Đề xuất cấp sổ điện tử trên không gian số

Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường cho biết, sau khi thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, việc cấp sổ hồng lần đầu trên cả nước có xu hướng giảm mạnh.

Tại TP. Hồ Chí Minh, trong 5 tháng đầu năm 2026, 168 phường, xã chỉ cấp mới 15 sổ hồng lần đầu. Theo Viện, nguyên nhân là chính quyền cấp xã còn mới trong việc cập nhật dữ liệu, thông tin đất đai; một số nơi còn tâm lý ngại sai trong quá trình xử lý, quản lý.

Để đẩy nhanh tiến độ, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) và UBND TP. Hồ Chí Minh xem xét cấp sổ hồng điện tử lần đầu trên không gian số, thông qua phần mềm chuyên biệt trên Cổng dịch vụ công Quốc gia.

Theo Viện, cách làm này có thể giảm tiếp xúc trực tiếp giữa người dân và cán bộ quản lý đất đai, góp phần hạn chế tình trạng nhũng nhiễu; đồng thời giảm chi phí, thời gian đi lại cho người dân và giảm áp lực, số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo hành chính.

TP. Hồ Chí Minh đã cấp 139 sổ hồng đất lần đầu trong 7 tháng

Lãnh đạo Sở NN-MT TP. Hồ Chí Minh cho biết, từ đầu năm đến ngày 31/7, Văn phòng Đăng ký đất đai TP đã giải quyết 43.946 hồ sơ cấp sổ hồng đối với các dự án nhà ở. Trong đó, 30.548 căn nhà đã được cấp sổ; 13.398 hồ sơ đã phát hành phiếu chuyển thông tin địa chính đến cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính, hiện chờ người mua nhà đóng lệ phí trước bạ.

Đối với cấp sổ hồng đất lần đầu, lũy kế 7 tháng đầu năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đã cấp 139 sổ, bằng 23,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Hiện tỷ lệ cấp sổ hồng trên toàn địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã đạt trên 98%. Do đó, số trường hợp chưa được cấp còn lại không lớn và chủ yếu là những hồ sơ có nguồn gốc, quá trình sử dụng đất phức tạp; thiếu hoặc chưa đầy đủ giấy tờ về quyền sử dụng đất; có biến động về ranh giới, diện tích, hiện trạng sử dụng; vướng quy hoạch, tranh chấp; chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính hoặc cần tiếp tục xác minh, hoàn thiện cơ sở pháp lý để xác định đủ điều kiện cấp sổ.

Vì vậy, theo lãnh đạo Sở NN-MT TP. Hồ Chí Minh, số lượng cấp sổ hồng lần đầu trong từng kỳ có xu hướng giảm so với các năm trước là phù hợp với thực tế tỷ lệ cấp sổ của TP đã ở mức cao.

Cấp sổ điện tử vẫn cần hoàn thiện dữ liệu đất đai

Lãnh đạo Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Hồ Chí Minh cho rằng đề xuất cấp sổ hồng điện tử có thể thực hiện nhưng cần sửa đổi các luật liên quan, đặc biệt là Luật Công chứng để bảo đảm đồng bộ.

Hiện nay, khi thực hiện các quyền của mình, người dân vẫn phải đi công chứng trên sổ hồng giấy. Nếu cấp sổ hồng điện tử, có thể phát hành kèm giấy xác nhận người dân đã có sổ hồng trên hệ thống. Khi sổ bị mất hoặc thất lạc, người dân có thể dùng giấy xác nhận này để làm lại sổ mới.

Tuy nhiên, việc cấp sổ hồng điện tử chỉ nên khuyến khích, không nên bắt buộc, bởi người dân vẫn ưa chuộng sổ hồng bản giấy và cảm thấy an tâm hơn khi cầm trên tay.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng dữ liệu đất đai hiện chưa hoàn chỉnh nên việc cấp sổ hồng trên không gian số vẫn gặp khó khăn. Nhiều hồ sơ phải xác minh, thực hiện nhiều bước trung gian, nhất là việc xác minh nguồn gốc đất.

Đáng chú ý là những khu đất nông nghiệp đã có sổ hồng nhưng sau đó chủ đất tự phân lô, bán nền bằng giấy tờ tay qua nhiều đời. Bên cạnh đó, thửa đất muốn được cấp sổ còn phải ráp ranh trên nhiều nền tài liệu bản đồ. Một số khu vực đã có bản đồ địa chính số nhưng dữ liệu quá cũ, không còn phù hợp với thực tế.

Hiện TP. Hồ Chí Minh đang yêu cầu các phường, xã lập dự toán để triển khai đo đạc lại bản đồ địa chính.