Bảo đảm mô hình quản lý hoạt động dầu khí thượng nguồn vận hành thông suốt, hiệu quả

Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến đối với nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) đã được chỉnh lý trên cơ sở tiếp thu tối đa các ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.

Về phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Chính phủ đã tiếp thu, hoàn thiện các nội dung về thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam; giải trình và bảo lưu thẩm quyền phân cấp cho Bộ Công Thương chấp thuận chủ trương thực hiện dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển tại Điều 31.

Với sự thay đổi mô hình quản lý, thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và Tập đoàn về hoạt động dầu khí thượng nguồn như dự thảo Luật, trên cơ sở báo cáo của Chính phủ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chú trọng chỉ đạo việc xây dựng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật này bảo đảm quy định rõ ràng về cơ chế, quy trình phối hợp như đã thuyết minh, gắn phân quyền quyết định với phân quyền trách nhiệm của Bộ Công Thương nhưng vẫn phải bảo đảm thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan; chỉ đạo công tác tổ chức thực hiện bảo đảm thực sự thuận lợi, hiệu quả, thông suốt việc triển khai các hoạt động dầu khí, bảo đảm các dự án nhanh chóng đi vào triển khai thực hiện trong thực tế, đặc biệt là đối với dự án phát triển mỏ dầu khí có chuỗi đồng bộ các hạng mục công trình, thiết bị dầu khí trên đất liền và trên biển; thực hiện đầy đủ trách nhiệm báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định; trường hợp phát sinh vướng mắc, các bộ, ngành và Tập đoàn cần kịp thời báo cáo để kịp thời tháo gỡ, không để kéo dài, gây lãng phí nguồn lực.

Về các quy định về hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ carbon dioxide (hoạt động CCS), Chính phủ đã có ý kiến giải trình xin giữ quy định về việc xử lý nguồn thu CO2 bao gồm cả từ các nguồn phát thải khác, hướng tới mục tiêu tận dụng tối đa những tiềm năng, thành tạo địa chất sẵn có của các mỏ hiện hữu, góp phần nâng cao hiệu quả, tăng cường thu hút đầu tư cho hoạt động dầu khí. Để xử lý trường hợp thời gian thực hiện CCS có thể kéo dài sau khi chấm dứt hoạt động khai thác hoặc hợp đồng dầu khí nhưng hoạt động CCS vẫn còn thực hiện tiếp, Chính phủ đã tiếp thu, bổ sung khoản 7 Điều 50 dự thảo Luật về nguyên tắc việc tiếp tục triển khai hoạt động CCS sau thời điểm này "thực hiện theo quy định của Chính phủ", làm cơ sở để Chính phủ quy định cụ thể.

Trên cơ sở báo cáo của Chính phủ và với tinh thần đổi mới trong công tác xây dựng pháp luật, cơ quan thẩm tra nhận thấy, các quy định mang tính nguyên tắc tại Luật Dầu khí về hoạt động CCS gắn với hoạt động dầu khí để tạo cơ sở pháp lý ban đầu, căn cứ quy định này, Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, chủ động trong quá trình triển khai thực hiện hoạt động mới này. Vì vậy, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, quy định đầy đủ, cụ thể việc triển khai thực hiện hoạt động CCS gắn với hoạt động dầu khí, đặc biệt là giai đoạn sau khi kết thúc hoạt động khai thác dầu khí, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và tính khả thi.

Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật; đề nghị Chính phủ chỉ đạo khẩn trương xây dựng và ban hành các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành Luật Dầu khí (sửa đổi), bảo đảm thống nhất với các nội dung chính sách mang tính nguyên tắc được quy định tại Luật và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đánh giá, Chính phủ đã nghiên cứu khá kỹ lưỡng các ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội, tiếp thu hết sức nghiêm túc, thể hiện tinh thần cầu thị. Dự thảo Luật lần này đủ điều kiện để báo cáo Quốc hội xem xét thông qua.

Nhất trí với chủ trương phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, ông Phan Chí Hiếu cho rằng, cần có cơ chế kiểm soát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đối với sự thay đổi mô hình quản lý, thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và của Tập đoàn về hoạt động dầu khí thượng nguồn.

Về khung pháp lý đối với hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ carbon dioxide (hoạt động CCS) và công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Để đảm bảo tính khả thi của chính sách, cần khẩn trương tiếp tục nghiên cứu, sớm hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động CCS và triển khai các dự án CCS độc lập, dự án năng lượng ngoài khơi độc lập để đảm bảo tính tổng thể dài hạn, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý thực hiện bởi đây là hiện tượng rất mới.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và ý kiến xác đáng của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật.

Trong đó, quy định rõ cơ chế, quy trình phối hợp, bảo đảm mô hình quản lý hoạt động dầu khí thượng nguồn vận hành thông suốt, hiệu quả sau khi có sự thay đổi lớn về phân cấp, phân quyền, giao quyền cho Bộ Công Thương và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam. Bảo đảm các hoạt động dự án dầu khí, nhất là các dự án phát triển mỏ có chuỗi đồng bộ với các công trình thiết bị trên đất liền và trên biển được triển khai thuận lợi, hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Cùng với đó, bảo đảm quy định đầy đủ, rõ ràng nguyên tắc xác định trách nhiệm và cơ chế xử lý từng khoản chi phí của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam; xác định cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ phòng, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực, phù hợp với tinh thần Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Đồng thời, bảo đảm việc xử lý các khoản chi phí cho Tập đoàn thực hiện thay nghĩa vụ của Nhà nước, của nước chủ nhà được minh bạch, đúng quy định.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, quy định đầy đủ, cụ thể về việc triển khai các hoạt động CCS gắn với hoạt động dầu khí, nhất là sau khi kết thúc hoạt động khai thác dầu khí, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ, tính khả thi và phù hợp với các quy định mang tính nguyên tắc của Luật Dầu khí, tạo cơ sở cho việc triển khai thực hiện thống nhất, hiệu quả trong thực tiễn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận của phiên họp này.

(Nguồn: TTXVN)