Tin tứcKhông phải ai cũng có dịp về quê đón lễ Sene Đôn Ta. Với nhiều người Khmer đang sinh sống, học tập và làm việc tại TPHCM, những ngôi chùa Phật giáo Nam tông trở thành nơi để dâng cơm, tưởng nhớ ông bà, gặp gỡ đồng hương và gìn giữ phong tục truyền thống.
Mỗi mùa Sene Đôn Ta, ở những phum sóc của đồng bào Khmer Nam Bộ, các gia đình lại chuẩn bị mâm cơm cúng ông bà, cùng nhau đến chùa cầu nguyện. Nhưng giữa nhịp sống TPHCM, có người đã lập nghiệp hàng chục năm, cũng có người từ quê lên làm việc, không thể thu xếp trở về. Với họ, chùa Chantarangsay, còn gọi là chùa Candaransi, ở phường Xuân Hòa, là một địa điểm quen thuộc mỗi dịp lễ.
Năm nay, Sene Đôn Ta diễn ra từ ngày 10 đến 12/10. Đây là lễ truyền thống quan trọng của đồng bào Khmer, thể hiện lòng hiếu kính với ông bà, cha mẹ và những thế hệ đi trước.
Hơn 20 năm sống tại TPHCM, anh Kim Sa Ray, 48 tuổi, hiện ở xã Tân Vĩnh Lộc, vẫn đều đặn đến chùa Chantarangsay mỗi mùa Sene Đôn Ta. Trước đây, anh làm ruộng ở quê. Cuộc sống khó khăn, anh lên thành phố tìm việc, rồi lập gia đình, làm nghề kinh doanh phế liệu. Thành phố đã trở thành quê hương thứ hai, nhưng những phong tục từ thuở nhỏ vẫn được anh gìn giữ.
Không chỉ dâng cơm, cầu nguyện cho ông bà, tổ tiên, anh còn muốn con cái hiểu vì sao gia đình lại đến chùa vào dịp này. Với anh, điều quan trọng là thế hệ sau tiếp tục nhớ đến cội nguồn.
Anh Kim Sa Ray chia sẻ: “Mình dẫn mấy đứa con đến đây để tụi nó biết phong tục người Khmer. Mai mốt nếu ba mẹ già đi rồi, tụi con có gia đình thì phải nhớ phong tục Sene Đôn Ta này. Nếu ba mẹ không đi được thì con cứ dẫn chồng con hoặc con cái của con đến chùa, giống như hồi đó ba mẹ dẫn con đi. Đừng cho con quên phong tục dân tộc Khmer mình”.
Còn chị Thạch Thị Duy, quê Vĩnh Long, đã lên TPHCM làm việc khoảng 15 năm. Chị làm bảo mẫu, chồng làm bảo vệ. Những năm trước, vợ chồng chị thường về quê dự lễ cùng gia đình. Nhưng hai năm gần đây, công việc không cho phép nghỉ nhiều ngày, nên anh chị ở lại thành phố.
Chị kể, ở quê, Sene Đôn Ta là dịp cả nhà cùng nấu cơm, gói bánh tét, trò chuyện rồi đến chùa dâng lễ. Năm nay, vợ chồng chị tranh thủ xin nghỉ vài tiếng, chuẩn bị cơm và lễ vật đến chùa Chantarangsay, sau đó lại trở về với công việc. Giữa những người đồng hương, chị tìm được phần nào không khí sum họp quen thuộc.
“Do tính chất công việc, mình không được nghỉ nhiều nên tranh thủ xin vài tiếng, đi chùa xong lại về làm tiếp. Ở trên đây cũng có chùa để những anh chị em bận bịu công việc, không có thời gian về quê thì tập trung đến đây. Mình vô chùa gặp được nhiều người cùng đồng bào của mình, được cùng nhau làm phước. Mình cảm thấy giống như mình cũng được về quê”, chị Duy nói.
Nằm bên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, chùa Chantarangsay mang đậm kiến trúc Khmer và là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhiều thế hệ người Khmer tại TPHCM. Trong mùa Sene Đôn Ta, người dân đến lễ Phật, dâng cơm, cúng dường chư tăng, nghe thuyết pháp và hồi hướng phước báu cho người thân đã khuất.
Theo chương trình do nhà chùa công bố, lễ năm nay diễn ra từ ngày 10 đến 12/10 với các hoạt động lễ bái Tam bảo, tụng kinh cầu an, thuyết pháp và văn nghệ. Điểm nhấn là lễ cúng dường Bát hội đến 100 vị đại đức tăng.
Với những người không thể về quê, đây không chỉ là dịp thực hiện nghi lễ mà còn là cơ hội gặp gỡ đồng hương, nói tiếng mẹ đẻ và chia sẻ những câu chuyện đời thường. Đại đức Danh Hữu Lợi, cho biết ngôi chùa là điểm kết nối cộng đồng qua những ngày lễ lớn.
“Chùa Chantarangsay là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, đồng thời là mái nhà chung của đồng bào Khmer xa quê tại TPHCM. Mỗi dịp lễ Sene Đôn Ta, chùa trở thành điểm hội tụ để mọi người tưởng nhớ tổ tiên, thực hiện các nghi lễ truyền thống và gặp gỡ đồng hương. Qua các hoạt động như lễ Phật, cúng dường, nghe thuyết pháp và giao lưu cộng đồng, chùa còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa Khmer, giáo dục truyền thống hiếu đạo và tăng cường tình đoàn kết”, Đại đức Danh Hữu Lợi chia sẻ.
Không chỉ tổ chức lễ Sene Đôn Ta, chùa Chantarangsay còn duy trì các lễ Chôl Chnăm Thmây, Ok Om Bok. Cùng với chùa Pothiwong (phường Bảy Hiền), chùa Tông Kim Quang (xã Phú Giáo) và chùa Nam Sơn (phường Vũng Tàu), đây là những nơi kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa Khmer tại TPHCM.
Đặc biệt, những ngôi chùa này còn là không gian để thế hệ trẻ Khmer tìm về, trực tiếp trải nghiệm các nghi lễ, tìm hiểu phong tục và tiếp nối những giá trị văn hóa được ông bà, cha mẹ trao truyền. Kim Ngọc Tiền, sinh viên người Khmer quê Trà Vinh đang học tập tại TPHCM chia sẻ: “Em là người Khmer, chúng em không bao giờ muốn làm mất đi vẻ đẹp bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Chúng em còn muốn giới thiệu với bạn bè quốc tế về dân tộc Khmer, về những lễ hội truyền thống hằng năm. Sau khi lên đây học tập, em học chung với rất nhiều bạn thuộc các dân tộc khác. Em vẫn giới thiệu rằng dân tộc của em có những lễ hội đặc biệt, để các bạn hiểu sâu hơn về bản sắc cũng như văn hóa dân tộc của em”.
Giữa nhịp sống TPHCM, lễ Sene Đôn Ta không chỉ là dịp để đồng bào Khmer tưởng nhớ ông bà, tổ tiên mà còn là cơ hội gặp gỡ, gắn kết cộng đồng. Những ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer trở thành điểm tựa tinh thần cho người xa quê, đồng thời là nơi trao truyền phong tục, văn hóa cho thế hệ trẻ. Qua đó, những giá trị truyền thống của đồng bào Khmer tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa của TPHCM.
