Sau khi quyết định 993 được ban hành, lập tức 48 doanh nghiệp trong Hiệp hội lương thực Việt Nam chính thức triển khai chương trình thu mua 1 triệu tấn lúa tạm trữ. Nhờ đó giá lúa tại các tỉnh ĐBSCL đã bắt đầu nhích lên, tăng trung bình từ 200 - 400 đồng/kg. Đề cập đến tiến độ mua lúa của doanh nghiệp, ông Huỳnh Minh Huệ - Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết:
Qua tìm hiểu của chúng tôi, giá mua lúa tại ruộng nhiều nơi trên đà đi lên. Giá lúa IR50404 nông dân bán ra ở mức 3.500 đồng/kg, giá lúa phẩm cấp tốt là hơn 4.200 đồng/kg. Giá lúa phục hồi phần nào giúp nông dân nhẹ lo. Nông dân Nguyễn Văn Tư, nhà ở ấp An Bình, xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp làm 1,2 hecta lúa IR50404 nói:
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, mấy ngày gần đây, ở các tỉnh ĐBSCL, giá lúa phẩm cấp thấp IR50404 mà các doanh nghiệp mua vào dao động từ 3.700 đến 4.000 đồng/kg. Giá lúa hạt dài phẩm cấp tốt đều vượt mốc 4.000 đồng/kg, cao nhất đạt 4.400đồng/kg. Giá lúa tăng tất nhiên có tác động tích cực đến thu nhập của người trồng lúa nhưng câu hỏi đặt ra là nó có đảm bảo cho họ có lời 30% như yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ. Về điều này, ông Huỳnh Minh Huệ - Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam trả lời:
Thực tế cho thấy, hiện nay tuy giá lúa có tăng nhưng để đảm bảo giúp nông dân nhiều nơi thu được lợi nhuận 30% thì khó thành hiện thực. Ở một số tỉnh ĐBSCL, với giá lúa mua vào của các doanh nghiệp lúc này chỉ mới giúp nông dân có lãi từ 20 đến 25%. Thậm chí nhiều địa phương khi thu hoạch lúa hè thu sớm trùng vào những ngày mưa liên tục, lúa càng bị mất giá, nên chuyện kiếm lời 30% là hoàn toàn xa tầm tay của họ. Ông Phan Nhựt Ái – Giám đốc Sở NN & PTNT tỉnh Vĩnh Long khẳng định:
Đáng chú ý, Sở NN & PTNT tỉnh Đồng Tháp cho biết, vụ Hè thu năm 2010 toàn tỉnh xuống giống khoảng 197.000 hecta, đến nay đã thu hoạch trên 90%, ước sản lượng hơn 1 triệu tấn lúa. Theo phân bổ thì lần này các doanh nghiệp xuất khẩu gạo lớn của tỉnh được mua 110.000 tấn lúa nên quyết định 993 chỉ mới là giải pháp tình thế. Vì lượng lúa hàng hóa của người dân trong tỉnh còn rất lớn. Trong khi vụ lúa Thu Đông của tỉnh đến nay đã xuống giống được 54.000 hecta, khoảng chừng 1 tháng nữa thì trà lúa này bắt đầu thu hoạch. Áp lực về tiêu thụ lúa của tỉnh là khá cao và nếu giá lúa chỉ có dấu hiệu chuyển biến tích cực trong thời gian ngắn thì người trồng lúa trong tỉnh sẽ hết sức khó khăn. Mặt khác, theo ông Dương Nghĩa Quốc – GĐ Sở NN & PTNT tỉnh Đồng Tháp, cách tính giá thành lúa như thời gian qua cũng còn những bất cập. Ông nói:
Như vậy, rõ ràng gần đây giá lúa tuy đang nhích lên nhưng vẫn chưa đáp ứng với công sức người nông dân bỏ ra. Bởi chi phí đầu tư sản xuất và độ rủi ro của 1 mùa vụ là quá lớn, nếu chỉ với mức giá này niềm vui của nông dân chưa được trọn vẹn. Do đó thiết nghĩ các doanh nghiệp thu mua lúa gạo cần thực hiện tốt tiến độ mua lúa tạm trữ; đồng thời nên tính toán giá cả làm sao cho hợp lý để quyền lợi các bên không bị thiệt, nhất là đối với bà con nông dân.
Trường Duy

