Tin tứcPhát biểu tại hội thảo “Thoát nước, chống ngập trong phát triển đô thị và giải pháp thu gom và xử lý nước thải đô thị trên địa bàn TPHCM", do Sở Xây dựng TPHCM phối hợp Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Hà Lan tại TPHCM tổ chức ngày 15/9, ông Lê Ngọc Linh- Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết sau khi hợp nhất, TPHCM có diện tích khoảng 6.778 km², địa hình và điều kiện tự nhiên đa dạng.
Quy mô đô thị mở rộng đặt ra yêu cầu rất lớn đối với hệ thống hạ tầng, trong đó có hạ tầng thoát nước và các công trình phòng chống ngập.
Theo ông Lê Ngọc Linh, TPHCM đang chịu tác động ngày càng rõ của thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún nền đất. Trong khi đó, một số quy hoạch được xây dựng trước đây không còn phù hợp với điều kiện phát triển hiện nay. Vì vậy, kiểm soát không gian thoát nước, nâng cao năng lực tiêu thoát nước và chủ động ứng phó với ngập úng là yêu cầu cấp thiết.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho rằng công tác chống ngập cần được tiếp cận theo hướng quản lý tổng hợp, tính đến các yếu tố như thời tiết cực đoan, triều cường, nước biển dâng, sụt lún nền đất, quy hoạch và quá trình phát triển đô thị.
Bên cạnh các công trình thoát nước truyền thống, thành phố cần kết hợp giải pháp hạ tầng xanh, hồ điều tiết, không gian trữ nước và các giải pháp hiệu quả khác. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong dự báo, cảnh báo ngập, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành hệ thống thoát nước.
“Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến triển khai 87 dự án với tổng vốn khoảng 140.000 tỷ đồng, hướng đến xử lý cơ bản 50 vị trí ngập. Theo đánh giá, hiện TPHCM cũ còn 34 vị trí ngập, Bình Dương cũ 9 vị trí và Bà Rịa, Vũng Tàu 7 vị trí cần tiếp tục tập trung nguồn lực xử lý”, ông Lê Ngọc Linh thông tin.
Về thu gom, xử lý nước thải đô thị, ông Lê Ngọc Linh cho biết theo lộ trình đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu thu gom từ 80% lượng nước thải đô thị trở lên; tỷ lệ nước thải được xử lý đạt quy chuẩn từ 40%-45%.
Tuy nhiên, đến nay tỷ lệ thu gom nước thải trên toàn thành phố mới đạt khoảng 52%, trong khi tỷ lệ nước thải được xử lý đạt quy chuẩn chỉ khoảng 19,5%. Khoảng cách so với mục tiêu đến năm 2030 còn khá lớn, đặt ra nhiều thách thức về nguồn lực và tổ chức thực hiện.
Qua thực tế triển khai, khó khăn lớn không chỉ nằm ở công suất các nhà máy xử lý mà còn ở sự đồng bộ của toàn hệ thống, từ mạng lưới thu gom, công trình đầu mối đến nhà máy xử lý nước thải.
Theo ông Lê Ngọc Linh, hệ thống xử lý hiện hữu chưa được khai thác hết công suất. Do đó, trước mắt cần ưu tiên hoàn thiện các tuyến thu gom, cống bao, điểm đấu nối và mạng lưới dẫn nước thải về nhà máy xử lý.
Đối với mạng lưới thu gom, thành phố cần lồng ghép đầu tư trong các dự án hạ tầng khác, nhất là các dự án cải tạo, nâng cấp đường giao thông, chỉnh trang đô thị và chống ngập. Cách làm này vừa tận dụng nguồn lực đầu tư, vừa hạn chế tình trạng phải đào đường nhiều lần, ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Đối với các khu đô thị mới, yêu cầu đặt ra là nhà máy xử lý và mạng lưới thu gom phải được chuẩn bị, đầu tư theo cùng một lộ trình, bảo đảm tính đồng bộ về tiến độ.
Ông Lê Ngọc Linh cũng cho rằng TPHCM cần tăng cường huy động các nguồn lực xã hội, trong đó có hình thức đối tác công - tư (PPP), để bổ sung nguồn vốn cho các dự án thu gom, xử lý nước thải đô thị.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, thành phố sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới, các nền tảng và phần mềm có tính mở, phù hợp với điều kiện thực tế, phục vụ quản lý, vận hành và phát triển hệ thống thoát nước, xử lý nước thải.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM kỳ vọng các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế tiếp tục đề xuất các mô hình, giải pháp mới, kể cả những mô hình thử nghiệm có khả năng chứng minh hiệu quả, để thành phố nghiên cứu, đánh giá và triển khai phù hợp.