Trong khuôn khổ Đối thoại Hữu nghị TPHCM năm 2026 diễn ra phiên thảo luận về vai trò của thể chế địa phương trong thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu và phát triển (gọi tắt là R&D), các đại biểu nhận định: khó khăn hiện nay không hẳn nằm ở công nghệ, mà chủ yếu ở cơ chế, chính sách.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, bà Alex Smith, Tổng Lãnh sự Vương quốc Anh tại TPHCM, nhấn mạnh sự cần thiết phải kết nối Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học để giải quyết các bài toán thực tế. Bà Alex Smith khuyến nghị TPHCM đổi mới cách đánh giá và tài trợ cho các trường đại học, chú trọng hơn đến tác động kinh tế và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thay vì chỉ quan tâm đến số lượng công bố khoa học.
Trong khi đó, ông Tobias David, nguyên Chánh Văn phòng Thị trưởng thành phố Leipzig, Đức, cho rằng chính quyền cần đầu tư các hạ tầng trung gian để kết nối trường đại học với thị trường. Các diễn giả nhận định, Việt Nam và TPHCM đang có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái R&D, trong đó có các cơ chế từ Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 260.
Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh, dù ở lĩnh vực nào, các địa phương tham dự đều đồng thuận rằng không một địa phương nào có thể tự mình đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, từ tiêu chuẩn thương mại hóa công nghệ đến tiêu chuẩn phát thải và bền vững trong hàng hải. Hành động phối hợp, liên kết và bổ trợ lẫn nhau giữa các địa phương, doanh nghiệp và hệ sinh thái là con đường tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh.
TPHCM cam kết tiếp tục làm việc với các đối tác để cụ thể hóa các đề xuất hợp tác thành những chương trình hành động có lộ trình, phân công và cơ chế theo dõi rõ ràng. Riêng đối với lĩnh vực cảng biển, thành phố mong muốn tiếp tục nghiên cứu, trao đổi để tiến tới hình thành một cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới hữu nghị; đồng thời giao các cơ quan chuyên môn tham mưu về nội dung, mô hình và lộ trình xây dựng cơ chế này.

