Mỗi quân hàm, lá thư, tấm ảnh hay vật dụng của người lính đều mang theo một câu chuyện về chiến đấu, hy sinh và khát vọng hòa bình. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, không gian trưng bày “Lửa thiêng Đồng Khởi” trở thành nơi nhắc nhớ công lao của những người đã ngã xuống, đồng thời nuôi dưỡng lòng yêu nước và sự biết ơn trong thế hệ trẻ.
Trong căn nhà có nếp sống giản dị, Đại đức Thích Thanh Toàn dành một phần không gian trang trọng để lưu giữ và trưng bày những kỷ vật cách mạng được ông dày công sưu tầm qua nhiều năm.
Quân phục, quân hàm, huân chương, thư từ, hình ảnh và nhiều vật dụng của người lính được sắp xếp theo từng nhóm. Không phải hiện vật nào cũng có giá trị lớn về vật chất, nhưng phía sau mỗi món đồ là dấu tích về một con người, một trận chiến và một giai đoạn lịch sử không thể lãng quên.
Cơ duyên đưa Đại đức Thích Thanh Toàn đến với việc sưu tầm bắt đầu từ một quân hàm được một cán bộ quân đội trao tặng trong lần ông đến thăm tại nhà riêng.
Món quà nhỏ được ông trân trọng đặt trong tủ kính. Khi những người đến thăm hỏi về nguồn gốc hiện vật, ông kể lại câu chuyện của người đã trao tặng và nhận ra rằng một kỷ vật chỉ thật sự sống khi câu chuyện phía sau được tiếp tục truyền đi.
Niềm đam mê này còn được nuôi dưỡng từ truyền thống cách mạng của gia đình. Cha ông từng tham gia chiến trường Campuchia; ông ngoại tham gia hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; nhiều người thân từng công tác trong lực lượng vũ trang.
“Trước khi xuất gia, tôi đã có niềm đam mê với lịch sử và một tình yêu nước sâu sắc. Việc sưu tầm là cách để tôi gìn giữ những kỷ vật do cha ông, các bậc tiền nhân và thế hệ đi trước trao lại. Các chú, các bác, các anh đã tin tưởng, cho tôi cơ hội thay họ gìn giữ và tiếp tục truyền lửa để thế hệ mai sau biết đến những giá trị lịch sử. Những kỷ vật cách mạng không đơn thuần là đồ vật, mà còn là một phần non sông, đất nước, lịch sử và hồn thiêng sông núi của dân tộc.” Đại đức Thích Thanh Toàn chia sẻ.
Đặt tên không gian là “Lửa thiêng Đồng Khởi”. “Lửa thiêng” tượng trưng cho ngọn lửa yêu nước và lòng tri ân luôn cháy trong mỗi người. “Đồng Khởi” gắn với Bến Tre, vùng đất nơi ông xuất gia, tu học và có tình cảm sâu sắc.
Để xây dựng không gian trưng bày, ông dành nhiều thời gian tìm kiếm, tiếp nhận, nghiên cứu nguồn gốc và sắp xếp hiện vật. Có những món đồ được chính người lính trao tặng; có hiện vật mang bút tích của chủ nhân; cũng có những kỷ vật được thân nhân gia đình gửi gắm với mong muốn câu chuyện của người đã khuất tiếp tục được nhắc nhớ.
Không gian sống vì thế được thu hẹp để dành chỗ cho lịch sử. Các hiện vật được đặt trong tủ kính, kèm hình ảnh và thông tin để người xem dễ tiếp cận. Sự chỉn chu cho thấy đây không chỉ là niềm đam mê cá nhân mà còn là tâm nguyện tạo ra một nơi học tập, tưởng niệm và giáo dục truyền thống.
Tham quan không gian trưng bày, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, một thương binh nặng trong kháng chiến chống Mỹ, xúc động khi nhìn lại những dấu tích của người lính.
Từng trải qua thời khắc cận kề cái chết trên chiến trường, ông luôn tâm niệm rằng sự sống của mình có được nhờ sự hy sinh của đồng đội. Sau khi nghỉ hưu, ông dành nhiều công sức tìm kiếm phần mộ liệt sĩ tại các chiến trường miền Đông Nam Bộ và Campuchia.
“Tôi rất cảm động khi được gặp nhiều bạn trẻ tâm huyết với việc sưu tầm kỷ vật kháng chiến. Đại đức Thích Thanh Toàn cùng các bạn trẻ đang góp phần gìn giữ hồn thiêng sông núi Việt Nam, thể hiện niềm tự hào là người Việt Nam. Việc sưu tầm những kỷ vật này chính là gieo những hạt mầm tốt đẹp để các thế hệ sau noi theo. Chúng ta không bao giờ được quên sự hy sinh vô bờ bến của nhân dân, nhất là trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Phải trải qua những hy sinh rất lớn, đất nước mới có được hòa bình như ngày hôm nay.” Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh chia sẻ.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Doanh, việc một nhà tu hành cùng nhiều người trẻ dành tâm huyết sưu tầm kỷ vật là cách thiết thực để nhắc thế hệ hôm nay không quên cái giá của hòa bình.
Không gian “Lửa thiêng Đồng Khởi” cũng thu hút nhiều nhà sưu tầm trẻ. Với họ, được tận mắt nhìn thấy quân hàm, lá thư, tấm ảnh hoặc những món đồ từng theo người lính ra chiến trường là cách tiếp cận lịch sử trực quan và giàu cảm xúc.
Anh Đỗ Đình Phong, một nhà sưu tầm trẻ của nhóm Sao Đỏ thuộc câu lạc bộ Viet Stamp, cho biết giá trị lớn nhất không nằm ở việc sở hữu hiện vật mà ở quá trình tìm hiểu về người từng sử dụng món đồ, hoàn cảnh chiến đấu và bối cảnh của thời đại. Anh Phong bày tỏ.
“Khi được tận tay chạm vào những hiện vật tại đây, em có cảm giác như mình đang chạm vào dòng chảy lịch sử của dân tộc. Em cảm thấy rất tự hào và mong những giá trị mà không gian trưng bày này mang lại sẽ được lan tỏa đến nhiều bạn trẻ hơn trong tương lai.”
Tham qua khu trưng bày Anh Nguyễn Mạnh Đình, Bí thư Chi đoàn - Trường Đại học Công nghệ Thông tin, đánh giá điểm nổi bật của bộ sưu tập là tính hệ thống và sự đầu tư công phu. Nhiều kỷ vật có bút tích, thông tin về chủ nhân hoặc câu chuyện được người trong cuộc trực tiếp xác nhận, giúp tăng giá trị giáo dục và độ tin cậy.
“Tôi rất tự hào và khâm phục tấm lòng của Đại đức Thích Thanh Toàn. Là một tu sĩ, nhưng Đại đức đã dành niềm đam mê rất lớn cho việc sưu tầm kỷ vật cách mạng, góp phần giữ lại ngọn lửa truyền thống để trao truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau. Tôi tin rằng không gian trưng bày kỷ vật cách mạng ‘Lửa thiêng Đồng Khởi’ sẽ trở thành một địa chỉ đỏ, nơi thắp lên lòng yêu nước, truyền thống và ý chí cách mạng của thế hệ đi trước cho đoàn viên, thanh niên và thế hệ trẻ.”
Trong những ngày tháng 7, khi cả nước hướng về các anh hùng liệt sĩ, thương binh và người có công, mỗi hiện vật tại “Lửa thiêng Đồng Khởi” trở thành một lời nhắc lặng lẽ nhưng sâu sắc.
Lòng tri ân không chỉ được thể hiện bằng những nén hương hay hoạt động tưởng niệm trong một thời điểm. Đó còn là trách nhiệm gìn giữ câu chuyện của người đã hy sinh, giúp lịch sử tiếp tục được kể lại một cách chân thực và gần gũi.
Từ một quân hàm được trao tặng, Đại đức Thích Thanh Toàn đã từng bước hình thành một không gian giữ ký ức. Việc làm ấy góp phần nối liền quá khứ với hiện tại, để ngọn lửa yêu nước, lòng biết ơn và ý thức bảo vệ hòa bình tiếp tục được truyền từ những người đã đi qua chiến tranh đến các thế hệ hôm nay và mai sau.

