TP. Hồ Chí Minh cần quy hoạch hạ tầng cho siêu đô thị đa cực

TP. Hồ Chí Minh dự kiến đón 23 triệu dân vào năm 2050, chuyển mình thành siêu đô thị đa cực với tầm nhìn 100 năm. Đâu là thách thức sống còn cho bước ngoặt lịch sử này?

Sáng 18/8, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, cho biết sau khi sáp nhập địa giới hành chính TP. Hồ Chí Minh có diện tích khoảng 6.772,59km², quy mô dân số dự báo 22-23 triệu người vào năm 2050. Đây là cơ sở để thành phố chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, đồng thời tổ chức lại không gian phát triển, phân bố dân cư và các chức năng kinh tế. Ông Phạm Minh Tuấn nói về tầm quan trọng của dự thảo: “Đây là nền tảng pháp lý và chính trị vững chắc để Thành phố thực hiện bước chuyển dịch lịch sử từ mô hình đô thị đơn cực sang mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, phát huy tối đa hiệu quả cộng hưởng của quá trình hợp nhất, tạo ra giá trị gia tăng vượt trội. Việc xây dựng và triển khai Quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, làm nền tảng định hướng phát triển không gian kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vai trò, vị thế của TP. Hồ Chí Minh trong Vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực”.

Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh - Ảnh: Kim Anh
Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh - Ảnh: Kim Anh

Góp ý về định hướng này, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng TP. Hồ Chí Minh cần hình thành hệ thống logistics và hạ tầng giao thông đa phương thức, kết nối đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không, không chỉ trong thành phố mà còn với toàn vùng. “Chúng ta cần quy hoạch logicstics đa phương thức để kết nối được siêu đô thị đa cực, đa trung tâm. Ở đây chúng ta thấy rằng, với diện tích rộng lớn gấp ba thì điều quan trọng hàng đầu hiện nay chúng ta chưa có là một hệ thống hạ tầng đa phương thức, tích hợp đường bộ, đường bộ cao tốc, đường sắt, đường sắt cao tốc, đường thủy, đường hàng không và không chỉ kết nối TP. Hồ Chí Minh mà kết nối với cả vùng đô thị. Bởi siêu đô thị này sẽ là trung tâm lõi của cả một vùng đô thị rộng lớn, xa hơn là cả vùng Nam Bộ”.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn góp ý - Ảnh: Kim Anh
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn góp ý - Ảnh: Kim Anh
screenshot-170_20260818181419
Góp ý nội dung Quy hoạch Logistics Siêu Đô thị và Vùng Đô thị - Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn

Bên cạnh giao thông và logistics, các ý kiến tại hội nghị cũng đề nghị quy hoạch làm rõ khả năng huy động nguồn lực và thứ tự ưu tiên đầu tư.

TS Trần Văn, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, cho rằng quy hoạch cần gắn nhu cầu vốn với quy mô nền kinh tế, khả năng thu ngân sách và khả năng thu hút nguồn lực xã hội. Đặc biệt, cần xác định rõ dự án nào làm trước, dự án nào làm sau trong trường hợp nguồn lực không đáp ứng toàn bộ nhu cầu. Ông nói, “Việc sắp xếp các thứ tự ưu tiên, các công trình, dự án của thành phố trong cả giai đoạn này cần phải được đề cập trong quy hoạch. Nghĩa là nếu có nguồn thu huy động được tổng mức đầu tư toàn xã hội như thế thì các công trình, dự án của chúng ta sẽ như thế nào? Nếu chỉ đạt được một mức độ nhất định thì phải ưu tiên những gì và nội dung nào làm trước, làm sao? Nếu mình không tính được nguồn lực này mà không có thứ tự ưu tiên cụ thể thì rất có thể là có những hệ lụy, hệ quả về tài chính cũng như là hệ quả đầu tư rất lớn”.

4 Nguyên tắc phát triển xuyên suốt cho tầm nhìn 100 năm của TP. Hồ Chí Minh
4 Nguyên tắc phát triển xuyên suốt cho tầm nhìn 100 năm của TP. Hồ Chí Minh

Một nội dung khác được các chuyên gia lưu ý là sự đồng bộ giữa quy hoạch không gian đô thị và hạ tầng kỹ thuật, nhất là khi TP.Hồ Chí Minh định hướng phát triển các tuyến metro và đô thị TOD.

KTS Lưu Hướng Dương, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP. Hồ Chí Minh, cho rằng hồ sơ quy hoạch có phạm vi rộng, tích hợp nhiều lĩnh vực và tầm nhìn dài hạn nên cần được cụ thể hóa hơn. Theo ông, quy hoạch không gian đô thị và hạ tầng phải được triển khai đồng bộ, tránh tình trạng khu đô thị đã hình thành nhưng điện, nước, thoát nước và các hạ tầng thiết yếu chưa hoàn chỉnh: “Làm sao phát triển về không gian đô thị phải kết hợp đồng bộ được với hạ tầng. Lâu nay, nó không đồng bộ với nhau, có thể có cái đi trước, có cái đi sau mà hạ tầng rất quan trọng, nếu không đi được hạ tầng đồng bộ cùng với quy hoạch không gian đô thị thì dẫn đến chuyện chỗ này có vẻ cảm giác xong rồi nhưng thực sự vẫn chưa xong, điện chưa xong, nước chưa xong, thoát nước chưa xong…”.

Quanh cảnh Hội nghị - Ảnh: Kim Anh
Quanh cảnh Hội nghị - Ảnh: Kim Anh

Hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, luật sư và đại diện các lĩnh vực kinh tế, du lịch, văn hóa - xã hội. Kết luận hội nghị, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, cho biết ban tổ chức ghi nhận 13 ý kiến tại hội nghị, tập trung vào nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa - xã hội và thể chế. Các ý kiến phản biện sẽ là cơ sở để tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, theo hướng sát thực tế, có trọng tâm, trọng điểm và phù hợp với khả năng nguồn lực của thành phố.