Sáng 3/7, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với Dự thảo Quyết định của UBND Thành phố quy định chuẩn nghèo đa chiều TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2027-2030.
Chuẩn nghèo đa chiều của Thành phố được xác định đồng thời theo hai tiêu chí gồm thu nhập và mức độ thiếu hụt trong tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, với 6 chiều và 12 chỉ số đo lường, đồng thời chia địa bàn thành 2 nhóm để áp dụng mức chuẩn thu nhập phù hợp, hướng đến xóa nghèo vào năm 2030.
Đối với 66 phường, xã, đặc khu thuộc Nhóm 1, hộ nghèo là hộ có thu nhập bình quân đầu người từ 3,5 triệu đồng/người/tháng trở xuống và thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản trở lên; hộ cận nghèo có cùng mức thu nhập nhưng thiếu hụt dưới 3 chỉ số; Đối với 102 phường, xã thuộc Nhóm 2, mức thu nhập để xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo là 4,3 triệu đồng/người/tháng trở xuống, kết hợp cùng tiêu chí thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản tương tự. Mức chuẩn thu nhập này cao hơn khoảng 40% đối với Nhóm 1 và 60% đối với Nhóm 2 so với chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030.
Ông Nguyễn Văn Đa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại Hội nghị: “Việc Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 áp dụng thống nhất trên địa bàn là một đòi hỏi mang tính tất yếu, khách quan và cấp thiết. Dự thảo Quyết định lần này được cơ quan chủ trì soạn thảo là Sở Nông nghiệp và Môi trường chuẩn bị, có sự khảo sát thực tiễn. Dự thảo kế thừa cách thức tiếp cận nghèo đa chiều kết hợp giữa tiêu chí thu nhập và mức độ thiếu hụt của các dịch vụ xã hội cơ bản. Dự thảo quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 là một chính sách an sinh xã hội đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến hàng chục ngàn hộ gia đình người dân đang gặp khó khăn trên địa bàn thành phố”.
Hội nghị đã thu nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề xác định nhóm dễ bị tổn thương, chưa đủ tiêu chí về thu nhập, nhưng lại thiếu hụt về tiêu chí tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản; đề nghị không loại bỏ chỉ số Bảo hiểm xã hội, bởi đây là tấm lưới an sinh cốt lõi chống lại nguy cơ tái nghèo khi người lao động phi chính thức bước vào tuổi già. Các đại biểu cũng đề nghị Thành phố quan tâm có chính sách phù hợp phát triển nhân sự làm công tác giảm nghèo tại cơ sở; xây dựng lộ trình xóa bỏ tiêu chí đánh giá hộ nghèo, hộ cận nghèo tại Thành phố theo hai nhóm địa phương khác nhau; đề nghị thiết lập vùng “đệm an sinh” kéo dài thời gian hỗ trợ cho các hộ mới thoát nghèo.
Theo bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP. Hồ Chí Minh, ngoài việc điều chỉnh tiêu chí thu nhập phù hợp với thực tế chi phí sinh hoạt tại Thành phố, dự thảo cũng cần mở rộng phạm vi bao phủ đối với các nhóm yếu thế, nhất là lao động nhập cư, người tạm trú; đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong công tác rà soát để bảo đảm không bỏ sót đối tượng. Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc góp ý: “Làm sao để dự thảo của chúng ta bao phủ được nhóm lao động nhập cư, tạm trú. Quy định rõ cơ chế rà soát không bỏ sót nhóm hộ khẩu thường trú ngoại tỉnh nhưng cư trú ổn định trên sáu tháng, tránh bỏ sót nhóm công nhân lao động nhập cư. Ứng dụng dữ liệu số trong rà soát, khai thác, bố trí dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia, thuế, điện, nước theo Đề án 06 để giảm phiền hà dân và nâng cao tính chính xác”.
Ông Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, Thành viên Hội đồng tư vấn cho rằng, mặt bằng giá cả và chi phí sinh hoạt tại Thành phố luôn cao hơn bình quân cả nước từ 25% - 35% nên dự án cần nâng mức tiêu chí thu nhập: “Mặt bằng giá cả và sinh hoạt tại khu vực phía Nam luôn cao hơn bình quân từ 25-35%. Do đó, việc đề xuất mức sàn thu nhập là 4.000.000 đồng/người/tháng của nhóm 1 gấp 1,3 lần so với chuẩn nghèo quốc gia và 4.800.000 đồng/người/tháng đối với nhóm 2 không chỉ là vấn đề kỹ thuật thống kê mà mang vấn đề ý nghĩa chính sách rất lớn”.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu đề nghị bổ sung làm rõ các nguyên tắc xác định các chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trong chuẩn nghèo đa chiều TP. Hồ Chí Minh đối với cơ chế xác định chiều thiếu hụt việc làm; chỉ số thiếu hụt “dinh dưỡng” trong chiều thiếu hụt về y tế...
Nhiều ý kiến tại hội nghị cho rằng, việc xây dựng chuẩn nghèo đa chiều của TP. Hồ Chí Minh không chỉ nhằm xác định đúng đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn phải phản ánh đúng điều kiện phát triển của một đô thị đặc biệt, bảo đảm người dân, nhất là các nhóm yếu thế, có thêm điểm tựa để vươn lên thoát nghèo bền vững.
Bà Trương Thị Bích Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố phát biểu: “Việc xây dựng bộ tiêu chí chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 của TP. Hồ Chí Minh cao hơn chuẩn nghèo của quốc gia, thành phố đang thiết lập một cơ chế, một thước đo và cũng là trách nhiệm trong bối cảnh là một đô thị đặc biệt bảo đảm để cho thành phố trong quá trình phát triển không để ai bị bỏ lại phía sau, để người dân có điểm tựa thiết thực vượt qua khó khăn, giảm nghèo và giảm nghèo một cách rất bền vững trong giảm nghèo bền vững đặc biệt quan tâm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội”.
Tính đến hết năm 2025, Thành phố còn 16.448 hộ nghèo, hộ cận nghèo, chiếm 0,44%/tổng số hộ dân Thành phố, trong đó 3.610 hộ nghèo, chiếm 0,1% (có 1.121 hộ nghèo chuẩn quốc gia và 2.489 hộ nghèo chuẩn khu vực) và 12.838 hộ cận nghèo, chiếm 0,34% (có 40 hộ cận nghèo chuẩn quốc gia và 12.798 hộ cận nghèo chuẩn khu vực).

