Tin tứcĐây là cơ sở khoa học quan trọng phục vụ hoạch định chính sách, xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và lựa chọn giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu Mai Kim Liên, biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, tài nguyên, môi trường và đời sống người dân. Vì vậy, việc chủ động nhận diện những thay đổi của khí hậu trong tương lai, đánh giá nguy cơ, rủi ro và chuẩn bị các giải pháp ứng phó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển đất nước.
Do vậy việc phổ biến kịch bản biến đổi khí hậu năm 2025 cho các tỉnh thành cập nhật, đóng vai trò cấp thiết để các tỉnh, thành chủ động các biện pháp ứng biến với biến đổi khí hậu
Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu Mai Kim Liên cho biết: Kịch bản biến đổi khí hậu phiên bản năm 2025 tiếp tục kế thừa kết quả của các phiên bản trước, đồng thời cập nhật những nghiên cứu khoa học mới nhất của Ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu; sử dụng thế hệ mô hình khí hậu mới và các kịch bản chia sẻ kinh tế - xã hội; cải tiến phương pháp, dữ liệu và độ phân giải.
Kịch bản cũng bổ sung, chi tiết hóa thông tin về các yếu tố khí hậu, hiện tượng cực đoan, nước biển dâng và nguy cơ ngập.
Và phiên bản này lần đầu cung cấp kịch bản theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu, xây dựng kịch bản chuyên sâu cho khu vực đô thị và bước đầu đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với một số lĩnh vực nhạy cảm.
Những nội dung này góp phần nâng cao năng lực đánh giá rủi ro, hỗ trợ các ngành, lĩnh vực và địa phương xây dựng, lựa chọn giải pháp thích ứng phù hợp.
Dự báo của các cơ quan khí tượng quốc tế cho thấy hiện tượng El Nino có khả năng mạnh dần trong thời gian tới. Điều này có thể khiến nền nhiệt tăng, mùa mưa tại một số khu vực kết thúc sớm hơn và mùa khô kéo dài hơn.
Nhiệt độ tăng cũng làm gia tăng bốc hơi, kéo theo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
Để chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, hiện tượng El nino trong thời gian tới, PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển khuyến cáo, trước nguy cơ El Nino kéo dài đến quý 1-2027, các địa phương cần chủ động triển khai giải pháp ứng phó từ sớm, nhất là tích trữ nước, sử dụng nước tiết kiệm và điều chỉnh mùa vụ sản xuất.
"Nguy cơ thiếu hụt lượng mưa đang hiện hữu, đòi hỏi các địa phương phải xây dựng kế hoạch tích trữ nước ngay từ thời điểm này, không chờ đến khi xảy ra thiếu nước mới triển khai giải pháp. Cùng với đó, cần tăng cường sử dụng nước tiết kiệm trong suốt mùa khô năm sau", PGS.TS Phạm Thị Thanh Ngà nói.
Trong sản xuất nông nghiệp, các địa phương cần chủ động điều chỉnh thời vụ, lựa chọn cây trồng và giống lúa ngắn ngày, có năng suất cao, khả năng chịu hạn tốt, nhằm giảm nhu cầu sử dụng nước. Đối với những vùng có nguy cơ bị xâm nhập mặn sâu, cần có phương án bảo vệ nguồn nước và đất canh tác, hạn chế thiệt hại cho các vụ sản xuất tiếp theo.
PGS.TS Nguyễn Văn Hồng- Phó Phân viện trưởng Phân viện Khoa học Khí tượng, Thủy văn, Môi trường và Biển cho rằng, việc công bố kịch bản biến đổi khí hậu năm 2025 có ý nghĩa quan trọng đối với TPHCM, giúp thành phố có thêm cơ sở khoa học để đánh giá những thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa, nguy cơ ngập và mực nước biển dâng.
Trên cơ sở đó, thành phố có thể tính toán các rủi ro khí hậu gắn với phát triển kinh tế - xã hội, tích hợp vào kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu.
PGS.TS Nguyễn Văn Hồng cho biết, theo dự báo, trong tháng 10-2026, TPHCM có thể còn xuất hiện 1-2 đợt mưa lớn, đi kèm các đợt triều cường. Sang tháng 11, thời tiết bước vào giai đoạn chuyển mùa, lượng mưa có xu hướng giảm.
Mưa lớn kết hợp triều cường đang làm gia tăng nguy cơ ngập tại TPHCM, nhất là các khu vực trũng thấp, ven sông như quận 7, quận 2 trước đây.
Trong thời gian tới, dưới tác động của hiện tượng El Nino, mùa mưa tại thành phố có khả năng kết thúc sớm, mùa khô kéo dài, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước và nắng nóng đô thị.
"Dựa vào những thay đổi về lượng mưa, nguy cơ ngập và mực nước biển dâng, chúng ta sẽ có những phương án đánh giá, tính toán rủi ro khí hậu gắn với các yếu tố kinh tế - xã hội. Những rủi ro do thiên tai và biến đổi khí hậu sẽ được lồng ghép vào kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu, tập trung vào các vấn đề như nắng nóng, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, sức khỏe người dân, dịch bệnh và tình trạng ngập úng đang được thành phố đặc biệt quan tâm", PGS.TS Nguyễn Văn Hồng nói.
Theo ông Nguyễn Hồng Nguyên- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, việc xây dựng kịch bản theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu 1,5°C, 2°C, 3°C và 4°C giúp địa phương xác định các ngưỡng kích hoạt hành động thích ứng, thay vì chỉ căn cứ vào các mốc thời gian. Đặc biệt, lần đầu tiên, kịch bản biến đổi khí hậu đô thị dành riêng cho TPHCM được xây dựng, có tính đến quá trình đô thị hóa và hiệu ứng đảo nhiệt.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, TPHCM có 168 xã, phường, đặc khu; vừa là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, vừa có vùng ven biển và mạng lưới sông, kênh, rạch dày đặc. Tình trạng triều cường, mưa lớn, xâm nhập mặn và nắng nóng đô thị đang đồng thời tạo áp lực lên đời sống người dân và hoạt động phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Nguyễn Hồng Nguyên cho rằng, kịch bản biến đổi khí hậu năm 2025 là cơ sở khoa học quan trọng để thành phố chủ động ứng phó với nắng nóng, mưa lớn, triều cường, nước biển dâng và các rủi ro thiên tai.
"Triển khai kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026-2030, TPHCM sẽ sử dụng kịch bản năm 2025 làm căn cứ khoa học cho công tác quy hoạch, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư thích ứng. Thành phố cũng sẽ cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng; đánh giá tác động, tính dễ bị tổn thương và rủi ro; đồng thời cập nhật kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của Thành phố đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2075 trên cơ sở kịch bản mới", ông Nguyễn Hồng Nguyên nói.
Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, nắng nóng, mưa lớn, ngập úng và nguy cơ thiếu nước ngày càng khó lường, việc chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động dự báo, phòng ngừa từ sớm sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ đời sống người dân và bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững.
