Tin tứcNăm 2025, kim ngạch xuất khẩu điều của Việt Nam đạt 5,4 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 5 tỷ USD. Đây là một thành tựu đáng ghi nhận của ngành điều. Tuy nhiên, ngành điều cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn, đặc biệt là trong năm 2026. Phước Tiến- Phóng viên trung tâm tin tức phỏng vấn ông Bạch Khánh Nhựt- Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam về những kết quả nổi bật của ngành điều trong năm 2025 và những thách thức, giải pháp để phát triển bền vững ngành điều trong năm 2026.
PV: Thưa ông! Xin ông cho biết kết quả nổi bật của ngành điều trong năm 2025 vừa qua như thế nào?
Ông Bạch Khánh Nhựt: Năm 2025 đã kết thúc và đã có thống kê từ Hải quan. Năm 2025 ghi nhận kim ngạch xuất khẩu của ngành điều Việt Nam đạt 5,4 tỉ USD, Đây lần đầu tiên trong lịch sử thành lập Hiệp hội Điều 35 năm đạt được con số trên 5 tỉ USD. Năm 2024 chỉ đạt được ở mức độ là 4,4 tỷ USD. Như vậy năm 2025 vượt gần 1 tỷ USD. Đây là một thành công đáng ghi nhận của ngành Điều Việt Nam và sự cống hiến của các doanh nghiệp trong ngành đã cố gắng đạt được kết quả này. Khi mà trên 15 năm qua, thị trường Mỹ luôn là thị trường số một của ngành điều Việt Nam. Nhưng từ tháng 4/2025, Chính phủ Mỹ đã áp thuế đối ứng, trong đó mặt hàng hạt điều bị áp thuế 20% ,thì lập tức thị trường bị đình trệ ngay, bởi vì giá trị của sản phẩm tăng lên 20 %. Như vậy thì là người tiêu dùng không chấp nhận, người ta chuyển qua sử dụng những sản phẩm khác.
PV: Như vậy thì trong năm 2026, ông dự báo tình hình xuất khẩu điều của mình ra sao, thưa ông?
Ông Bạch Khánh Nhựt: Mọi người cũng đều nghĩ rằng là năm 2025 đạt như vậy, thì từ tháng 11/2025 Chính phủ Mỹ đã có thông báo rằng là họ đã miễn thuế một số mặt hàng đưa về 0, trong đó có hạt điều, đây là những sản phẩm mà nông nghiệp Mỹ họ không tự sản xuất được.
Ai cũng nghĩ rằng năm 2025 thị trường Mỹ đã mất mà mấy anh còn đạt được trên 5,4 tỷ USD, như vậy thì năm 2026, thị trường Mỹ đưa về 0 thì anh càng thoải mái hơn nữa. Nhưng quan trọng đó là bức tranh gam màu sáng, còn bức tranh gam màu tối là gì? Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu hạt điều thô từ Châu Phi và hiện nay không phải năm nay mới biết mà nhiều năm nay ngành điều đều đã công bố, chia sẻ thông tin với giới báo chí và các cơ quan của Bộ, ngành Trung ương, Chính phủ Việt Nam, là các nước Châu Phi, họ đang có chính sách động viên, kêu gọi đầu tư để mở các nhà máy chế biến tại chỗ nước của họ và họ có những chính sách rất là khuyến khích. Ví dụ như là họ miễn thuế xuất khẩu, thưởng xuất khẩu nên mỗi năm sản lượng mà sản xuất tại các nước sở tại Châu Phi là mỗi năm tăng. Điều đó là một mối lo cho cho ngành điều Việt Nam.
PV: Như vậy trước khó khăn này, Hiệp hội điều mình có kiến nghị gì thưa ông?
Ông Bạch Khánh Nhựt: Hiệp hội Điều cũng đã rất nhiều lần kiến nghị với Chính phủ và các diễn đàn kinh tế là: nếu mà kinh doanh công bằng thì vấn đề đó không thể nào mà mình đi phân bì được. Bởi vì công bằng mà nhưng ở đây nó không công bằng là các nước Châu Phi khi mà xuất khẩu điều thô bán cho Việt Nam thì các Chính phủ đều đánh thuế, người Việt Nam mình mua hàng, mua đều thô là đã trả thuế cho Chính phủ họ rồi nhưng khi họ xuất khẩu, họ sản xuất ra thì trong quá trình mà sản xuất hạt điều từ điều thô ra điều nhân là 70 % làm bằng máy móc nhưng 30 % còn lại khâu cuối cùng để ra sản phẩm cuối cùng là phải sử dụng bằng bàn tay của người công nhân, thì công nhân của Châu Phi hiện nay không thực hiện được công đoạn sau cùng này, nên là sản phẩm của họ luôn luôn là bị chậm trễ và như vậy trong 2 năm liên tiếp hiện nay là họ lại xuất khẩu lượng hàng mà khó xử lý đó về Việt Nam để thông qua các nhà máy của Việt Nam xử lý gia công, làm hoàn thiện cho họ để họ xuất tiếp.
Nên Hiệp hội điều chúng tôi có kiến nghị với Chính phủ và các bộ, ban, ngành quan tâm là chúng tôi muốn công bằng. Thứ nhất, chúng tôi đề xuất là phải nghiên cứu đánh thuế cho nó không bằng. Thứ hai, các sản phẩm mà từ Châu Phi về Việt Nam là phần xử lý tái chế đó, họ sản xuất tại các nước Châu Phi, vấn đề an toàn thực phẩm phải đặt ra, bởi vì nếu mà nhập khẩu vào Việt Nam, không quản lý về an toàn thực phẩm, nó có thể lây nhiễm trong cộng đồng, lây nhiễm trong sản phẩm của các nhà máy đó. Thứ hai, nếu mà sơ sót mà xuất đi nước ngoài, lại mang tiếng là sản phẩm xuất từ Việt Nam lại bị mất an toàn thực phẩm. Nên chúng tôi có hai kiến nghị, kiến nghị đầu tiên là xem xét về đánh thuế để mà giữ cân bằng, bình đẳng. Thứ hai là nghiên cứu về chính sách là kiểm soát an toàn thực phẩm chặt chẽ để mà bảo vệ thương phẩm, thương hiệu của ngành Điều Việt Nam xuất khẩu.
PV: Trước những thách thức đó thì trong năm 2026 ông có lời khuyên gì cho doanh nghiệp ngành điều Việt Nam?
Ông Bạch Khánh Nhựt: Trong những thách thức đó thì chúng tôi khuyến khích rằng: Bây giờ sản xuất hạt điều thô ra điều nhân thì tất cả đều rất là dễ dàng, bình thường, Châu Phi biết làm hết. Nên bây giờ ưu tiên là phải đi chế biến sâu để chúng ta có một sản phẩm khác biệt, chứ còn bây giờ mình làm được thì châu Phi cũng làm được hết thì không bao giờ mà mình có thể phấn đấu được lên, nên yêu cầu là tập trung vô chính sách là nghiên cứu, chế biến sâu để chúng ta khai thác những thị trường mà chỉ có người Việt Nam mình đi đầu, đi tiên phong thì mới có thể giành được thành công trước tất cả những nước châu Phi.
PV: Cám ơn ông!