Luật Đất đai (sửa đổi) mở rộng đối tượng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với đất không có giấy tờ. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất trước ngày 1/7/2014, nếu đáp ứng điều kiện quy định và không thuộc trường hợp loại trừ, sẽ được xem xét cấp sổ.
Trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 1-8-2024 nhưng chưa làm thủ tục chuyển quyền, người đang sử dụng đất vẫn được xem xét cấp giấy chứng nhận nếu đủ điều kiện. Quy định này nhằm tháo gỡ vướng mắc thực tế khi nhiều thửa đất đã chuyển nhượng qua nhiều lần nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội điều hành phiên họp - Ảnh: Quốc Hội
Với đất đang có tranh chấp, nếu xác định được phần diện tích và ranh giới không tranh chấp và đủ điều kiện tách thửa thì phần đất đó vẫn được cấp giấy chứng nhận. Ngoài ra, người được cấp sổ lần đầu có thể ghi nợ tiền sử dụng đất nếu có nhu cầu.
Đối với đất sử dụng chung của hộ gia đình, việc ghi tên trên sổ đỏ thực hiện theo thỏa thuận của các thành viên. Trường hợp vợ chồng cùng sử dụng thì phải ghi đầy đủ họ tên cả hai người.

Đại biểu đoàn TP. Hồ Chí Minh dự phiên họp - Ảnh: Quốc Hội
Về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, luật ưu tiên bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với đất bị thu hồi. Nếu không có đất cùng mục đích nhưng địa phương có quỹ đất và người bị thu hồi có nhu cầu, sẽ được bồi thường bằng đất khác mục đích hoặc bằng nhà ở.
Trường hợp không có đất hoặc nhà ở để bồi thường, người dân sẽ nhận tiền bồi thường, trừ trường hợp thu hồi đất ở và nhà ở. Nếu người bị thu hồi đất không có nhu cầu nhận đất hoặc nhà ở dù địa phương có quỹ, họ cũng được bồi thường bằng tiền.
Luật quy định rõ các trường hợp không được bồi thường về đất, gồm đất cho thuê trả tiền hằng năm, đất thuộc quỹ công ích của xã và đất do cơ quan nhà nước quản lý (trừ phần đang sử dụng đủ điều kiện). Tuy nhiên, người sử dụng vẫn được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại chưa thu hồi.
Các chi phí được bồi thường bao gồm san lấp mặt bằng, cải tạo đất, thau chua rửa mặn, chống xói mòn, gia cố chịu lực và các chi phí hợp lý khác. Tài sản gắn liền với đất như nhà ở, công trình, cây trồng, vật nuôi cũng được bồi thường theo quy định.
Người có đất bị thu hồi có nhu cầu được hoán đổi đất ở sang phần đất nông nghiệp hoặc phi nông nghiệp còn lại của thửa đất sau thu hồi, hoặc hoán đổi sang thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong cùng xã. Việc hoán đổi phải tuân thủ quy định của Chính phủ.
Các quy định mới của Luật Đất đai (sửa đổi) nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi và các bên liên quan, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn trong quản lý và sử dụng đất đai.
























