Tin tứcSáng 23/8, bên dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè xanh trong, Ngày hội “Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chung tay xây dựng Thành phố Xanh - Sạch và Thân thiện môi trường” năm 2026 đã diễn ra trong không khí sôi nổi, gần gũi và giàu ý nghĩa. Không chỉ là một hoạt động hưởng ứng phong trào bảo vệ môi trường, ngày hội còn mang đến một thông điệp sâu sắc: một thành phố xanh không chỉ được tạo nên bởi những công trình hạ tầng hiện đại, mà còn bắt đầu từ ý thức và hành động của từng người dân.
Chương trình do Hội Liên hiệp Phụ nữ TPHCM phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM tổ chức, hướng đến chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đồng thời tiếp tục lan tỏa phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Thành phố Hồ Chí Minh xanh - sạch - đẹp”.
Khi dòng kênh trở thành câu chuyện của sự hồi sinh
Điểm đặc biệt của ngày hội là các hoạt động được tổ chức ngay tại bến thuyền nội đô và dọc bờ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Người dân, hội viên phụ nữ và du khách có cơ hội tham quan mảng xanh, tìm hiểu kỹ thuật thoát nước, đổi rác lấy quà, phân loại rác tại nguồn và trải nghiệm các hoạt động gắn với bảo vệ hệ sinh thái.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân – Thành ủy viên, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội LHPN Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM, Chủ tịch Hội LHPN TPHCM, việc đưa các hoạt động đến dòng kênh mang một thông điệp rất thiết thực. Dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè hôm nay chính là minh chứng sống động cho hiệu quả của đầu tư hạ tầng đô thị cùng sự chung tay bền bỉ của cộng đồng.
“Bảo vệ môi trường không phải là điều gì lớn lao, xa vời, mà bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất ngay trong đời sống thường nhật”, bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân nhấn mạnh. Từ căn bếp của mỗi gia đình, từ việc không xả rác bừa bãi, đặc biệt không xả rác xuống kênh rạch, mỗi người dân đều có thể góp một phần để giữ gìn thành quả chung.
Thông điệp ấy càng trở nên rõ nét khi hạ tầng được đặt song hành với ý thức cộng đồng. Theo bà Xuân, sự phối hợp giữa Nhà nước, tổ chức hội và người dân chính là nền tảng để cảnh quan thành phố, những dòng kênh nội đô được duy trì trong xanh và bền vững.
Xúc động trước sự đổi thay của Nhiêu Lộc
Trực tiếp trải nghiệm trên thuyền dọc tuyến kênh Nhiêu Lộc, bà Lê Thị Thương, Chi hội phụ nữ khu phố 6, phường Xuân Hòa, không giấu được sự xúc động và phấn khởi trước diện mạo hôm nay của dòng kênh.
Với bà, việc cải tạo, chỉnh trang bờ kênh không chỉ mang lại một không gian sống trong lành hơn mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh TPHCM đến người dân cả nước và bạn bè quốc tế.
Điều bà Thương trăn trở là làm sao những thành quả ấy được giữ gìn lâu dài. Bà cho rằng trách nhiệm không chỉ thuộc về chính quyền mà cần bắt đầu từ mỗi người dân. Bà sẽ tiếp tục vận động hội viên phụ nữ trong khu phố không xả rác xuống kênh, giữ gìn cảnh quan và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Về lâu dài, cộng đồng cần phối hợp với chính quyền để kiểm soát, xử lý nước thải, từng bước ngăn chặn tình trạng xả nước thải trực tiếp ra kênh.
Đằng sau dòng kênh xanh là những công trình hạ tầng bền vững
Nếu Nhiêu Lộc – Thị Nghè là hình ảnh dễ nhận thấy nhất của sự thay đổi, thì phía sau đó là cả một quá trình đầu tư hạ tầng và xử lý nước thải quy mô lớn.
Ông Võ Đình Dũng, Phó Trưởng Ban Quản lý dự án 5 thuộc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM, cho biết trọng tâm của dự án là thu gom, xử lý nước thải và triển khai các giai đoạn theo kế hoạch. Theo định hướng, nước thải từ các hộ dân sẽ được thu gom, đấu nối vào hệ thống tập trung và đưa về nhà máy xử lý trước khi xả ra môi trường.
Đáng chú ý, nhà máy xử lý nước thải được định hướng theo mô hình bền vững, tận dụng năng lượng mặt trời nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hướng tới một hệ thống xử lý xanh, sạch, thân thiện với môi trường.
Ở giai đoạn hai, hệ thống cống thu gom nước thải từ các kênh và các lưu vực thuộc quận 2 cũ cơ bản đã hoàn thành. Toàn dự án hiện đạt khoảng 85% khối lượng thực hiện, riêng nhà máy xử lý nước thải đạt khoảng 79% và dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2027.
Những con số ấy cho thấy, để có một dòng kênh xanh hôm nay, không chỉ cần sự thay đổi trên bề mặt cảnh quan mà còn cần một hệ thống hạ tầng âm thầm vận hành phía sau.
Từ bất ngờ đến niềm tự hào
Từng có thời gian đi xuất khẩu lao động ở châu Âu, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Chi hội phụ nữ phường Sài Gòn, cho biết bà đặc biệt bất ngờ trước sự thay đổi của TPHCM trong những năm gần đây.
Khoảng 10 năm trước, nhiều tuyến kênh của thành phố từng ô nhiễm nghiêm trọng. Nay, những khu vực ấy đã được cải tạo, chỉnh trang khang trang, sạch đẹp, trở thành những công trình đô thị tạo dấu ấn. Với bà Hà, đó không chỉ là sự thay đổi của một dòng kênh mà còn là hình ảnh về một TPHCM đang chuyển mình mạnh mẽ.
Cùng với môi trường, những công trình hạ tầng quy mô lớn như không gian đi bộ, các khu đô thị xanh và hệ thống metro đang tạo thêm những tiện ích mới cho người dân, đồng thời mở ra cơ hội để du khách đến tham quan, trải nghiệm thành phố.
Khi du khách trở thành một phần của câu chuyện xanh
Không chỉ người dân thành phố, ngày hội còn hướng đến du khách thông qua những trải nghiệm trực tiếp trên dòng kênh.
Theo bạn Trần Quang Duy, hướng dẫn viên du lịch, các tour tham quan đường thủy giúp du khách hiểu hơn về quá trình cải tạo môi trường của TPHCM. Việc trực tiếp tham gia các hoạt động như thả cá về môi trường giúp những câu chuyện về bảo vệ hệ sinh thái trở nên gần gũi và sinh động hơn.
Đây cũng là cách để một dòng kênh không chỉ được nhìn bằng mắt mà còn được cảm nhận bằng trải nghiệm. Từ đó, thông điệp bảo vệ môi trường có thể theo chân du khách trở về với gia đình, cộng đồng và những nơi họ sinh sống.
Mỗi người một hành động xanh
Điều đọng lại sau ngày hội không chỉ là hình ảnh một dòng kênh xanh hay những công trình hạ tầng hiện đại, mà còn là câu hỏi về trách nhiệm của mỗi người đối với thành phố mình đang sống.
Hội LHPN TPHCM xác định phụ nữ là một trong những lực lượng quan trọng để hình thành và lan tỏa lối sống xanh từ mỗi gia đình ra cộng đồng. Từ việc phân loại rác, hạn chế nhựa dùng một lần, tận dụng rác hữu cơ, chăm sóc cây xanh đến việc không xả rác xuống kênh rạch, những hành động nhỏ có thể trở thành nền móng cho một thành phố bền vững.
Trong khuôn khổ ngày hội, chương trình trải nghiệm “Bên dòng kênh xanh” còn mang đến nhiều hoạt động thiết thực như tham quan mảng xanh, tư vấn thoát nước, vệ sinh môi trường, đổi rác lấy quà, hướng dẫn phân loại rác tại nguồn và xử lý rác hữu cơ. Đây cũng là dịp tôn vinh những sáng kiến tiêu biểu từ cuộc thi “Tự hào Sài Gòn xanh”.
Cuộc thi đã nhận được 96 tác phẩm hợp lệ, với sự tham gia đa dạng của học sinh, sinh viên, giáo viên, trường học và hội viên phụ nữ các cấp. Các tác phẩm tập trung vào những sáng kiến kinh tế tuần hoàn, chỉnh trang hạ tầng, xóa điểm đen rác thải và huy động nguồn lực xã hội cho môi trường.
Đặc biệt là tác phẩm “Tân Mỹ muôn sắc hoa” gắn với Trạm phân loại rác tại nguồn MRF của tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân giành giải Nhất với 87,6 điểm, đồng thời huy động được 500 triệu đồng nguồn vốn xã hội hóa.
Từ dòng kênh từng là nỗi trăn trở của đô thị đến một không gian xanh để người dân và du khách trải nghiệm, Nhiêu Lộc – Thị Nghè đang kể một câu chuyện đẹp về sức mạnh của sự thay đổi. Nhưng câu chuyện ấy sẽ chỉ thật sự trọn vẹn khi mỗi người cùng gìn giữ những gì đã được tạo dựng.
Bởi một thành phố xanh không chỉ được đo bằng số lượng công trình được xây dựng, mà còn bằng cách người dân ứng xử với từng dòng kênh, từng con đường, từng mảng xanh quanh mình.
Và có lẽ, ý nghĩa lớn nhất của ngày hội chính là lời nhắc giản dị nhưng đầy sức lay động: mỗi người một hành động xanh, mỗi gia đình một thói quen xanh, để từ những điều nhỏ bé hôm nay, TPHCM có thể xanh hơn, sạch hơn và đáng sống hơn mỗi ngày.