Tin tứcĐoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức hội nghị góp ý các dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi và Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cơ chế thu hồi, xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Theo Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM Trần Thị Diệu Thuý, khi sửa đổi một dự án luật lớn, cần xác định rõ phương thức Nhà nước xử lý một vấn đề sẽ thay đổi như thế nào; từ đó làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm, quyền của người dân và cơ chế bảo đảm thực hiện. Từ cách tiếp cận này, các đại biểu đề nghị việc sửa luật phải xuất phát từ thực tiễn, nhất là những điểm có thể phát sinh giao thoa hoặc bỏ sót trách nhiệm. Đại diện Sở Tư pháp TPHCM bà Lê Thị Hồng Nhung đánh giá việc bổ sung quy định về tố tụng điện tử và phiên tòa trực tuyến là cần thiết, tạo cơ sở để thống nhất cách hiểu và tổ chức thực hiện các quy trình tố tụng mới.
“Thống nhất với khái niệm pháp lý quan trọng nhằm đảm bảo thực thi thống nhất trong thực tế khi thực hiện quy trình tố tụng điện tử và phiên tòa trực tuyến. Về thuật ngữ bà Nhung đề xuất sửa lại cho thống nhất với Luật Giao dịch điện tử 2023. Ngoài ra, Ban soạn thảo cân nhắc bổ sung giải thích thuật ngữ về chứng cứ điện tử trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.”
Đáng chú ý, thủ tục đăng ký bào chữa, đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cũng được đề nghị thực hiện qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến nếu đáp ứng đủ điều kiện. Đây được xem là hướng phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Không chỉ dừng ở việc số hóa hồ sơ, quy trình tố tụng, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TPHCM ông Lê Hoàng Dương đề nghị nghiên cứu sử dụng các phương tiện điện tử trong hoạt động triệu tập bị can. Theo ông Dương: “Khái niệm tố tụng điện tử và phiên tòa trực tuyến đã quy định cụ thể tại Điều 4 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quy định cụ thể thế nào là tố tụng điện tử và phiên tòa trực tuyến. Về phương thức triệu tập bị can tại Điều 159 của dự thảo với quy định vẫn triệu tập bằng phương pháp giấy. Để phù hợp với thực tiễn quá trình chuyển đổi số hiện nay, ông Dương đề xuất quy định nên có thêm hình thức thực hiện tống đạt qua VNeID hoặc các phương tiện điện tử khác để đảm bảo tính nhanh gọn, hiệu quả.”
Từ những góp ý cụ thể tại hội nghị có thể thấy, yêu cầu đặt ra đối với các dự thảo luật không chỉ là sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn, mà còn phải tạo được một hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất và khả thi. Đó là cơ sở để hoạt động điều tra, truy tố, xét xử ngày càng hiệu quả; đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân trong bối cảnh công nghệ số đang ngày càng hiện diện sâu rộng trong hoạt động tư pháp.
