thức, thặng dư thương mại của Malaysia, Thái Lan và Việt Nam với Hoa Kỳ trong năm 2025 lần lượt tăng 45%, 44% và 28%.
Theo Bộ Thương mại Malaysia, xuất khẩu của họ sang Hoa Kỳ ổn định, tăng 17,2% giá trị bởi nhu cầu mạnh mẽ của đối tác với hàng điện tử, máy móc, thiết bị, phụ tùng và thực phẩm chế biến. Thặng dư thương mại của Malaysia với Hoa Kỳ tăng lên 23,2 tỷ USD năm 2025, so với 15,9 tỷ USD năm 2024. Con số này cao hơn 10 lần 1 thập kỷ trước.
Tương tự, Việt Nam có thặng dư thương mại với Mỹ cao nhất ASEAN, đạt mức kỷ lục 133,8 tỷ USD, tăng 28% so với 2024.
Thặng dư của Thái Lan với Mỹ cũng tăng lên 51,3 tỷ USD, so với 35,6 tỷ USD năm 2024, nhờ các sản phẩm điện tử.
Tháng 4.2025, ông Trump công bố thuế đối ứng với hàng loạt quốc gia, nhằm giảm thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ. Một số quốc gia Đông Nam Á bị đánh thuế ở mức cao trên 40%, sau đó các bên đàm phán, rồi giảm xuống và có hiệu lực từ tháng 8.
Đến tháng 10.2025, Mỹ giảm thuế với hàng loạt nước, như với Malaysia từ 25% xuống 19%. Ngoài ra, 1.711 mặt hàng thuộc lĩnh vực bán dẫn, hàng không vũ trụ và dược phẩm, được hưởng thuế 0%. Đổi lại, Malaysia gỡ mọi giới hạn xuất khẩu đất hiếm và khoáng sản sang Mỹ.
Chiều ngược lại, thâm hụt thương mại của ASEAN với Trung Quốc lại tăng, cho thấy dòng hàng hóa từ nền kinh tế số 2 thế giới cũng đang tràn vào do áp lực thuế quan Hoa Kỳ.
Thâm hụt của Malaysia với Trung Quốc tăng tới 62%, lên 38,4 tỷ USD năm 2025; của Thái Lan tăng 50%, lên 67,8 tỷ USD; và của Việt Nam tăng 40% lên 115 tỷ USD.
Khi nhập khẩu từ Trung Quốc tăng, nhưng xuất sang Mỹ cũng tăng, một số chuyên gia nhận định rằng, có thể nhiều công ty Trung Quốc đang xem Đông Nam Á là điểm trung chuyển để né thuế.
Theo thống kê, tỷ trọng xuất khẩu nội địa của Malaysia, tức các lô hàng thuần túy sản xuất trong nước đã giảm xuống 77%, thấp nhất trong 7 năm. Điều này nghĩa là, xuất khẩu hàng hóa được chế biến ở nước ngoài đang tăng.
Nhìn về tương lai, sự mơ hồ liên quan đến thuế của ông Trump vẫn cao. Đầu tháng 2, Nhà Trắng tuyên bố sẽ tăng thuế với ô tô của Hàn Quốc, từ 15% lên 25%. Ngoài ra, ông Trump đe dọa áp thuế thêm 10% với những quốc gia phản đối Hoa Kỳ sở hữu Greenland.
Bộ Thương mại Thái Lan ngày 23.1 cho biết, xuất khẩu của nước này trong năm 2026 dự kiến giảm bớt, do tác động rõ ràng hơn của thuế quan Hoa Kỳ, cũng như những điều chỉnh trong hệ thống thương mại toàn cầu.
Ông Archanun Kohpaiboon, chuyên gia tại viện ISEAS-Yusof Ishak nhận định, năm 2026 xuất khẩu của ASEAN sẽ khó hơn 2025, do thỏa thuận với Hoa Kỳ có hiệu lực rõ ràng hơn, khiến việc nhập khẩu từ Mỹ tăng mạnh, nên thặng dư thương mại sẽ giảm. Điều này làm chậm tăng trưởng của khu vực.
